کتاب نظام پولی بین المللی و بحران مالی جهانی

کتاب نظام پولی بین المللی و بحران مالی جهانی نوشته آلکسی استادنی چنکو است و با ترجمه ناصر زرافشان در انتشارات آزادمهر منتشر شده است.

درباره کتاب نظام پولی بین المللی و بحران مالی جهانی

تشدید بحران نظام جهانی شده سرمایه مالی و سقوط مالی اخیر، برای همه این سؤال مطرح است که منشاء این بحران و سقوط ناگهانی چیست؟ ماهیت آنچه روی داده چیست و دلائل و چگونگی شکل‌گیری آن چه بوده است؟ امّا بسیاری از بحث‌هایی که پیرامون این سؤال در مطبوعات، رسانه‌ها و منابع معمولی دیگر از همین قبیل مطرح می‌شود و بیشتر ترجمه از منابع و مطبوعات خارجی است، چندان روشن، قابل درک و قانع‌کننده نیست. به‌همین دلیل مترجم تصمیم گرفه است اثر کاربردی و جامع را برای مخاطب ایرانی ترجمه کند.

سیاست‌های پولی و چگونگی استفاده از اهرم‌های پولی و مالی - از زمانی که نشر پول به طور انحصاری در اختیار «حکومت‌ها» قرار گرفت و پول از پشتوانه تمام‌ارزش و ذاتی خود جدا شد، - ابتدا برای غارت مردم در محدوده هر کشور و به وسیله نظام حاکمه داخلی آن و سپس، از سده نوزدهم به بعد، برای غارت پولی و مالی سراسر جهان از طرف معدودی مراکز قدرتمند مالی و ا قتصادی دنیا مورد استفاده قرار گرفته است. این کتاب سعی دارد ارتباط نظام پولی بین المللی و بحران مالی جهانی را بررسی کند و اطلاعات کاملی در اختیار خوانندگان قرار دهد. 

موضوع این کتاب، بحران پولی نظام سرمایه‌داری است این کتاب زمینه کلی بحران پولی سرمایه‌داری و تاریخچه آن تا فروپاشی نظام پولی برتون وودز در آن بررسی شده است و به‌ویژه فصل‌های اول تا چهارم به بحث‌ها و تحلیل‌هایی اختصاص یافته است که برای درک هرگونه تحول پولی و مالی در نظام سرمایه‌داری و از جمله سقوط مالی اخیر ضروری است، و مطالعه آن پیش از بررسی مشخّص بحران‌های جاری سرمایه مالی و تحوّل آنها، به‌عنوان پیش نیاز این بررسی، ضروری است. 

خواندن کتاب نظام پولی بین المللی و بحران مالی جهانی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به تمام علاقه‌مندان و دانشجویان اقتصاد پیشنهاد می‌کنیم. 

بخشی از کتاب نظام پولی بین المللی و بحران مالی جهانی

ظام پولی بین‌المللی در شکل کنونی خود نتیجه تکامل درازمدت پول و گردش پول است. بر این تکامل تاریخی قوانینی عینی حاکم است که موجب تشابه مراحل گردش پول در کشورهای گوناگون در توالی نظام‌های اجتماعی - اقتصادی گوناگون شده است.

یادآور می‌شویم که پول یا شکل پولی ارزش با همه سادگی و کاررفت روزمره‌ای که طی سده‌های متمادی داشته است، برای مدتی دراز به صورت بتی مورد پرستش قرار گرفته و چونان معمایی لاینحل باقی مانده است. یکی از اقتصاددانان بزرگ یادآور شده است که: «شکل ارزشی، که قالب کاملاً تکامل‌یافته آن شکل پولی می‌باشد، بسیار ابتدایی و ساده است. اما با این وجود، ذهن بشر برای مدتی بیش از دو هزار سال می‌کوشیده است به ژرفای آن نفوذ کند و به جایی نمی‌رسیده است، در حالی که از سوی دیگر در تجزیه و تحلیل موفقیت‌آمیز شکل‌های بسیار بغرنج‌تر که دارای ترکیب بسیار پیچیده‌تری بوده‌اند لااقل به طور تقریبی به نتیجه درست رسیده است. چرا؟ چون مطالعه بدن به عنوان یک شکل ارگانیک، ساده‌تر از مطالعه سلول‌های آن است. به علاوه، در تحلیل شکل‌های اقتصادی نه میکروسکوپ به کار می‌آید، نه معرف‌های شیمیایی. نیروی تجرید باید جایگزین این هر دو شود».

شناخت نظام پولی بین‌المللی معاصر و بحران ممتد آن تا حدود بسیار به درک صحیح ماهیت پول و نقش آن در نظام‌های اجتماعی - اقتصادی گوناگون بستگی دارد. این امر از آن‌رو اهمیت بیشتری کسب می‌کند که طلا که مدت درازی پیش از این به صورت پول جهانی درآمده است، نقش بزرگی را در تکامل بحران پولی زمان حاضر در دنیای سرمایه‌داری بازی می‌کند.

پس باید ببینیم پول چیست؟ در بررسی ماهیت شکل ارزشی در جریان اعمال مبادله ثابت کرده‌اند که در تمام موارد دو کالای متفاوت در برابر یکدیگر قرار می‌گیرند به نحوی که ارزش کالای اولی در شکل نسبی ارزش بیان می‌شود، حال آنکه ارزش کالای دیگر در شکل معادل است. بعداً هنگامی که تعداد زیادی از کالاها به مبادله وارد شوند، یکی از این کالاها شکل معادل عام را به خود می‌گیرد و با همین سمت و عملکرد به وسیله همگی کالاهای دیگر از جرگه آنها «بیرون رانده» می‌شود. این، روند عینی تکامل شکل معادل ارزش است. سرانجام «کالای خاصی که شکل معادل به این ترتیب اجتماعاً با شکل طبیعی آن یکی شده است، اکنون به صورت کالای پول درمی‌آید، یعنی به عنوان پول به کار می‌رود».

نیازی نیست با تفصیل بیشتر توضیح دهیم که چگونه در کشورهای مختلف در مراحل اولیه تکامل بشر کالاهای مختلفی - مثلاً در میان قبایل چادرنشین اولیه، چهارپایان اهلی - به عنوان پول مورد استفاده قرار می‌گرفت.