کتاب طرحواره درمانی هیجانی

کتاب الکترونیکی «طرحواره درمانی هیجانی» نوشتهٔ رابرت لیهی و سیروس جهانگیری در انتشارات ابن سینا چاپ شده است.

درباره کتاب طرحواره درمانی هیجانی

حوزه‌های نوین روان‌درمانی تلاش می‌کند تمام جنبه‌های انسانی را درنظر بگیرد و به هیجانات انسان نیز مانند منطق او بها دهد. چراکه درمانگران به تجربه دریافته‌اند بی‌توجهی و همراه‌نشدن با هیجانات مراجع می‌تواند فاصلهٔ بین درمانگر و مراجع را زیاد کند و درنهایت مسیر درمان منحرف یا متوقف می‌شود. در این کتاب جنبه‌ها گوناگون طرحوارهٔ درمانی هیجانی بررسی می‌شود.

کتاب طرحواره درمانی هیجانی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب به دانشجویان و دوستداران روان‌شناسی پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب طرحواره درمانی هیجانی

«گراس پیشنهاد کرد که تنظیم هیجان در چند نقطه از توالی حوادث قابل رخ دادن است. او بین «تمرکز بر آینده» و «تمرکز بر پاسخ» در استراتژی‌های تنظیم هیجان تمایز قایل شد. این استراتژی‌ها بر کنار آمدن با مشکل قبل از بروز هیجان و بعد از بروز هیجان بنا نهاده شده‌اند. در ابتدا، افراد ممکن است موقعیتی را انتخاب کنند که کمتر دردسرساز است و از شروع هیجان‌های مسأله‌ساز اجتناب نمایند. برای مثال، مردی‌که رابطه عاشقانه‌اش بهم خورده از حضور در جاهایی که قبلاً با فرد مورد نظر رفته، اجتناب می‌کند. اگرچه این اجتناب ممکن است باعث کاهش اضطراب یا استرس شود. اصرار بر اجتناب فرصت کنار آمدن مؤثر را نیز از فرد می‌گیرد. ممکن است کسی بخواهد موقعیت را از طریق حل مسأله یا فعال‌سازی رفتاری از قبیل شروع سایر رفتارهای رضایت‌بخش تغییر دهد یا در مورد قطع رابطه عاشقانه با فرد دیگری قرار بگذارد. در واقع، اغلب حل مسأله به‌عنوان استراتژی کنار آمدن مورد استفاده قرار می‌گیرد ولی در همه موقعیت‌های استرس‌زا برای تغییر و حل مسأله، کمک‌کننده نیست. پس هنوز هیجان‌های ناخواسته بروز می‌کنند.

هنگام بروز این هیجان‌ها، افراد می‌توانند انتخاب کنند که حواس خودشان را از چیزی که ناراحتشان می‌کند، پرت کنند. حواسپرتی معمولاً استراتژی مؤثری برای سازگاری با مشکلات زندگی نیست. آنها ممکن است شناخت خود را در مواجهه با موقعیت بازسازی کنند. در مثال قطع رابطه، فرد می‌تواند مزایای قطع رابطه را مورد بررسی مجدد قرار دهد، نامزد قبلی را منفی‌تر ارزیابی کند یا جایگزین‌های دیگری را در نظر بگیرد. بازسازی شناختی مشخصه درمان شناختی است و شواهد قابل توجهی در مورد کارآمدی آن وجود دارد ولی با وجود بازسازی منطقی هیجان‌های نامطلوب هنوز وجود دارند. نهایتاً افراد می‌توانند پاسخ‌های هیجانی را تعدیل کنند یا آنها را به کنترل خود درآوردند. برای مثال می‌توانند هیجان‌ها را سرکوب نمایند. مثلاً مردی که رابطه‌اش با کسی بهم خورده است مواد مصرف کند. گراس و جان دریافتند که ارزیابی مجدد هیجان موفقتر از سرکوب آنهاست. واقعاً سرکوب باعث افزایش فعالیت سیستم عصبی سمپاتیک می‌شود.

مدل ارزیابی استرس توسط لازاروس به وجود آمد و پیشنهاد می‌کند که افرادی که استرس را در نتیجه ارزیابی‌هایشان از فشارهای خارجی تجربه می‌کنند کسانی هستند که با آنها مقابله می‌نمایند.

این ارزیابی‌ها از توانایی سازگاری پیشنهاد می‌کند که استرس یک جزء شناختی دارد ولی در مدل لازاروس تأکید بر منشأ خارجی مشکل می‌باشد. مدل طرح‌واره درمانی هیجانی پیشنهاد می‌کند که ارزیابی افراد از تجارب استرس متفاوت است. برای مثال، ممکن است افراد استرس خود (اضطراب، ناامیدی) را همراه با ابعاد متنوعی از قبیل مدت،‌ فراگیری و کنترل ارزیابی کنند. این ارزیابی‌ها که طرح‌واره‌های هیجانی یا برداشت از هیجان‌ها می‌باشند، ممکن است باعث پاسخ استرسی به‌صورت کاهش یا افزایش تجربه استرس گردند. برای مثال، اگر باور داشته باشیم که در یک موقعیت سخت، ناامیدی کوتاه مدت، قابل درک و در کنترل خودم است، مضطرب نخواهم شد. در مقابل، اگر بر این باور باشم که ناامیدی من هفته‌ها طول می‌کشد، قابل درک نیست و خارج از کنترل من می‌باشد،‌ استرس بیشتری خواهم داشت. در واقع، در این موقعیت با استرس بیشتری مواجه خواهم شد.»