کتاب شیوه نامه ترجمه قرآن کریم

کتاب شیوه نامه ترجمه قرآن کریم نوشتهٔ محمدعلی کوشا است و نشر نی آن را منتشر کرده است. این کتاب فن ترجمه‌ٔ قرآن کریم و همچنین ترجمه‌های مختلف قرآن در طول تاریخ را بررسی کرده است.

درباره کتاب شیوه نامه ترجمه قرآن کریم

آشنایی با فنِ ترجمهٔ قرآن کریم به زبان‌های گوناگون، به ویژه زبان فارسی، یکی از ضرورت‌های فرهنگی امروزهٔ حوزه و دانشگاه است که باید در برنامه‌های تخصصی علوم قرآنی گنجانده شود تا طلاب و دانشجویان علاقه‌مند به این موضوع به درستی بتوانند رسالت رساندن پیام قرآن را به زبان‌های گوناگون عهده‌دار شوند و با فراگیری مهارت‌های لازم و کافی در فنِ ترجمهٔ قرآن به جبران کاستی‌ها و تصحیح ترجمه‌های موجود بپردازند و خلأ بزرگی را که در این باره احساس می‌شود، به وجه احسن پُر کنند.

امروزه با توسعهٔ چشمگیر علوم انسانی و ارتباط تنگاتنگ فرهنگ‌ها و تأثیر و تأثّر آنها بر اندیشه‌ها و رشد روزافزونِ ارتباطات و القای گوناگون شبهه‌ها و خرده‌گیری‌های خُرد و کلانِ دانشورانی بر قرآن در گوشه‌وکنار جهان از سرِ سوءِ نیت، یا صرفًا به انگیزهٔ پرسشگری برای آگاهی و دانستن، باید زنگِ بیدارباش تلقی گردد؛ مترجمان باید حقیقت دین را از متن اصلی آن یعنی قرآن کریم، در قالب ترجمه‌های استوار و نیز تفسیری کوتاه و دقیق درخورِ فهم همهٔ قشرها و طبقات گوناگون مردم، به درستی و بدون کاستی و سستی عرضه بدارند.

محمدعلی کوشا سالیانی چند دراین‌باره به مطالعه و پژوهش پرداخته، پیگیری فنِ ترجمه، برای ارائهٔ صحیحِ انواع ترجمه‌های پنج‌گانه، از طریق آموزش طلاب و دانشجویان را امری لازم و بایسته تلقی نموده و کار خود را در قالب تدریس فنِ ترجمهٔ قرآن و نگارش مقالات و نقدهایی بر ترجمه‌ها در طول سه دهه معطوف ساخته است که تألیف سه کتاب ترجمه‌آموزی‌ قرآن‌کریم، پژوهشی‌ در ترجمه‌های برترِ‌ قرآن‌کریم، سورآبادی‌ و تفسیرش نشانگر بخشی از همین تلاش‌هاست.

با همین هدف بود که در مرکز فقهی ائمهٔ اطهار که یکی از مراکز قرآن‌پژوهی در حوزهٔ علمیّهٔ قم است، برای شماری از طلاب تدریس فنِ ترجمه را شروع کرد. پس از ارائهٔ دروس آموزش ترجمه و پس از تدوین و مرتب‌کردن بحث‌ها آن را در قالب کتابی به نام کتاب شیوه نامه ترجمه قرآن کریم منتشر کرد.

خواندن کتاب شیوه نامه ترجمه قرآن کریم را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به طلاب و دانشجویان به‌ویژه قرآن‌پژوهان و مترجمان پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب شیوه نامه ترجمه قرآن کریم

«ترجمۀ‌ تفسیر طبری: در قرن چهارم انجام گرفته و اوّلین ترجمهٔ کاملی از قرآن است که نوشته شده و اگر قبل از آن چیزی هم بوده به دست ما نرسیده و اگر هم رسیده ناقص است. معلوم و واضح است که، ترجمهٔ موسوم به ترجمهٔ تفسیرطبری اوّلین ترجمهٔ کامل قرآن کریم است. این ترجمه اثرگذارترین ترجمه بر همهٔ ترجمه‌های فارسی تاکنون به حساب می‌آید که در پنج جلد چاپ شده و اصلًا ربط و شباهتی هم به تفسیر طبری که از محمّد بن جریر طبری که عربی است ندارد. از این اثر به عنوان «ترجمه و تفسیر رسمی» یاد می‌شود؛ چون در زمان فرمانروایی منصور بن نوح سامانی یعنی سال ۳۵۰ تا ۳۶۶ ق تألیف شده است؛ ایشان لَجنه‌ای از عُلما را تشکیل داد و دستور داد قرآن را ترجمه کنند، قبل از آن هم از علمای عصر خود استفتا نمود که آیا ترجمهٔ قرآن جایز است یا خیر. آنها نیز در جلسه‌ای گفتند: بَله، جایز است؛ لذا این ترجمه و تفسیر به وسیلهٔ گروهی از علماء انجام گرفت. سال‌ها پیش از انقلاب اسلامی مرحوم حبیب یَغمایی پس از تصحیح و تحقیق آن را در هفت جلد (در چهار مجلّد)، سال ۱۳۴۲ چاپ منتشر نمود.

۲. ترجمه‌وتفسیر نَسَفی: که در قرن پنجم و ششم نوشته شده، مؤلّف آن ابوحَفص نجمُ‌الدّین عمر نَسَفی، مُتولّد سال ۴۶۲ و مُتوفّای ۵۳۸ ق است این ترجمه با نثری مُسجّع و موزون همراه با تفسیری کوتاه است که قبل از انقلاب، دکتر عزیزاللّه جُوینی آن را تصحیح و سازمان اوقافِ آن زمان آن را در سال ۱۳۴۰ در دو جلد منتشر کرد، این اثر اخیرًا یک مجلد از سوی انتشارات سروش در تهران، چاپ و انتشار یافته است.»