کتاب لاموزیکا دومین

کتاب لاموزیکا دومین (La Musica deuxième) نمایش‌نامه‌ای از مارگریت دوراس، بر دیدار دوباره‌ی زن و مردی متمرکز است که پس از جدایی، شبی را در هتلی در شهر اِورو در کنار هم می‌گذرانند و در گفت‌وگویی طولانی، عشق، خشم، حسادت، خاطره و فرسودگی رابطه را از نو لمس می‌کنند. فضای اثر بر سکوت‌ها، مکث‌ها و جمله‌هایی بنا شده که همزمان هم فاصله می‌سازند و هم نزدیکی. این متن را تینوش نظم جو ترجمه و نشر نی آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب لاموزیکا دومین

کتاب لاموزیکا دومین نوشته‌ی مارگریت دوراس، نمایش‌نامه‌ای دوپرده‌ای است که همه‌چیزش بر یک موقعیت محدود اما پرفشار استوار شده: زن و مردی که زمانی زندگی مشترک داشته‌اند، پس از صدور حکم طلاق در هتل فرانسه در شهر اِورو دوباره روبه‌روی هم قرار می‌گیرند. صحنه‌ی اصلی کتاب نه حادثه‌های بیرونی، بلکه گفت‌وگویی فرساینده و پرنوسان است؛ گفت‌وگویی که از تعارف‌های سرد و جمله‌های روزمره آغاز می‌شود و کم‌کم به لایه‌های پنهان‌تر رابطه، حسادت، خیانت، میل، رنج و وابستگی می‌رسد. دوراس در این متن نشان می‌دهد که جدایی همیشه پایان روشن یک رابطه نیست و گاهی خودِ پایان، شکل دیگری از ادامه‌داشتن است.

کتاب لاموزیکا دومین فقط بر دیالوگ تکیه ندارد و از توضیحات صحنه، نور، فاصله‌ی بدن‌ها، سکوت‌ها و حتی مکث‌های طولانی برای ساختن معنا استفاده می‌کند. هتل، راهروها، تلفن، درِ گردان و روشن‌شدن تدریجی روز، همگی بخشی از تنش اثر هستند و فضای معلقی می‌سازند که در آن گذشته مدام به اکنون هجوم می‌آورد. در یادداشت پایانی مارگریت دوراس هم روشن می‌شود که این متن ادامه‌ای بر لاموزیکا است و پرده‌ی دوم، همان شبی را تا نزدیکی صبح امتداد می‌دهد؛ شبی که در آن دو شخصیت هر چه بیشتر حرف می‌زنند، بیشتر از قطعیت‌های خود فاصله می‌گیرند. 

کتاب لاموزیکا دومین نمایشنامه‌ای است که کشمکش را نه در رویدادهای پرشمار، بلکه در فرسایش عاطفی، تکرار، تناقض و ناتوانی آدم‌ها در رهاکردن گذشته پیدا می‌کند.

خلاصه نمایشنامه لاموزیکا دومین

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

کتاب لاموزیکا دومین، داستان یک شب گفت‌وگو میان آن‌-ماری روش و میشل نوله است؛ زن و مردی که پس از پایان رسمی زندگی مشترک‌شان، در هتلی که زمانی بخشی از گذشته‌ی مشترک‌شان بوده دوباره همدیگر را می‌بینند. گفت‌وگو از موضوع‌های ظاهراً عادی شروع می‌شود اما خیلی زود به خاطره‌های تلخ، خیانت، حسادت، میل، خشونت و وابستگی می‌رسد. هر دو می‌کوشند نشان دهند از آن رابطه عبور کرده‌اند اما حرف‌هایشان چیز دیگری را آشکار می‌کند. 

متن، حرکت رفت‌وبرگشتی میان فاصله‌گرفتن و نزدیک‌شدن است؛ میان میل به فراموشی و ناتوانی در رهاکردن چیزی که هنوز در ذهن و تن هر دو زنده مانده است.

چرا باید کتاب لاموزیکا دومین را بخوانیم؟

دلایل خواندن لاموزیکا دومین را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این نمایش‌نامه رابطه‌ی پس از جدایی را نه به‌ صورت یک نتیجه‌ی قطعی، بلکه به‌ عنوان وضعیتی ناتمام و پرتنش نشان می‌دهد.
• متن کتاب برای کسانی جالب است که می‌خواهند نقش سکوت، مکث و تکرار را در شکل‌گیری تنش نمایشی ببینند.
• خواندن اثر امکان دنبال‌کردن یک گفت‌وگوی فشرده میان دو شخصیت را فراهم می‌کند که گذشته را تکه‌تکه بازسازی می‌کنند.
• کتاب به درک پیچیدگی همزمان عشق، نفرت، حسادت و وابستگی در یک رابطه کمک می‌کند.
• توضیحات صحنه در کنار دیالوگ‌ها نشان می‌دهد که فضا، نور و حرکت بدن‌ها چگونه بخشی از معنای نمایش می‌شوند.

خواندن کتاب لاموزیکا دومین را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن لاموزیکا دومین به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به نمایش‌نامه‌هایی که بر گفت‌وگوی دو شخصیت و تنش عاطفی متمرکزند.
• خوانندگانی که به رابطه‌های فرسوده، جدایی و بازگشت خاطره در ادبیات علاقه دارند.
• دانشجویان و پژوهشگران تئاتر که می‌خواهند پیوند دیالوگ، سکوت و میزانسن را در متن دنبال کنند.
• مخاطبانی که از آثار شخصیت‌محور و موقعیت‌های محدود اما پرفشار لذت می‌برند.
• کسانی که می‌خواهند با یکی از نمایش‌نامه‌های مارگریت دوراس آشنا شوند.

درباره مارگریت دوراس

مارگریت دونادیو، با نام قلمی مارگریت دوراس (Marguerite Duras) (۱۹۱۴-۱۹۹۶)، نویسنده، نمایش‌نامه‌نویس و فیلم‌ساز فرانسوی بود. او در هندوچین فرانسه (ویتنام کنونی) متولد شد و دوران کودکی و نوجوانی خود را پس از درگذشت پدر، در شرایط دشوار معیشتی در مناطقی از کامبوج و حاشیه‌ی رود مکونگ سپری کرد؛ بستری جغرافیایی و زیستی که بعدها به درون‌مایه‌ی اصلی بخش عمده‌ای از آثار داستانی او، از جمله روابط استعماری و بحران‌های خانوادگی بدل گشت. دوراس در سال ۱۹۳۲ برای ادامه‌ی تحصیل راهی فرانسه شد و در رشته‌های علوم سیاسی و حقوق در دانشگاه پاریس به تحصیل پرداخت. وی در مقاطعی از جوانی به حزب کمونیست فرانسه پیوست و در طول زندگی گرایش‌های سیاسی چپ‌گرایانه‌ی خود را حفظ کرد.

دوراس در کارنامه‌ی ادبی خود با فاصله‌گرفتن از ساختارهای کلاسیک روایت و بهره‌گیری از شیوه‌های نو در رمان‌نویسی فرانسه و جنبش رمان نو شناخته می‌شود. اثر شاخص او، رمان خودزندگی‌نامه‌ای «عاشق» (L'Amant)، در سال ۱۹۸۴ جایزه‌ی ادبی گنکور را از آن خود کرد. او علاوه‌بر ادبیات داستانی، در حوزه‌ی سینما و تئاتر نیز فعال بود و فیلم‌نامه‌ی مشهور «هیروشیما عشق من» را نگاشت.

درباره تینوش نظم جو

تینوش نظم‌ جو (متولد ۱۳۵۳)، نمایش‌نامه‌نویس، کارگردان تئاتر، مترجم و ناشر ایرانی‌فرانسوی است. او در نوجوانی به فرانسه مهاجرت کرد و تحصیلات و فعالیت‌های اولیه‌ی تئاتری خود را در این کشور گذراند. نظم‌ جو پس از بازگشت به ایران، دبیری مجموعه‌ی نمایش‌نامه‌های «دور تا دور دنیا» را در نشر نی بر عهده گرفت؛ پروژه‌ای انتشاراتی که به ترجمه و معرفی آثار درام‌نویسان معاصر جهان به زبان فارسی اختصاص داشت. او بعدها در پاریس، نشر «ناکجا» را تأسیس کرد که به چاپ و نشر آثار کاغذی و الکترونیکی در حوزه‌های ادبیات داستانی، نمایش‌نامه و متون تحلیلی می‌پردازد.

کارنامه‌ی ترجمه‌ی نظم‌ جو عمدتاً بر برگردان متون نمایشی زبان فرانسوی متمرکز است. او آثاری از نویسندگانی چون اریک امانوئل اشمیت، ماتئی ویسنی‌یک، ژان-لوک لاگارس، اوژن یونسکو و یاسمینا رضا را به فارسی ترجمه و منتشر کرده و در کنار فعالیت‌های نشر، به کارگردانی و اجرای تئاتر در ایران و فرانسه نیز پرداخته است.

چه نسخه‌های دیگری از کتاب لاموزیکا دومین منتشر شده است؟

• کتاب لاموزیکا، ترجمه‌ی هوشنگ حسامی، نشر چشمه
• کتاب لاموزیکا و لاموزیکای دوم، ترجمه‌ی قاسم روبین، نشر نیلوفر

بخشی از کتاب لاموزیکا دومین

«زن: چه حماقتی ...
مرد: چی؟
زن (خود را تصحیح می‌کند.)
همه اینها ... ببخشید، از دهنم پرید ...
مرد:... شما دوباره همه چی رو از نو شروع می‌کنین. من دوباره همه چی رو از نو شروع می‌کنم.
زن حرکتی بی‌اختیار دارد.
زن: بله ... ولی ...
مرد (ادامه می‌دهد.)
... این دفعه دیگه می‌دونیم که عاقبتش اجتناب‌ناپذیره.
زن جواب نمی‌دهد.
مرد: درسته؟
زن: آره ...
(مکث.)
... و نه. ما می‌دونیم که یک عاقبتِ خاصْ اجتناب‌ناپذیره.
مرد (به سختی.)
یک عاقبتِ خاص؟
زن: آره. تنها عاقبتی که امکان داره ... اما ما می‌دونیم که لزوماً ناچار نیستیم این عاقبت رو ...
(خنده کوتاه.)
پرده آخر حساب کنیم.»