کتاب مرصادالعباد

کتاب مرصادالعباد نوشتهٔ نجم الدین ابوبکر عبدالله بن محمد بن شاهاور بن انوشروان رازی (دایه) است که به اهتمام محمدامین ریاحی گرداوری شده است. انتشارات علمی و فرهنگی این کتاب در حوزهٔ تصوف و عرفان را منتشر کرده است.

درباره کتاب مرصادالعباد

نجم الدین ابوبکر عبدالله بن محمد بن شاهاور بن انوشروان رازی (دایه) کتاب مرصادالعباد را در پنج باب نوشته است. کتاب مرصادالعباد از «نجم‌الدین رازی»، عارف قرن ششم و هفتم هجری و شرحی عارفانه بر سفری غیرقابل‌اجتناب از ناآگاهی به آگاهی است. او در باب اول «در دیباچه‌ی کتاب» نجم رازی ضرورت تألیف این کتاب و چرایی تألیف آن به زبان فارسی را بیان کرده و در باب دوم «در بیان مبدأ موجودات» از عالم ازل و شکل‌گیری انسان سخن گفته است. باب سوم با نام «در معاش خلق» به بیان شریعت و سیر عارف به‌سوی طریقت عرفانی و سلوک اختصاص دارد. این باب با بیست فصل، طولانی‌ترین و پرجزییات‌ترین فصل این کتاب است. باب چهارم «در بیان معاد نفوس سعدا و اشقیا» نام دارد و خاتمه و سرانجام چهار نفس لوامه، ملهمه، مطمئنه و اماره را شرح می‌دهد. مؤلف در«در بیان سلوک طوایف مختلف»، فصل پایانی این کتاب، به سلوک مشاغل و جایگاه‌های اجتماعی مختلف پرداخته است. قصد اولیه‌ٔ نجم دایه در بیان مختصر و کوتاه سلوک خلق به‌سوی حق بوده است، اما گویی بیان جزییات و آداب، او را از رسیدن به این هدف باز داشته‌اند.

خواندن کتاب مرصادالعباد را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به دانشجویان رشته‌های زبان و ادبیات فارسی و فلسفه و کلام اسلامی پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب مرصادالعباد

«اما اصل همه آن هفت صفت است و هر صفتی از صفات روح به مثابت صفتی از صفات قند است چنانک نورانیت بمثابت سفیدی و محبت بمثابت ظلمت. شرح این مناسبت برفته است. و علم بمثابت صفا و حلم بمثابت کدورت و انس بمثابت لطافت و بقا بمثابت کثافت و حیات بمثابت حلاوت. و هر صفت که در قند اثر آن اندک‌تر ظاهر است بهمان مثابت در روح اثر آن صفت اندک‌تر ظاهر است.

تا اگر خواهند که آن صفت بکمال در وی ظاهر شود او را به معدنی باید برد که کمال آن صفت در وی باشد. مثلا اگر خواهند که نبات را صفت سیاهی که در وی اندک ظاهرست بکمال رسانند در قطاره باید آمیخت که معدن سیاهی است تانبات هم به نسبت سیاه شود.»