کتاب امنیت و آینده پژوهی اقتصادی

کتاب امنیت و آینده پژوهی اقتصادی نوشتهٔ محمد جعفری است. این کتاب را انتشارات دانشگاه امام صادق (ع) منتشر کرده است.

درباره کتاب امنیت و آینده پژوهی اقتصادی

امنیت ملی از موضوعات پیچیده و مبهمی است که توجه، وقت و هزینهٔ زیادی را از سوی سیاست‌مداران، اندیشمندان، تصمیم‌سازان و نظامیان به خود اختصاص داده است. برخلاف بعضی از موضوعات عینی پیچیده که از نظر مفهومی ساده و روشن هستند، امنیت ملی هم از نظر مفهومی و هم عینیت خارجی دارای ابهام و کدورت است. بخشی از خصوصیات فوق ناشی از نسبیت زمانی و مکانی این موضوع است و به همین دلیل تئوری‌ها یا استراتژی‌های امنیت ملی در کشورها و دوران‌ مختلف، یکسان نبوده و دیدگاه‌های نظامی، اقتصادی، ایدئولوژیک، دولت‌محور یا دولت ملت‌محور از گذشته تا حال در کشورهای جهان وجود داشته است. هرچند در بسیاری از دوران و در اکثر کشورها مفهوم امنیت و امنیت ملی برحسب روابط قدرت میان دولت‌ها و دفاعی نظامی در برابر تهدیدات خارجی و به طور مشخص «حفظ آمادگی نظامی» مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است و بر اساس چنین دیدگاهی تمامی برنامه‌های سیاسی، اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و... در جهت حفظ یا تقویت توانایی‌های نظامی بوده است. تا مدت‌های مدیدی امنیت ملی تنها در امنیت نظامی تعبیر و خلاصه می‌شد اما تجارب اتحاد جماهیر شوروی و بلوک سوسیالیستی اروپای شرقی نشان داد که امنیت ملی را تنها نمی‌توان در امنیت نظامی دید و شرایط زندگی مردم نیز با مسئلهٔ تأمین امنیت ارتباطی مستقیم دارد. تجارب این کشورها ضرورت توجه به سایر ابعاد امنیت ملی را نمایان ساخت؛ لذا در رویکرد نوین به امنیت ملی، نقش عوامل داخلی و اقتصادی امنیت مورد تأکید بیشتری قرار گرفت. به‌طوری‌که امنیت اقتصادی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ابعاد امنیت ملی مطرح شد و روزبه‌روز بر اهمیت این بُعد افزوده می‌شود و این اهمیت تا بدان‌جا پیش رفته که اکثریت دولتمردان حاضر به هزینه‌کردن و سرمایه‌گذاری در زمینه اقتصادی هستند. این در حالی است که تأثیر عوامل بیرونی، شرایط بین‌المللی و متصل بودن شرایط و تحولات خارجی را بر اقتصاد کشورها نمی‌توان نادیده گرفت.

آینده‌پژوهی این امکان را فراهم می‌آورد که چگونه می‌توان در برابر هجمه‌های تغییرات سریع و آشوبناک، غافلگیر نشد و در مصادف با آینده مبهم کمترین ضرر و بیشترین منفعت را به چنگ آورد. ازاین‌رو، آینده‌پژوهی در پی آن است که با نگاهی فاعلانه به آینده، بحران‌های آتی را کنترل و مهار کرده و هزینه‌های ناشی از غافلگیری را در مواجهه با بحران‌ها کمینه سازد و سطح امنیتی جامعه را افزایش دهد.

ازآنجاکه حفظ امنیت، ثبات و پایداری همواره یکی از مهم‌ترین اهداف حاکمان بوده و رهبران سیاسی همه کشورها گرایش دارند که نظام سیاسی خود را جاودانه نمایند و اندیشمندان سیاسی نیز همواره نخستین هدف سیاست و کارکرد نظام سیاسی را برقراری نظم، امنیت و ثبات جلوه می‌دهند؛ لذا یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های مطرح در امنیت هر کشور، آمادگی و اقدام کارآمد در شرایط بحرانی است؛ به‌طوری‌که یک رویداد ناخواسته در سطح ملی (جنگ‌ها، اقدام‌های خرابکارانه و تروریستی و یا پیشامدهای طبیعی) به یک اختلال بلندمدت و آسیب‌های جدی در پیکرهٔ اجتماعی، اقتصادی و سیاسی کشور تبدیل نشود. ازاین‌رو، برای واکنش مناسب و به هنگام در برابر خطرهای عمدی و غیرعمدی که امنیت ملی هر کشور را تهدید می‌کنند باید به پیش‌بینی و تدارک اقدام‌ها و ابزارهای موردنیاز برای تأمین و تضمین امنیت ملی در شرایط بحرانی پرداخت. براین‌اساس، آینده‌پژوهی می‌تواند به‌عنوان ابزاری در راستای نیل به این مهم نقش ایفا کند. کتاب امنیت و آینده پژوهی اقتصادی با همین هدف تألیف شده است، تا راهنمایی برای فعالان حوزهٔ آینده‌پژوهی باشد. 

خواندن کتاب امنیت و آینده پژوهی اقتصادی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به تمام فعالان حوزهٔ امنیت ملی پیشنهاد می‌کنیم.