کتاب خاستگاه تاریخی ایل قاجار

تاریخ دورة معاصر ایران به واقع از آغاز دورة سلطنت قاجاریه آغاز می‌شود و تا زمانی که تاریخ کنونی شکل ابتدایی خود را پیدا می‌کند، ادامه دارد. به همان سان که تاریخ کنونی، یعنی آنچه امروز بر جامعة ایران می‌گذرد و بخش عمده‌اش معلول تاریخ معاصر ایران است، سرگذشت تاریخ معاصر نیز معلول گذشته‌هایی است که بنای تاریخ دورة مزبور را پدید می‌آورد. تاریخ معاصر ایران با تلاش‌های ایل و اویماقات قاجاری و سلطنت آن‌ها و شیوه‌های پدیداری و هنجاریابی آن ارتباط مستقیم دارد و به عبارتی مخلوق دوره‌ای است که تاریخ جدید نامیده شده و سر آغاز آن عصر صفویه و شکل‌گیری اتحادیة قزلباش است. بدین سان معلوم خواهد شد که چرا از گذشته‌های دورتر سخن به میان آمده و بنیان تاریخی نهاد مسلط بر ایران از دوره‌های پیشتر مورد بررسی قرار گرفته و شیوه‌های هویت یابی اجتماعی و تاریخی انتقال عصر میانه به دوران معاصر، به محک شناخت درآمده است. بحث دربارة «تاریخ» و «تاریخ پژوهی» و «تاریخ‌نگاری» از کهن‌ترین روزگاران مورد توجه دانشمندان و علاقه‌مندان به تشعب علوم قرار داشته است و در اینکه تا چه مقدار علم جنبة مشاهده‌ای و تجربی و صبغة ذهنی ‌دارد و «قانون» و «قانونمندی» آن چگونه است یا چگونه باید باشد، گفت‌وگو شده است. متقدمان تاریخ‌دان، در ماهیت و تعریف این چگونگی نظرهای گوناگونی ابراز کرده‌اند و به زبان ساده‌تر تاریخ را مطالعه گذشتة جامعه‌های انسانی تعریف کرده‌اند و گذشتة جامعة انسانی را به یک معنا، «تحول نهادهای گوناگون جامعه و ساخت یا ساختواره های اجتماعی دانسته‌اند»، به سخن دقیق‌تر، تاکنون «موضوع علم تاریخی بررسی کامل زندگی اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی مردم یک جامعه شناخته شده است، و به تحقیق در این مسیر، «بررسی پدیدارهای گوناگون بازمانده از آنان و عامل‌های روشنگر زوایای پنهان جامعه و حرکت آن» نیز مورد توجه خاص قرار دارد. این کتاب بررسی و مطالعة اصلی ریشه‌یابی ایل و اویماقات قاجاری، شناخت سران و بزرگان آنان و چگونگی شیوه‌های همکاری و هماهنگی‌های استراتژیک آنان با سلاطین صفویه است. و از گذشته‌های دور ودوره‌های نومادیسم (Nomadisme) اولیة طوایف ترک و ترک زبان آغاز شده و طی فصول ده‌گانه، حیات اجتماعی و سیاسی ایل قاجار را به دوران آشوب پس از سقوط اصفهان رسانده است.