کتاب شش ایده خطیر

کتاب شش ایده خطیر نوشتهٔ مورتیمر جی. آدلر و ترجمهٔ فرزام امین صالحی است. انتشارات علمی و فرهنگی این کتاب را منتشر کرده است؛ کتابی حاوی ایده‌های صداقت، نیکی، زیبایی، آزادی، برابری و عدالت.

درباره کتاب شش ایده خطیر

مورتیمر جی. آدلر کتاب شش ایده خطیر (Six great ideas ) را در چهار بخش و ۲۸ فصل نگاشته است. محتوای اثر حاضر درواقع حاصل بحث‌های گروهی در سمینار سالانهٔ مورتیمر جی. آدلر در سال ۱۹۸۱ در اسپن کولورادو است. زبان نویسنده در این اثر ساده و قابل‌فهم است. او در این اثر به تأمل دربارهٔ شش ایدهٔ خطیر پرداخته است؛ صداقت، نیکی، زیبایی، آزادی، برابری و عدالت. ایده‌هایی که بسیاری بر این عقیده هستند که اساس هر نوع اندیشهٔ بشری و در نتیجه فلسفهٔ غرب را تشکیل می‌دهند. مورتیمر جی. آدلر در این اثر بیان کرده است که برخلاف این تصور غلط که فلسفه مشغلهٔ فیلسوفان است، فلسفه امری روزمره است و درک این شش مفهوم اساسی برای رویارویی با مسائل سیاسی، اخلاقی و اجتماعی زندگی عادی ضروری است.

بخش اول این اثر «سرآغاز ایده‌های خطیر» نام دارد و دربردارندهٔ فصل‌های «وظیفهٔ فلسفه»، «افلاطون، درست و غلط»، «واژگان اندیشه» و «این چندتای برگزیده» است. بخش دوم با عنوان «ایده‌هایی که براساس آن‌ها قضاوت می‌کنیم: حقیقت، نیکی، و زیبایی» دربردارندهد فصل‌هایی به عنوان «دروغ‌گو و شکاک»، «انواع خفیف‌تر شکاکیت»، «حوزهٔ تردید»، «حوزهٔ تردید»، «حوزهٔ تردید»، «هست و باید»، «خوب‌های واقعی و ظاهری»، «کمّ‌وکیف خوب‌ها»، «خوب غایی و خوب عادی»، «از حقیقت و نیکی تا زیبایی»، «زیبایی مسرت‌بخش»، «زیبایی تحسین‌برانگیز» و «خوبی زیبایی و زیبایی حقیقت». بخش سوم «ایده‌هایی که براساس آن‌ها اقدام می‌کنیم: آزادی، برابری، و عدل» نام دارد و فصل‌هایی با عنوان «قدرت مطلق عدل»، «قدرت مطلق عدل»، «آزادی‌هایی که مستحق آن‌ها هستیم»، «ابعاد برابری»، «برابری‌هایی که مستحق آن‌ها هستیم»، «نابرابری‌هایی که عدالت نیز خواهان آن‌هاست»، «قلمروِ عدالت» و «عدالت و اقتدار قانون». فصل‌های «ایده‌ها، نکته‌ها، سؤال‌ها»، «دربارهٔ حقیقت، نیکی، و زیبایی» و «دربارهٔ آزادی، برابری، و عدالت» در بخشی با عنوان «حرف آخر: نکته‌ها و سؤال‌های مهم» قرار دارند.

خواندن کتاب شش ایده خطیر را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به دوستداران حوزهٔ فلسفه و کسانی که می‌خواهند از ارتباط میان فلسفه و زندگی روزمره آگاه شوند، پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب شش ایده خطیر

«انسان‌ها، به دلیل برابری ذاتی، همگی از بعضی حقوق لاینفکِ ذاتی برخوردارند. لاینفک چون ذاتی نهادِ خاص بشری هستند نه اینکه صرفاً از طریق احکام قانونی به بشر اعطا شده باشند. ممکن است احکام قانونی برای حفظ این حقوق ضروری باشد، اما تأثیری بر لاینفک بودن آن‌ها ندارد.

حقوقِ صرفاً قانونی سلب‌شدنی‌اند. آن‌ها که توسط دولت اعطا می‌شوند شاید توسط دولت نیز پس گرفته شوند. حقوق طبیعی شاید از سوی دولت حفظ یا نقض شوند، اما از راه اعطا از سوی دولت پا به عالم هستی نمی‌گذارند. وقتی، توسط قوانین دولتی تضمین نگردد یا به رسمیت شناخته نشود نیز هستی آن‌ها پایان نمی‌یابد.

همان‌طور که دیده‌ایم، افراد، که ذاتاً از قدرت انتخابِ آزادانه برخوردارند، حقی طبیعی و لاینفک برای آزادی عمل دارند. آن‌ها، که ذاتاً حیوان سیاسی نیز هستند، از حقی طبیعی و لاینفک برای مشارکت و آزادی سیاسی برخوردارند. عدالت مستلزم آن است که همه از جایگاه برابرِ شهروند صاحبِ حق رأی برخوردار باشند، جایگاهی که از طریق آن می‌توانند از قدرت خود برای مشارکت در دولت استفاده کنند. همهٔ شهروندان دارای این قدرت هستند. این قدرت فقط در کسانی یافت نمی‌شود که با محرومیت از حقِ رأی آن را از دست می‌دهند. برخورداری نسبی از این قدرتْ یک برابری مشروطِ نوعی به همهٔ شهروندان دارای حق رأی اعطا می‌کند. بین کسانی که دارای این قدرت هستند و کسانی که از آن محروم شده‌اند یک نابرابری مشروطِ نوعی وجود دارد.

حال، اگر از حوزهٔ سیاسی به سراغ حوزهٔ اقتصادی برویم، استدلالِ مشابه به نتیجه‌ای مشابه منجر می‌شود. بشر هم به‌عنوان یک حیوان، به طور اعم، و هم به‌عنوان یک انسان، به طور اخص، دارای بعضی نیازهای بیولوژیکی است، نظیر نیاز به ابزارِ امرار معاش برای ادامهٔ حیات و نیاز به بعضی وسایل آسایش و راحتی زندگی که برای برخورداری از یک زندگی خوب انسانی لازم دارد. کالاهای اقتصادی کالاهایی هستند که انسان ذاتاً برای بقا، و گذشته از آن برای یک زندگی خوب، به آن‌ها نیاز دارد تا به جست‌وجوی موفقیت‌آمیز نیک‌بختی بپردازد.»