کتاب حل مسئله

کتاب حل مسئله نوشتهٔ اس. ایان رابرتسون و ترجمهٔ حسین زارع و لیلا مرادی و محمد علی پور و پرستو حسن زاده است. انتشارات نسل نواندیش این کتاب را روانهٔ بازار کرده است. این اثر دیدگاه‌هایی از شناخت و علوم اعصاب را در بر گرفته است.

درباره کتاب حل مسئله

کتاب حل مسئله در ۱۰ فصل نوشته شده است. «حل مسئله» (Problem Solving) بخشی جدایی‌ناپذیر از زندگی روزمره است. در این کتابِ درسیِ جامع، نویسنده درمورد فرایندهای روان‌شناختی زیربنای حل مسئلهٔ هدفمند سخن گفته و نحوهٔ یادگیری ما از تجربهٔ حل مسئله را بررسی کرده است. این کتاب با عنوان فرعی «دیدگاه‌هایی از شناخت و علوم اعصاب»، در ادامه، روندهای روان‌شناختی مربوط به حل مسئله مبتدی را پیش از دستیابی به روش‌ها و فرایندهای استفاده‌شده توسط حل‌کنندگان ماهر مسئله یا «متخصصان» بررسی کرده است. مباحث این اثر عبارتند از نحوهٔ تولید نمایشی مفید از یک مسئله به‌عنوان نقطهٔ شروع، استراتژی‌های کلی حل مسئله که در موقعیت‌های ناآشنا استفاده می‌کنیم، فرایندهای احتمالی درگیر بینش یا تفکر جانبی، ماهیت شباهت مسئله و نقش تشبیهات در حل مسئله، درک و یادگیری از کتاب‌های درسی و اینکه چگونه ما از طریق یادگیری مهارت‌های خاص حل مسئله تخصص را توسعه می‌دهیم.

خواندن کتاب حل مسئله را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

خواندن این کتاب را به دوستداران مطالعه درمورد مهارت‌های زندگی پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب حل مسئله

«مجسمهٔ بانوی خرامان اثر الیزابت فرینک، ترانهٔ «هر نفسی که می‌کشی» اثر پلیس، سمفونی نهم بتهوون، دستگاه چاپ گوتنبرگ، فیلم کازابلانکا اثر مایکل کورتیز، همه آثار خلاقانه‌ای بودند که در فرهنگی که در آن زاده شدند، مورد تقدیر قرار گرفتند. برای درک نحوهٔ به وجود آمدن این آثار خلاقانه، یک راه این است که به مطالعهٔ افرادی بپردازیم که آن‌ها را خلق کرده‌اند. نخستین فردی که چنین تلاشی را انجام داد، گالتون (۱۸۶۹) بود که دربارهٔ «نبوغ ذاتی» نوشت؛ با اینکه در ویراست ۱۸۹۲ این عنوان را مایهٔ تأسف خواند. ازنظر او «چنین فردی نابغه تلقی می‌شود؛ مردی که از موهبت قوای ذهنی برتر برخوردار است» (ص. ۷) (بنابراین زنان در این تعریف نمی‌گنجند؛ اگرچه از خواهران برونته به‌عنوان یک خانواده نام برده شده است). دیدگاه او این بود که نبوغ، موهبتی است که به‌صورت ژنتیکی به مردان اعطا شده است (در این میان می‌توان به قضات، دولتمردان، رهبران، دانشمندان، نقاشان، مردان خدا و پارسایان اشاره کرد). می‌توان گفت که «به نظر می‌رسد که داشتن مادری توانا برای موفقیت یک مرد در علم بسیار مهم است» (ص. ۱۹۶).

بحث دربارهٔ افراد خلاق به این نکته مربوط است که چقدر خلاقیت را یک مهارت تعمیم‌پذیر یا صفتی مختص به فردی ماهر در زمینهٔ خاص می‌دانیم. دیدگاه‌ها در این باره متفاوت هستند، اما تفاوت دربارهٔ چیزی است که مورد سنجش قرار می‌گیرد. کافمن و بائر (۲۰۰۴) یک بخش از فصلی از کتاب خود را به این عنوان اختصاص دادند که «چگونه صفات و مهارت‌های اختصاصی در یک حوزهٔ خاص می‌توانند در یک حوزهٔ کلی مانند خلاقیت قرار بگیرند». فصل دیگری در همین کتاب چنین عنوانی دارد: «چرا خلاقیت دامنهٔ گسترده‌ای دارد، چرا مختص به یک حوزه به نظر می‌رسد و چرا این تمایز مهم نیست؟» (پلاکر و بگتو، ۲۰۰۴). تحلیل ایده‌های جدید، آثار و اختراعات، نشان می‌دهد که اختصاصی شدن در یک حوزه و بهبود موفقیت‌آمیز پیشرفت دانش‌آموز در موقعیت آموزشی (جایی که سی کوچک ممکن است مهم باشد)، نیازمند مهارت‌هایی با دامنهٔ گسترده است. خلاقیت در سطح نبوغ حاصل مهارت و دانش و به‌طورکلی تخصص و خبرگی است. به‌عنوان‌مثال، کافمن و بائر (۲۰۰۴) بر این باورند که خلاقیت با حوزه‌های خاص و حتی تکالیف خاص مرتبط است (لوبارت و گیگنارد، ۲۰۰۴). آن‌ها با نگاه کردن به کارهای عادی در مقایسه با کارهایی که نوابغ خلاق انجام می‌دهند، نشان دادند که همبستگی اندکی بین ارزیابی‌های مختلف از آثار خلاقانهٔ یک فرد در حوزه‌های مختلف وجود دارد، اما شواهدی وجود دارد که حاکی از همبستگی بالاتر در میان تکالیف مختص به تکلیف نسبت به تکالیف مختص به حوزه است. به‌طور خلاصه، لوبارت و گیگنارد (۲۰۰۴، ص. ۱۵) بر این باورند که «هاوکینگ و مدونا باید به همان شغلشان ادامه دهند».»