کتاب بی پناهان

کتاب بی‌ پناهان (Sans feu ni lieu)، نوشته ایوان وازوف و ترجمه علی پایور، توسط انتشارات علمی و فرهنگی منتشر شده است. این کتاب داستان گروهی از مبارزان بلغاری را روایت می‌کند که دور از وطن زندگی می‌کنند و در کنار مرور خاطرات مبارزه برای آزادی، با فقر و دشواری‌های زندگی روزمره دست‌وپنجه نرم می‌کنند. ورود شاعری جوان به جمعِ این مهاجرانْ او را با فاصله‌ی میان آرمان‌های قهرمانانه و واقعیت زندگی مبارزان آشنا می‌کند. وازوف در این داستان به میهن‌دوستی، تبعید و پیوند میان انسان‌هایی می‌پردازد که با وجود اختلاف‌ها و دشواری‌های زندگی، آرزوی آزادی سرزمینشان را در دل دارند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب بی‌ پناهان اثر ایوان وازوف

کتاب بی‌ پناهان، نوشته‌ی ایوان وازوف، زندگی گروهی از مبارزان و مهاجران بلغاری را در شهر برائیلا روایت می‌کند. آن‌ها دور از وطن با فقر و دشواری‌های زندگی دست‌وپنجه نرم می‌کنند و درعین‌حال آرزوی آزادی بلغارستان را دارند. استرانجا، پرچمداری بیمار و صاحب میخانه، و ماکدنسکی، مبارزی جسور، از شخصیت‌های اصلی داستان‌ هستند. براچکوف، شاعر جوانی که خانه‌ی پدر بازرگانش را ترک کرده است، با پیوستن به این جمع، با واقعیت زندگی مبارزانی آشنا می‌شود که برای آزادی جنگیده‌اند.

کتاب بی‌ پناهان در ۱۷ فصل، رابطه‌ی میان میهن‌دوستی، فقر و غرور انسانی را بررسی می‌کند. بی‌اعتنایی جامعه به مهاجران و اختلاف‌های درونی مبارزانْ بُعد اجتماعی داستان را شکل می‌دهد. ایوان وازوف در کنار لحظه‌های اندوه و ناامیدی، موقعیت‌های طنزآمیزی نیز می‌آفریند، از جمله تلاش گروه برای اجرای نمایشی با امکانات محدود. دانوب نیز در داستان نمادی از پیوند با میهن و دشواری بازگشت به آن است. به‌این‌ترتیب، داستان تجربه‌ی تبعید را به احساس تعلق به وطن، هم‌بستگی و تلاش برای حفظ امید پیوند می‌دهد.

خلاصه داستان بی‌ پناهان

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

براچکوف، شاعر جوان و فرزند یک بازرگان، خانه را ترک می‌کند و راهی شهر برائیلا می‌شود. ماکدنسکی او را به میخانه‌ی استرانجا می‌برد؛ جایی که گروهی از مبارزان مهاجر بلغاری گرد هم آمده‌اند. براچکوف در آغاز، مجذوب خاطرات نبرد و شجاعت استرانجا می‌شود، اما زندگی در کنار این مردان او را با واقعیت‌هایی مانند فقر، بی‌پولی و اختلاف‌های درونی گروه روبه‌رو می‌کند. مبارزان در میان بحث‌ها و کشمکش‌های روزمره، آرزوی آزادی بلغارستان را زنده نگه می‌دارند.

هنگامی که پیشنهاد اجرای نمایشی برای تأمین هزینه‌های یک اقدام سیاسی مطرح می‌شود، اعضای گروه برای آماده‌کردن آن دست‌به‌کار می‌شوند. داستان از خلال تجربه‌های براچکوف، پیوند میان آرمان‌خواهی، دشواری‌های تبعید و مسئولیت انسان‌ها در برابر یکدیگر را دنبال می‌کند.

چرا باید کتاب بی‌ پناهان را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب بی‌ پناهان را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تجربه‌ی تبعید را از خلال دشواری‌های زندگی روزمره و رابطه‌ی مهاجران با جامعه‌ی میزبان به تصویر می‌کشد.
• نویسنده در کنار شجاعت و آرمان‌خواهی، ضعف‌ها و تناقض‌های انسانی شخصیت‌ها را آشکار می‌کند و آن‌ها را باورپذیر می‌کند.
• این کتاب پیوند میان فعالیت فرهنگی، مبارزه‌ی سیاسی و هم‌بستگی میان هم‌وطنان را نشان می‌دهد.

خواندن کتاب بی‌ پناهان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب بی‌ پناهان به گروه‌های زیر پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به ادبیات کلاسیک و داستان‌هایی با موضوع تبعید، میهن‌دوستی و مبارزه برای آزادی.
• خوانندگانی که می‌خواهند درباره‌ی تأثیر فقر و محرومیت بر زندگی و شأن اجتماعی انسان‌ها بخوانند.
• کسانی که به شخصیت‌های آرمان‌گرا و روابط پیچیده‌ی میان افراد علاقه دارند.

درباره ایوان وازوف

ایوان وازوف، متولد ۹ ژوئیه‌ی ۱۸۵۰ و درگذشته‌ی ۲۲ سپتامبر ۱۹۲۱، شاعر، رمان‌نویس و نمایشنامه‌نویس بلغاری بود. از او با عنوان پدر ادبیات بلغارستان یاد می‌شود. آثار او دو دوره‌ی مهم تاریخی، یعنی رنسانس بلغارستان و دوران پس از رهایی این کشور از سلطه‌ی امپراتوری عثمانی، را در بر می‌گیرند. وازوف از اعضای آکادمی علوم بلغارستان بود و از سال ۱۸۹۷ تا ۱۸۹۹ وزارت آموزش و روشنگری عمومی را بر عهده داشت.

وازوف تحصیلات ابتدایی خود را در زادگاهش، شهر سوپوت، آغاز کرد و سپس برای ادامه‌ی تحصیل به شهرهای دیگر بلغارستان رفت. پدرش قصد داشت او را وارد حرفه‌ی تجارت کند، اما وازوف به ادبیات علاقه داشت و در نهایت به شهر برائیلا در رومانی رفت. او در آنجا با انقلابیون بلغاری تبعیدی آشنا شد و با هریستو بوتیف، شاعر و انقلابی برجسته، ارتباط پیدا کرد. وازوف در سال ۱۸۷۴ به مبارزه برای استقلال بلغارستان پیوست و پس از شکست قیام آوریل در سال ۱۸۷۶، ناچار شد کشور را ترک کند و به رومانی بازگردد.

پس از استقلال بلغارستان در سال ۱۸۷۸، وازوف اثر منظوم حماسه‌ی فراموش‌شدگان را به یاد مبارزان آزادی‌خواه سرود. او در سال‌های بعد، به فعالیت‌های ادبی و مطبوعاتی خود ادامه داد. وازوف در سال ۱۸۸۹ به صوفیه رفت و انتشار مجله‌ی ادبی دنیستا را آغاز کرد.

رمانِ در زیر یوغ مشهورترین اثر وازوف و از آثار کلاسیک برجسته‌ی ادبیات بلغارستان است. او جایگاه مهمی در فرهنگ و ادبیات بلغارستان دارد. تئاتر ملی بلغارستان در صوفیه، کتابخانه‌ی ملی ایوان وازوف در پلوودیف و مکان‌های دیگری به نام او نام‌گذاری شده‌اند. خانه‌ی او در صوفیه نیز به موزه تبدیل شده است. وازوف در سال ۱۹۱۷ نامزد دریافت جایزه‌ی نوبل ادبیات شد و در سال ۲۰۲۰ نامش بر دهانه‌ای در سیاره‌ی عطارد گذاشته شد.

چه نسخه‌های دیگری از این کتاب در ایران منتشر شده است؟

انتشارات امیرکبیر نیز با همین ترجمه این کتاب را منتشر کرده است.

بخشی از کتاب بی‌ پناهان

«در یک شب تاریک و غمناک و در هوای مرطوب و نمناک، خیابان‌های برائیلا۱ بسیار خلوت بود. مه سردِ ماه دسامبر، که اغلب سواحل دانوب را فرا می‌گیرد، در خیابان‌های مهم و مرکزی شهر قشر ضخیمی تشکیل می‌داد و با سوزی طاقت‌فرسا موجبات خفگی و اختناق آخرین عابرانی را که برای رسیدن به منازل خود با شتاب در حرکت بودند فراهم می‌کرد. چراغ‌های مهتابی و رنگ‌پریده‌ای که در دو طرف خیابان به فواصل متساوی نصب شده بودند نورشان آن‌قدر ضعیف و ناچیز بود که قدرت نفوذ در این مه غلیظ و عبور از آن را نداشت و، در نتیجه، تاریکی شدیدتر و ظلمات عمیق‌تر محسوس می‌شد. در این ساعتِ شب همهٔ دکان‌ها و مغازه‌ها بسته بود و کوچک‌ترین صدا یا کمترین نور از آن‌ها خارج نمی‌شد. گاهی از دور صدای خشم یا غر و لند قماربازانی که تا آن موقع شب در کافه‌ای سرگرم بازی بودند سکوت و آرامش را در هم می‌شکست.»