کتاب چگونه از آسیب رسانه ها در امان بمانیم

کتاب چگونه از آسیب رسانه ها در امان بمانیم (How modern media destrorys our minds) نوشته موسسه مدرسه زندگی (School of Life) و ترجمه نادیا فغانی و ویراسته فاطمه زمانی و اثری است که به بررسی تأثیرات رسانه‌های جمعی و شبکه‌های اجتماعی بر روان و زندگی انسان معاصر پرداخته است. این کتاب با نگاه انتقادی و تحلیلی، نقش رسانه‌ها را در شکل‌دهی به احساسات، افکار و رفتارهای ما واکاوی و تلاش کرده است تا راهکارهایی را برای حفظ سلامت روان در مواجهه با بمباران اخبار و اطلاعات ارائه دهد. نشر هنوز این کتاب را در سال ۱۴۰۳ منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب چگونه از آسیب رسانه ها در امان بمانیم اثر موسسه مدرسه زندگی

کتاب چگونه از آسیب رسانه ها در امان بمانیم باتکیه‌بر تجربه‌ها و تحلیل‌های موسسه مدرسه زندگی (School of Life) به بررسی عمیق نقش رسانه‌ها در زندگی روزمره‌ی انسان‌ها پرداخته است. این کتاب با رویکرد انتقادی و تحلیلی به آسیب‌هایی اشاره کرده است که رسانه‌ها می‌توانند بر ذهن و روان افراد وارد کنند؛ از ایجاد اضطراب و ناامیدی تا شکل‌دهی به احساسات سطحی و تقویت میل به شهرت یا حس عقب‌ماندگی. کتاب حاضر با طرح مسئله و بیان ادعاهای اصلی درباره‌ی تأثیرات رسانه‌ها آغاز می‌شود و سپس در فصل‌های مختلف، انواع بیماری‌های روانی و اجتماعی ناشی از مصرف بی‌رویه‌ی اخبار و اطلاعات را شرح داده است. نویسنده با مثال‌هایی از تاریخ هنر، فلسفه و زندگی روزمره تلاش کرده است تا نشان دهد چگونه رسانه‌ها می‌توانند واقعیت را تحریف کنند و مخاطب را به‌سمت بی‌حسی، انفعال یا حتی بدجنسی سوق دهند. کتاب حاضر در کنار نقد رسانه‌ها، راهکارهایی برای مراقبت از خود و بازگشت به زندگی واقعی ارائه داده است. کتاب چگونه از آسیب رسانه ها در امان بمانیم، برای کسانی مناسب است که دغدغه‌ی سلامت روان و کیفیت زندگی در عصر اطلاعات را دارند.

خلاصه کتاب چگونه از آسیب رسانه ها در امان بمانیم

کتاب با طرح این پرسش آغاز شده است که چرا رسانه‌ها تا این اندازه بر اضطراب، ترس و آشفتگی انسان مدرن دامن می‌زنند. نویسنده با اشاره به نقش رسانه‌ها در بزرگ‌نمایی اخبار منفی و ایجاد فضای ناامیدی توضیح داده است که بخش عمده‌ای از اخبار صرفاً بر وقایع ناخوشایند تمرکز دارند و این امر باعث می‌شود مخاطب به‌تدریج نسبت به دنیای اطراف بدبین و منفعل شود. کتاب به بیماری‌هایی می‌پردازد که رسانه‌ها عامل آن‌ها هستند؛ ازجمله بیماری انفعال که در آن فرد به‌دلیل بمباران اخبار منفی احساس می‌کند هیچ کنترلی بر اوضاع ندارد و دچار استیصال می‌شود. همچنین به پدیده‌ی بی‌حسی اشاره شده است؛ جایی که حجم بسیار اطلاعات و تکرار اخبار تلخ، حساسیت انسان را کاهش می‌دهد و او را نسبت به رنج دیگران بی‌تفاوت می‌کند. کتاب به نقش رسانه‌ها در ترویج شهرت‌طلبی و ایجاد حس عقب‌ماندگی نیز پرداخته است. رسانه‌ها با برجسته‌کردن زندگی سلبریتی‌ها و موفقیت‌های استثنایی باعث می‌شوند افراد عادی نسبت به زندگی خود احساس حقارت یا ناکامی کنند. همچنین به پدیده‌ی فومو (ترس از عقب‌ماندن) اشاره شده است که رسانه‌ها با نمایش مداوم سبک زندگی خاص و موفقیت‌های دیگران، این حس را در مخاطب تقویت می‌کنند. کتاب به بیماری بدجنسی می‌پردازد؛ یعنی لذتی که برخی افراد از دیدن شکست یا بدبختی دیگران در اخبار و رسانه‌ها می‌برند. نویسنده ریشه‌ی این رفتار را در نارضایتی درونی و احساس ناکامی جست‌وجو کرده است و هشدار داده است که رسانه‌ها با تمرکز بر رسوایی‌ها و فجایع، این میل را تقویت می‌کنند. این کتاب راهکارهایی برای مراقبت از خود در برابر آسیب‌های رسانه‌ای ارائه داده است؛ ازجمله محدودکردن مصرف اخبار، تمرکز بر زندگی واقعی، تقویت روابط انسانی و بازنگری در ارزش‌ها و احساسات. نویسنده تأکید کرده است که برای حفظ سلامت روان باید آگاهانه با رسانه‌ها مواجه شد و اجازه نداد روایت‌های آن‌ها بر ذهن و احساسات ما سلطه پیدا کند.

چرا باید کتاب چگونه از آسیب رسانه ها در امان بمانیم را بخوانیم؟

کتاب چگونه از آسیب رسانه ها در امان بمانیم به یکی از دغدغه‌های مهم زندگی امروز پرداخته است؛ اینکه چگونه می‌توان در عصر بمباران اطلاعات و اخبار، سلامت روان را حفظ کرد و از آسیب‌های پنهان رسانه‌ها در امان ماند. نویسنده با تحلیل رفتارهای روزمره و واکنش‌های روانی ما به اخبار نشان داده است که بسیاری از اضطراب‌ها و احساسات منفی ریشه در مواجهه‌ی ناآگاهانه با رسانه‌ها دارند. کتاب نه‌تنها به نقد رسانه‌ها پرداخته است، بلکه راهکارهایی برای بازگشت به زندگی واقعی و تقویت آرامش ذهنی ارائه داده است. مطالعه‌ی این اثر می‌تواند به مخاطب کمک کند تا نسبت به اخبار و اطلاعات دریافتی هوشیارتر باشد و کیفیت زندگی خود را بهبود ببخشد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به کسانی پیشنهاد می‌شود که دغدغه‌ی سلامت روان دارند، از اضطراب و استیصال ناشی از اخبار و شبکه‌های اجتماعی رنج می‌برند یا به‌دنبال راهی برای مدیریت مصرف رسانه‌ای خود هستند. همچنین این کتاب برای علاقه‌مندان به روان‌شناسی، جامعه‌شناسی و مطالعات رسانه مناسب است.

نظر افراد یا مجله‌های مشهور درباره این کتاب چیست؟

- تیم لاوجوی، مجری برنامه‌ی ساندی برانچ در کانال ۴: این اثر، کتاب قوی دیگری از مجموعه‌ی مدرسه‌ی زندگی است. خواندن این کتاب از موسسه مدرسه زندگی برای پیمودن مسیر زندگی مدرن ضروری است. 

- milligram.com: کتاب چگونه از آسیب رسانه‌ها در امان بمانیم یادآوری تازه و هوشیارکننده‌ای در باب این واقعیت است که رسانه‌ها لزوماً منافع شما را در اولویت قرار نمی‌دهند. این کتاب بر وسواس رسانه‌های معاصر نسبت به تازگی، رسوایی و ازخودبیزاری انگشت می‌گذارد؛ وسواسی که محرک اصلی سازوکار رسانه‌های امروز است. رسانه‌ها با دامنه‌ی توجهی کوتاه و شیفتگی افراطی به سلبریتی‌ها، از طریق نفوذ گسترده‌ی خود در زندگی روزمره، می‌توانند تأثیری منفی بر شیوه‌ی نگاه ما به خود و دیگران بگذارند. این کتاب می‌کوشد ما را از ساختارهای مصنوعی تحمیل‌شده توسط رسانه رها و زمینه‌ای فراهم کند تا به حالت ذهنی صبورتر، همدلانه‌تر و انعطاف‌پذیرتر دست یابیم.

درباره موسسه مدرسه زندگی

موسسه مدرسه زندگی (The School of Life) یک مجموعه‌ی چندملیتی بریتانیایی و فعال در عرصه‌ی رسانه‌های اجتماعی و آموزش عمومی است که در سال ۲۰۰۸ به ابتکار آلن دوباتن، نویسنده و سخنران بریتانیایی، پایه‌گذاری شد. مرکز اصلی این نهاد در لندن قرار داشته و محور اصلی فعالیت‌های آن به موضوعاتی چون کاهش و مدیریت اضطراب، پرورش هوش هیجانی، روابط انسانی، کار و شغل، خلاقیت و معنویت اختصاص یافته است. جمعی از اندیشمندان و متخصصان در شکل‌گیری مدرسه‌ی زندگی مشارکت داشتند؛ ازجمله آلن دوباتن به‌عنوان متفکر و نویسنده‌ای شناخته‌شده، سوفی هاورث به‌عنوان کیوریتور هنری و نیز گروهی از روان‌درمانگران، هنرمندان و مدرسان. هدف اصلی این مجموعه از ابتدا آن بود که مفاهیم فلسفی و روان‌شناختی را به‌شکلی ساده، قابل‌فهم و کاربردی در اختیار عموم قرار دهد تا بتوان از آن‌ها در زندگی روزمره بهره گرفت. موسسه مدرسه زندگی از سال ۲۰۱۶ میلادی فعالیت انتشاراتی خود را نیز با راه‌اندازی The School of Life Press گسترش داد. این انتشارات کتاب‌ها و بسته‌های آموزشی متنوعی منتشر کرده است که از میان آن‌ها می‌توان به آثاری چون متفکران بزرگ (۲۰۱۶)، رابطه‌ها (۲۰۱۷)، از ناکامی‌های کودکی گذرکردن (۲۰۱۸)، اضطراب موقعیت (۲۰۱۹)، ایده‌های بزرگ برای ذهن‌های کنجکاو (۲۰۱۹)، آنچه در مدرسه به شما یاد نمی‌دهند (۲۰۲۰)، والدینی ناکامل اما به‌اندازه‌ی کافی خوب (۲۰۲۱)، ازخودبیزاری (۲۰۲۲)، چگونه از آسیب رسانه‌ها در امان بمانیم (۲۰۲۲) و ایده‌های بزرگ از ادبیات برای تو (۲۰۲۴) اشاره کرد. عملکرد و رویکرد موسسه مدرسه زندگی با واکنش‌های گوناگونی همراه بوده است. شماری از منتقدان، ازجمله نویسندگان نشریه‌ی لس‌آنجلس ریویو آو بوکز، آثار این مؤسسه را به‌دلیل ساده‌سازی افراطی فلسفه و نظریه‌های فکری مورد انتقاد قرار داده‌اند. همچنین هانس گئورگ مولر، استاد دانشگاه ماکائو، یکی از ویدئوهای موسسه مدرسه زندگی درباره‌ی لائوتسه را به‌سبب استفاده از نقل‌قول‌های جعلی و برداشت نادرست از «دائو ده جینگ» نقد کرده است. در مقابل، افرادی مانند جفری هاوارد از این مجموعه به‌دلیل به‌چالش‌کشیدن نگاه رمانتیک به عشق و تلاش برای تقویت هوش هیجانی از مسیر فلسفه تمجید کرده‌اند.

بخشی از کتاب چگونه از آسیب رسانه ها در امان بمانیم

«در اولین قدم برای درمان بیماری‌هایی که رسانه‌ها باعث‌شان هستند باید واقعیتی را توی صورت‌تان بکوبم: لزومی ندارد ما دنیا را از زاویهٔ دید رسانه‌ها بشناسیم. ممکن است آدم‌های دوروبرمان با چند روایت مشخص از اوضاع‌واحوال دنیا که رسانه‌ها به خوردشان داده‌اند مسخ شده باشند، اما دلیلی ندارد ما هم مسیر آن‌ها را برویم. چرا باید اجازه بدهیم اتاق خبر رسانه‌ها نوع نگاه ما را تعیین کند. ما می‌توانیم از خوردن آن خوراکی‌هایی که رسانه‌ها برای‌مان تدارک دیده‌اند خودداری کنیم تا برداشت‌های شخصی خودمان را داشته باشیم (که احتمالاً عجیب اما بسیار ارزشمندند).

اگر روزی ما دربارهٔ فیلمی که جدیداً اکران شده و همه آن را دیده‌اند هیچ چیزی نشنیده باشیم، اسم اعضای هیئت دولت را فراموش کرده باشیم، خبر پا به عرصه گذاشتن کمپانی جدیدی در حیطهٔ تکنولوژی هیچ اهمیتی برای‌مان نداشته باشد و در مقابل خبر رسوایی فلان آدم مشهور فقط شانه بالا بیندازیم، آن روز باید به خودمان بابت رهایی از دام رسانه‌ها و هجوم همه‌جانبه‌شان تبریک بگوییم. در این مسیر فاتحانه به جایی می‌رسیم که اگر عکس یکی از مشهورترین ستارگان پاپ را نشان‌مان بدهند او را نخواهیم شناخت.»