کتاب بیکرانه کویر: گفتاری پیرامون «کویر» اثر دکتر علی شریعتی (جلد ۱)

«بیکرانه کویر» گفتاری پیرامون «کویر» اثر دکتر علی شریعتی(۱۳۵۶-۱۳۱۲)، نواندیش دینی است. این کتاب به تدوین و تحلیل نرگس علی‌مردانی( -۱۳۵۷) است و شامل هفت فصل نخست کتاب کویر می‌شود.

در بخشی از کتاب می‌خوانیم:

«آدمیزاد هم چه گرفتاری‌ها که ندارد! رآلیسم و ایده‌آلیسم. هر وقت می‌خواهم خود را تسلیم رآلیسم کنم و به آنچه هست، به «واقعیت» جهان و انسان بیندیشم، احساس می‌کنم که دچار ابتذال شده‌ام. انسان همیشه خود را از طبیعت شریف‌تر می‌یابد و خود را از «آن که هست» برتر می‌خواهد. چه پست‌اند آنها که فاصله میان «آنچه هست» شان، با «آنچه باید باشد» شان نزدیک است و حتی در برخی هر دو برهم منطبق! حیوان و درخت است که این دو «بودن»شان یکی است.

هر موجودی در طبیعت آنچنان است که باید باشد و تنها انسان است که هرگز آنچنان که باید باشد نیست. آدمی هر چه روح می‌گیرد و هر چه از آنکه «هست» فاصله می‌یابد، از آنکه «باید باشد» نیز دورتر می‌شود و این است که هر که متعالی‌تر است از وحشت ابتذال، هراسناک‌تر است و از بودن خویش ناخشنودتر و این است فرق میان انسان و حیوان. و این است معنی حرف اگزیستانسیالیسم که تنها در آدمی است که وجودش مقدم بر ماهیت است و به اصطلاح قدماء علت غاییش پس از علل فاعلی و مادی و صوری. او است که ماهیتش را خود می‌سازد. و هر وقت خود را تسلیم «ایده‌آلیسم» کرده‌ام، گرفتار مصیبت‌های شگفت شده‌ام. «بود شدن» یکی از عواقب ایده‌آلیسم است.»

درباره علی شریعتی

علی شریعتی در سال ۱۳۱۲ در نزدیکی سبزوار متولد شد. او جامعه‌شناس، نویسنده و متفکر ایرانی ا‌ست. او تحصیلات خود را در رشته‌ی ادبیات در دانشگاه مشهد به پایان رساند و برای تحصیلات بالاتر به فرانسه رفت. علی شریعتی به مدت ۵ سال بین سال‌های ۱۹۵۹ تا ۱۹۶۴ در فرانسه زندگی می‌کرد. او مدرک دکترایش را از فرانسه و از دانشگاه سوربن گرفته است. در زمان حکومت پهلوی و در سال ۱۳۴۸، شریعتی مسئولیت بخش امور فرهنگی حسینیه ارشاد را به‌عهده گرفت و شروع به تدریس جامعه‌شناسی و معارف اسلامی کرد. او از افراد بانفوذ در ریشه‌کن کردن رژیم پهلوی در دوره انقلاب بود. سخنرانی‌ها و اعلامیه‌های علی شریعتی به فهم بیشتر مردم در شرایط آن دوره‌ی جامعه بسیار کمک کرد.

فعالیت‌های مذهبی و گرایش‌های دینی و سیاسی او باعث شد تا رژیم پهلوی در سال ۱۳۵۲ حسینیه ارشاد را تعطیل کند و دکتر شریعتی را به زندان ببرد. او تا مدت‌ها تهدیدهای ساواک را تحمل کرد ولی در آخر به‌خاطر فشارها و محدودیت‌ها مجبور شد که وطنش را ترک کند.

علی شریعتی در خرداد ۱۳۵۶ در ساوت‌همپتون درگذشت. عده‌ای مرگ او را سکته قلبی گزارش کرده‌اند و عده‌ای به دلیل نداشتن سابقه‌ی بیماری قلبی مرگ او را مشکوک دانستند. عدم کالبدشکافی و اعلام نتیجه سریع و خبر داشتن سفارت ایران در لندن از مرگ او قبل از اعلام رسمی باعث مشکوک شناخته شدن مرگ او شد.

از آثار علی شریعتی می‌توان به فاطمه فاطمه است، حسین وارث آدم، مذهب علیه مذهب، چه باید کرد، گفت‌وگوهای تنهایی و کویر اشاره کرد.

درباره زندگی و فعالیت‌های دکتر شریعتی بیشتر بخوانید.