کتاب اولین پنجشنبه: مروری بر زندگی و آثار «ام‌کلثوم» خواننده‌ی بزرگ مصر به همراه ده ترانه‌ی او (فارسی ـ عربی)

ام‌کلثوم(۱۹۷۵-۱۸۹۸) خواننده مصری، ملقب به کوکب الشرق(ستاره خاور)، از محبوب‌ترین هنرمندان زن در جهان عرب است. او در حالی که ۱۳ سال بیش‌تر نداشت به همراه پدرش به خواندن تواشیح و شعرهای عارفانه پرداخت. صدای ام‌کلثوم در همین ایام از سوی اساتید فنی چون شیخ ابوالعلاء محمد و شیخ زکریا احمد شناسایی شد. وی در ۱۹۲۳ روستا را ترک کرد و راهی قاهره شد تا با شیخ ابوالعلاء، دوست پدرش و یکی از موسیقیدانان معروف آن زمان مصر، دیدار کند. در همین ایام شروع به خواندن کرد و ترانه‌های بسیاری از خود به جای گذاشت. یک سال پس از رفتن به مصر با احمد رامی، شاعر، که تازه از رشته زبان فارسی در پاریس فارغ التحصیل شده بود، آشنا شد و به او خبر داد که دوست دارد یکی از شعرهایش را بخواند. در همین سال با احمد صبری، هنرمند دندانپزشک، نیز آشنا شد که برای حداقل ۱۴ ترانه او موسیقی ساخت. چندی بعد هم با محمد القصبجی که عود‌نواز چیره دستی بود آشنا شد. اشعار آوازهای ام‌کلثوم عاشقانه، ملی گرایانه، کلاسیک یا مذهبی است. یکی از معروف‌ترین آثار وی ترانه «القلب یعشق کل جمیل» است که همه ساله در موسم حج بارها و بارها از رادیوهای عربی پخش می‌شود. ام‌کلثوم در آخرین پنجشنبه شب هر ماه کنار رود نیل به برگزاری کنسرت می‌پرداخت. یکی دیگر از زیباترین آثار ام کلثوم ترانه «انت عمری» است که با عنوان زیباترین ترانه عاشقانه از آن یاد می‌شود. دوران خوانندگی ام‌کلثوم از ۱۳سالگی تا ۷۳سالگی وی، یعنی ۶۰ سال، ادامه یافت. ام‌کلثوم در سال‌های پایانی زندگی بسیار گوشه‌گیر بود و به‌ندرت مصاحبه می‌کرد. ‌ «سیدة الغناء» در ۷۳سالگی به بیماری ورم کلیه دچار شد و روزهای پایانی عمر خود را در بستر بیماری سپری کرد. «کوکب الشرق» سرانجام در سوم فوریه ۱۹۷۵در قاهره درگذشت. بیش از چهار ملیون نفر از هواداران وی در مراسم تشییع پیکرش شرکت کردند که تعدادی از این افراد رجال دولتی از جمله جمال عبدالناصر بودند. با گذشت ۳۰ سال از درگذشت ام‌کلثوم، رادیو مصر همچنان هر روز در ساعت ۵ بعد از ظهر و ۹ شب، به مدت دو ساعت ترانه‌های ام کلثوم را پخش می‌کند.