کتاب استعمار، استعمارگری، استعمارزدایی، جهان سوم

کتاب استعمار، استعمارگری، استعمارزدایی، جهان سوم نوشتهٔ مهران توکلی در نشر نی منتشر شده است. این کتاب به تحلیل تاریخ و پیامدهای استعمار می‌پردازد و راه‌های مقابله با آن را بررسی می‌کند. مطالعهٔ این کتاب به درک بهتر مسائل جهان سوم کمک می‌کند.

درباره کتاب استعمار، استعمارگری، استعمارزدایی، جهان سوم

این کتاب به بررسی و تحلیل تاریخی و مفاهیم استعمار و تأثیرات آن بر کشورهای جهان سوم می‌پردازد. در روزگار ما مفهومی که واژه استعمار یا استعمارگری به ذهن متبادر می‌کند، زورگویی و سواستفادهٔ یک ملت قدرتمند بر یک ملت ضعیف است و این امر می‌تواند به‌منظور بهره‌گیری نظامی، اقتصادی و فرهنگی صورت بگیرد. اما استعمارگری گذشته‌ای دورتر و اهدافی پیچیده‌تر دارد و از آغاز آن تاکنون تغییرات زیادی را به خود دیده است. توکلی در این اثر به بررسی پیچیدگی‌های استعمارگری و استعمارزدایی از منظر اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی می‌پردازد و راه‌هایی برای شکل‌گیری هویت مستقل در کشورهای پس از استعمار را ارائه می‌دهد. کتاب استعمار، استعمارگری، استعمارزدایی، جهان سوم همچنین به تأثیرات بلندمدت استعمار بر توسعهٔ اقتصادی و سیاسی کشورهای مورد استعمار و چالش‌های موجود در فرایند استعمارزدایی می‌پردازد.

کتاب استعمار، استعمارگری، استعمارزدایی، جهان سوم را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب به کسانی که به مطالعهٔ تاریخ جهان به‌ویژه تاریخچهٔ استعمار علاقه‌مند هستند، پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب استعمار، استعمارگری، استعمارزدایی، جهان سوم

«استعمارگری اروپایی ــ به معنی کامل این واژه ــ پس از کشف سرزمین‌های فرادریاها و دست‌اندازی بر آنها آغاز گرفت.

پیش از آنکه اسطرلاب در دریانوردی به‌کار گرفته شود و قطب‌نما کاربرد همگانی و همه‌جایی بیابد و کشتی سبک تندروــ کاراول۹ ــ ساخته شود و به کار افتد، کشتی‌رانی در ژرفنای دریاها شدنی نبود. پس سفرهای دریایی دورودراز برای کشف سرزمین‌های دوردست نیز ناشدنی بود. پس از فراهم‌آمدن و به‌کارگرفتن این افزارها بالاترین انگیزه اروپاییان در سفرگری دریایی و دستیابی به اقلیم‌های ناشناخته نیازمندی اقتصاد اروپاــ که به گسترش صنعتی کامل رسیده بودــ به مواد خام و طلا و ادویه بود. در آن زمان بازرگانی با هندوستان در کنترل امپراتوری عثمانی بود. پس اروپاییان ناگزیر بودند که یک راه دریایی جست‌وجو کنند. به این انگیزه اقتصادی انگیزه‌های دینی نیز افزود، که عمده آن پراکندن دین مسیح در سرزمین‌های دوردست بود. انگیزه دیگر بازپس‌گرفتن بیت‌المقدس از مسلمان‌هاــ جنگ‌های صلیبی ــ بود که چون بار مالی آن بسیار سنگین بود اروپاییان در اندیشه بودند که جهاد صلیبی را پس از کشف سرزمین‌های نو و به‌دست‌آوردن طلا و دیگر چیزهای پربها آغاز کنند.

پس از آنکه «مارکوپولو» ــ جهانگرد ونیزی (ایتالیایی) ــ در سده ۱۳ از سفر خود به خاوردور بازگشت، اروپاییان که درباره چین و هندوستان به شناخت‌هایی رسیده بودند به انگیزه سوداگری و به‌دست‌آوردن مال و ثروت در اندیشه سفر به این دو سرزمین افتادند. برای چنین سفری ــ از باختر به خاورــ امپراتوری عثمانی راه بر آنها بسته بود. پس اروپاییان که نمی‌توانستند آن امپراتوری نیرومند را از سر راه خود برکنند، ناگزیر بودند که خاک آن را دور بزنند، یعنی از راه دریا سفر کنند.

«واسکو دگاما» ــ دریانورد پرتغالی ــ نخستین کسی بود که با چهار کشتی در سال‌های پایانی سده پانزدهم از دماغه «امید نیک» ــ در جنوب آفریقاــ گذشت و در آب‌های کرانه خاوری آفریقا به‌سوی شمال تا «مالیندی» ــ جنوب خاوری کنیاــ کشتی‌رانی کرد. سپس در اقیانوس هند به سوی هندوستان پیش راند تا به «کالیکات» ــ بندرشهری از ایالت «کرالا» در جنوب هندــ رسید.»