کتاب خودزنی

«خودزنی» مجموعه داستانی از داوود آتش‌بیک، نویسنده و منتقد ادبی است که شش داستان کوتاه دارد. «جوی خون»، «گوش»، «سال‌شمار زندگی رضا نقندری»، «خودزنی»، «سوء ظن» و «...وعشق» نام داستان‌های این مجموعه اند. مضمن مشترک همه این داستان‌ها همان طور که از نام آنها برمی‌اید و خود نویسنده هم با آوردن جمله‌ای در ابتدای اثر یاداوری کرده است،«شَرّ» است. «شر» و «خشونت» و آثار آن در زندگی افراد. حتی داستان آخر نیز درباره عشقی است که پهلوبه‌پهلوی «خشونت» پیش می‌رود. «خودزنی» با استفاده از ساختاری متفاوت و گوناگونی داستان‌هایی که بی‌شباهت به اتفاقات صفحه حوادث روزنامه‌ها نیستند به نقد محیط اجتماعی، تاثیرات مخرب آن بر رفتار و اعمال انسان‌ها و خشونت جاری در جامعه می‌پردازد. داوود آتش‌بیک را بسیاری از فعالیت‌های مطبوعاتی‌اش می‌شناسند. او کارش را به عنوان منتقد جدی ادبیات ایران از سال ۸۸ آغاز کرد و در این مدت یادداشت‌ها و نقد‌های فراوانی نوشته است. «خودزنی» اولین مجموعه داستان او است که با استقبال گسترده خوانند‌گان روبه‌رو شد. داستان اول «جوی خون» این‌گونه آغاز می‌شود: هفتهٔ قبل بعضی‌ها به چشم خودشان دیدند که مردی کلهٔ آقای ماهان، صاحب کتاب‌فروشی ماهان را در طبقهٔ همکف پاساژی در بلوار سجاد مشهد، له کرد. ناگهانی و لابد با نقشهٔ قبلی، طوری پا به پاساژ گذاشته بود که به چشم هیچ‌کس نیامد. شب، آخرِ وقت بود که با صدای خرد شدن ویترین کتاب‌فروشی آقای ماهان و ریختن شیشه‌خرده‌ها روی موزاییک‌ها، همه دستپاچه از مغازه‌ها ریختند بیرون. کل پاساژ زل زده بودند به مرد لندهوری که جوراب زنانه‌ای روی سرش کشیده بود، پتک چرخانِ بالاسرش را می‌کوباند به ویترین کتاب‌فروشی. بعد رفت داخل مغازه، یقهٔ آقای ماهان را گرفت و از پشت میز، مثل موشی که دمش را گرفته باشد، کشیدش تا میانهٔ سالن پاساژ. آتش‌بیک درباره انگیزه اش از نوشتن داستان‌هایی با موضوع خشونت گفته است: نویسنده‌ای که معتقد است هنر صرفا وسیله‌ای است برای سرگرمی، حتما نوشته‌هایش تفاوت ماهوی دارد با کسی که به تعهد و رسالت هنرمند باور دارد. پاسخ هر نویسنده‌ به این پرسش که چرا می‌نویسد و چه انتظاری از خودش و ادبیات داستانی دارد در انتخاب ایده‌ها و موضوع‌های داستان‌هایش بسیار تعیین‌کننده خواهد بود. از نظر من ادبیات داستانی نمی‌تواند نسبت به بستر اجتماع و تاریخی که در آن شکل می‌گیرد بی‌اعتنا باشد....متاسفانه خشونت یکی از نخستین و مهم‌ترین پرسش‌هایی است که به نظر من در حال حاضر باید مطرح شود.