کتاب رمانتیسم آلمانی

کتاب رمانتیسم آلمانی نوشتهٔ فردریک بیزر و ترجمهٔ سید مسعود آذرفام است. گروه انتشاراتی ققنوس این کتاب را منتشر کرده است. نویسنده در این اثر از مفهوم رمانتیسم آلمانی اولیه سخن گفته است.

درباره کتاب رمانتیسم آلمانی

گفته شده است که رمانتیسم آلمانی یکی از مهم‌ترین جنبش‌ها و مکاتب فکری در دوران مدرن است. این نحله از رمانتیسم که محل اصلی تکوین آن را ینا دانسته‌اند، فرهنگ اروپایی را تحت تأثیر قرار داد؛ تأثیری تعیین‌کننده و دیرپا در حوزه‌هایی چون فلسفه، ادبیات، زیبایی‌شناسی، اخلاق و سیاست. اندیشمندانی که در باب رمانتیسم آلمانی تحقیق کرده‌اند در سیر این جنبش سه مرحله را تعیین کرده‌اند: رمانتیسم اولیه (Frühromantik)، رمانتیسم برین (Hochromantik) و رمانتیسم متأخر (Sptromantik).

کتاب رمانتیسم آلمانی حاوی ده فصلِ است که به بررسی جنبه‌های مختلف مرحله نخست رمانتیسم آلمانی (Frühromantik) پرداخته است و در تلاش برای ایجاد فهمی از برخی از مهم‌ترین زوایای آن است. فردریک بیزر، نویسندهٔ اثر، استاد فلسفه دانشگاه سیراکیوز این ده فصل را که در اصل ده مقاله هستند در مناسبت‌های مختلف نگاشته است. میان مقالات این کتاب ارتباطی منطقی وجود دارد، اما می‌توان آن‌ها را به طور جداگانه نیز مطالعه کرد. نویسنده در این اثر به آثار رمانتیک‌های آلمانی اشاره داشته است.

خواندن کتاب رمانتیسم آلمانی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به دوستداران فلسفه و علاقه‌مندان به مطالعه در باب رمانتیسم پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب رمانتیسم آلمانی

«احتمالاً هیچ‌یک از جوانب فلسفه طبیعت رمانتیک به اندازه برداشت ارگانیک آن از طبیعت خشم منتقدان نوکانتی را برنینگیخته است. این منتقدان این برداشت را به منزله رجعتی به بدترین گونه متافیزیک جزم‌گرا مردود می‌شمرده‌اند. آنان این اتهام را وارد می‌کنند که برداشت ارگانیک از طبیعت قیود تنظیمی‌ای را که کانت با خردمندی بر غایت‌شناسی نهاده بود نقض می‌کند. ظاهرا، فلاسفه طبیعت رمانتیک ــ متفکرانی چون شلینگ، هگل، فریدریش شلگل و نووالیس ــ با خام‌دستی و به گونه‌ای جزم‌گرایانه به ایده ارگانیسم مقامی تقویمی بخشیده بودند. رمانتیک‌ها، با وفاداری به علاقه‌شان به نظرورزی کلان و استدلال پیشینی، بی‌پروا چنین می‌پنداشتند که طبیعت به‌راستی یک ارگانیسم است، و بدین‌سان از درک این تعلیم کانت بازماندند که در باب طبیعت فقط آن‌چنان که گویی نوعی ارگانیسم است باید پژوهش کرد.

آیا رمانتیک‌ها واقعا تا این اندازه خام و بی‌دقت بودند؟ یا این‌که آن‌ها برای تخطی از محدودیت‌های کانتی دلیلی منطقی داشتند؟ و اگر داشتند، این دلیل منطقی تا چه حد پذیرفتنی است؟ این‌ها پرسش‌هایی اصلی هستند که قصد دارم در این بخش به آن‌ها بپردازم. بخشی از رسالت من صرفا تفسیری و تاریخی است: بازسازی استدلال‌های کانت علیه مقام تقویمی غایت‌شناسی و پاسخ‌هایرمانتیک‌ها بدان‌ها. امیدوارم در انجام دادن این رسالت بتوانم نشان دهم که رمانتیک‌ها نه‌تنها از ضرورت توجیه متافیزیک جدید خویش آگاه بودند، بلکه دفاعی نسبتا پیچیده از آن را نیز بسط دادند. بخش دیگرِ رسالت من فلسفی‌تر است: ارزیابی استدلال رمانتیک، یعنی مشخص کردن این‌که آیا آن‌ها پاسخی وافی به کانت عرضه کرده‌اند یا نه. در حالی که مدعی‌ام رمانتیک‌ها استدلالی دارند پذیرفتنی‌تر از آنچه بدگویان نوکانتی‌شان می‌پنداشتند، امیدوارم بتوانم نشان دهم که پاسخ آن‌ها به کانت نهایتا نابسنده است، و قادر نیست با شکاکیت ژرف‌تری که در بنیاد آموزه تنظیمی کانت نهفته است درافتد. با وجود این، روشن خواهد شد که این امر به نوکانتی‌ها برتری نمی‌بخشد تا از خویشتن اظهار خشنودی کنند و خود را برحق بدانند. مسئله این است که فلسفه طبیعت از آپوریای ژرفی در نظام کانتی بالید: ناکامی آن در توضیح تعامل میان امر معقول و محسوس، یا نومنال و پدیداری. در واقع، جالب‌توجه‌ترین و پذیرفتنی‌ترین استدلال رمانتیک‌ها به سود برداشت ارگانیکشان از طبیعت، از یک راهبرد کانتی بسیار رایج بهره می‌گیرد: این استدلال می‌کوشد چیزی شبیه به استنتاج استعلایی ایده ارگانیسم عرضه کند. به بیان دیگر، این استدلال می‌کوشد نشان دهد که مقام تقویمی ایده ارگانیسم شرط ضروری امکان تجربه است. صرف‌نظر از میزان اعتبار چنین استدلال جسورانه و دشواری، بدگویان نوکانتی در بازشناختن آن ناکام مانده‌اند، چه برسد به ارزیابی آن.»