کتاب جامعه شناسی و سیاست

کتاب جامعه‌شناسی و سیاست نوشته‌ی موسسه مدرسه زندگی با ترجمه‌ی آزاده ضیائی مجموعه‌ای از پرتره‌های فکری است که سراغ متفکران مهم حوزه‌های جامعه‌شناسی، سیاست، دین، اقتصاد و انسان‌شناسی رفته است. در این کتاب قدیس بندیکت، آلکسی دو توکویل، ماکس وبر، امیل دورکم، مارگرت مید و تئودور آدورنو در قالب فصل‌هایی مستقل معرفی شده‌اند و ایده‌های اصلی آن‌ها از دل زندگی و زمانه‌شان بیرون کشیده شده است. نویسندگان، با تکیه‌بر رویکرد مدرسه زندگی، می‌کوشند نشان دهند این اندیشه‌ها امروز چه کمکی به مسائل شخصی، شغلی و سیاسی انسان معاصر می‌کنند. نشر هنوز آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب جامعه شناسی و سیاست

کتاب جامعه‌شناسی و سیاست بخشی از مجموعه‌ی مدرسه زندگی و زیرمجموعه‌ی درس‌های زندگی است که موسسه مدرسه زندگی آن را نوشته و آزاده ضیائی به فارسی برگردانده است. در این کتاب، نویسندگان از موضع «فیلسوفان عمل‌گرا» سراغ تاریخ اندیشه رفته‌اند و به‌جای مرور آکادمیک نظریه‌ها، می‌پرسند کدام ایده‌ها می‌توانند مشکلات امروز را توضیح دهند یا سبک زندگی معاصر را تغییر دهند. در کتاب جامعه‌شناسی و سیاست هر فصل به یک متفکر اختصاص دارد و با ترکیبی از روایت زندگی، زمینه‌ی تاریخی و استخراج چند ایده‌ی کلیدی پیش می‌رود. قدیس بندیکت به‌عنوان چهره‌ای از سنت رهبانیت مسیحی، به مسئله‌ی قانون، نظم روزانه و زندگی دسته‌جمعی در برابر فردگرایی مدرن پیوند خورده است. در فصل مربوط به آلکسی دو توکویل، دموکراسی مدرن، مادی‌گرایی، حسادت اجتماعی و «استبداد اکثریت» از خلال سفر او به آمریکا و کتاب دموکراسی در آمریکا بازخوانی شده است. کتاب جامعه‌شناسی و سیاست در فصل‌های بعدی، ماکس وبر را با تمرکز بر پیوند دین پروتستانی و سرمایه‌داری، نقش فرهنگ در توسعه و قدرت بوروکراسی معرفی کرده است. امیل دورکم با مسئله‌ی خودکشی، فردگرایی، امیدهای افراطی، تضعیف دین و خانواده در جهان سرمایه‌داری توضیح داده شده است. سپس مارگرت مید به‌عنوان انسان‌شناسی میدانی وارد می‌شود که تفاوت‌های فرهنگی در جنسیت، تربیت و سازمان اجتماعی را نشان می‌دهد و از امکان‌های فراموش‌شده‌ی طبیعت انسان حرف می‌زند. فصل پایانی به تئودور آدورنو و پروژه‌ی انتقادی او نسبت به فرهنگ مصرفی و سرمایه‌داری اختصاص دارد، هرچند در متن ارائه‌شده این بخش ناتمام مانده است.

خلاصه کتاب جامعه شناسی و سیاست

کتاب جامعه‌شناسی و سیاست مجموعه‌ای از جستارهای فکری است که هر کدام حول یک متفکر و یک مسئله‌ی محوری شکل گرفته است. نویسندگان، با تکیه‌بر معیار مدرسه زندگی، از میان انبوه آثار نظری، چند ایده‌ی «به‌دردبخور برای امروز» را بیرون کشیده‌اند. بندیکت برای نقد فردگرایی و بازاندیشی در قانون و زندگی جمعی به کار گرفته شده است؛ توکویل برای فهم تناقض‌های دموکراسی، مادی‌گرایی، حسادت و فشار برابری؛ وبر برای توضیح ریشه‌های دینی سرمایه‌داری، نقش فرهنگ در توسعه و سلطه‌ی بوروکراسی؛ دورکم برای نشان‌دادن هزینه‌های روانی سرمایه‌داری و بحران تعلق؛ مید برای برجسته‌کردن نقش فرهنگ در شکل‌دادن به جنسیت، خلق‌وخو و هنجارها؛ و آدورنو برای طرح این ایده که فرهنگ توده‌ای و مصرف‌گرایی چگونه ذهن و خواسته‌ها را شکل می‌دهد. پیام اصلی کتاب این است که اندیشه‌ی اجتماعی زمانی زنده است که به پرسش‌های عملی درباره‌ی «چگونه زیستن» پاسخ بدهد.

چرا باید کتاب جامعه شناسی و سیاست را بخوانیم؟

کتاب جامعه‌شناسی و سیاست با کنار هم گذاشتن متفکرانی از سنت‌های مختلف، تصویری فشرده اما چندوجهی از جهان مدرن ارائه کرده است؛ جهانی که در آن فردگرایی، دموکراسی، سرمایه‌داری، مصرف‌گرایی و بحران تعلق در هم تنیده‌اند. خواننده می‌تواند ببیند هر اندیشمند کدام بُعد از این وضعیت را روشن کرده است و چگونه می‌توان از ایده‌های آن‌ها برای فهم تنهایی، فشار شغلی، سرخوردگی سیاسی و سردرگمی فرهنگی امروز استفاده کرد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب جامعه‌شناسی و سیاست به کسانی پیشنهاد می‌شود که به فهم ریشه‌های فکری دموکراسی، سرمایه‌داری، فردگرایی و فرهنگ مصرفی علاقه‌مندند. دانشجویان علوم اجتماعی و علاقه‌مندان فلسفه‌ی سیاسی، و نیز کسانی که درگیر پرسش‌هایی درباره‌ی سبک زندگی مدرن، تنهایی، کار، دین و هویت جمعی هستند می‌توانند از آن بهره ببرند.

بخشی از کتاب جامعه شناسی و سیاست

«در این کتاب سخت کوشیده‌ایم تا ایده‌های اندیشمندان ساده و راحت جلوه کند و (امیدواریم که) جذاب هم باشد. بسیاری از این اندیشمندان، در دام بدی افتاده‌اند، یعنی نکات بسیار بجا و مهمی برای گفتن داشته‌اند، اما شیوهٔ بیان آن نکات باعث شده ناشناخته بمانند؛ چراکه کتاب‌های‌شان بیش از اندازه فشرده بود، بعضی از عقایدشان عجیب‌وغریب به نظر می‌آمد و بسیاری از نکات اصلی ایده‌های‌شان در میان انبوه اطلاعات جانبی گم می‌شد. ازاین‌رو ما از اصول زیر پیروی کردیم تا به افکار مهم اندیشمندان منتخب‌مان دست یابیم: هر ذهنی ــ حتی اگر ذهنی درخشان باشد ــ فقط می‌تواند به چند ایدهٔ واقعاً مهم و ماندگار برسد. به این ایده‌های مهم می‌توان فارغ از کلیت آثار آن اندیشمند توجه کرد. ما موجوداتی فراموشکار و شتاب‌زده‌ایم و ظرایف یک برهان دشوار و محکم را راحت فراموش می‌کنیم. پس باید اصل مطلب را به صورتی به‌یادماندنی و ساده برای‌مان توضیح بدهند. فرهنگ دانشگاهی هر چه می‌خواهد بگوید، برای ما پس‌زمینه و متن یک ایده تعیین‌کنندهٔ اهمیت آن ایده نیست. ممکن است در جایی که تصورش را هم نمی‌کنیم حقایق مهمی نهفته باشد و بتوان آن حقایق را آشکار ساخت. این حقایق شاید در چین قرن سوم، در محفلی اشرافی در پاریس قرن هجدهم، یا در خانهٔ کوچکی در یکی از روستاهای کوه‌های آلپ در قرن نوزدهم منزل کرده باشند. به هر حال، مهم این است که آن اندیشه‌ها چه کمکی به امروزِ ما می‌کنند. این تناقض غم‌انگیزی است که تاکنون برای ارج نهادن به اندیشمندان بزرگ راه‌هایی را در پیش گرفته‌ایم که درعمل مانع تأثیرگذاری آن‌ها بر جهان شده است -ـ و این دقیقاً خلاف هدفی است که با ارج نهادن به آن‌ها می‌خواستیم به آن برسیم. کمی خودمانی شدن با اندیشمندان بزرگ بالاترین ادای احترام به آن‌هاست.»