کتاب حماسه سیاهکل

کتاب حماسه سیاهکل نوشتهٔ حمید اشرف و به کوشش انوش صالحی در انتشارات نگاه به چاپ رسیده است.  از برخی داده‌های «حماسهٔ سیاهکل» چنین برمی‌آید که این اثر را حمید اشرف بعد از نگارش «تحلیل یک سال تجربه مبارزه چریکی در کوه و شهر»، «جمعبندی سه ساله» و قبل از قتل عام بیژن جزنی و رفقایش (بهار ۱۳۵۴)۲ آماده کرده است.

درباره کتاب حماسه سیاهکل

دو اثر قبلی حمید اشرف توسط سازمان و یا موسسات انتشاراتی همچون «نگاه» در روزهای اولیه انقلاب منتشر شد. نسخه تایپی «حماسهٔ سیاهکل» را در سال‌های آغازین تحقیق و پژوهش بر روی جنبش فدایی که حاصلش تاکنون انتشار کتاب «اسم شب، سیاهکل» بوده است دوستی در ایران از سر لطف در اختیار من قرار داد. در ماه‌های اخیر فرخ نگهدار مرا از وجود نسخه‌ای دست‌نویس از این اثر آگاه کرد و یک کپی از آن را در اختیار من گذاشت. این کتاب با تطبیق این دو نسخه آماده شده است. در روند آماده‌سازی کتاب سعی بر این بوده است تا با کمترین تغییر اصالت متن اصلی حفظ شود مگر تصحیح برخی اسامی شهرها و آبادی‌ها که با تغییرات جزیی اصلاح شده‌اند. مواردی هم که نیازمند تصحیح و یا توضیح بیشتر بوده‌اند به زیرنویس ارجاع داده شده‌اند. امید است تا انتشار این اثر به بازخوانی و شناخت بهتر تاریخچه جنبش فدایی و سیر مبارزات اجتماعی و سیاسی در دهه‌های قبل از انقلاب یاری رساند.

درباره حمید اشرف

نقش حمید اشرف در بقا و تداوم حیات جنبش چریک‌های فدایی خلق ایران از آغاز تا سال ۱۳۵۵ غیرقابل انکار است. به این مهم بایستی نقش او در به ثبت رساندن تاریخچه این سازمان را نیز اضافه کرد. او با سه اثر «تحلیل یک سال تجربه مبارزه چریکی در کوه و شهر»، «جمع بندی سه ساله» و «حماسهٔ سیاهکل» که جزوه‌ای درون تشکیلاتی بود توانست روایتی - نیازمند بررسی مجدد- از سیمای فعالیت‌های این سازمان در سال‌های اولیه حیات خود ارائه کند. شرایط اضطراری و الزامات زیست مخفی و نیز عدم اطلاع او از همه آنچه که در پیرامونش به‌خصوص در زندان‌ها می‌گذشت از جمله دلایلی هستند تا بخشی از نوشته‌هایش با واقعیت‌های جاری در همان دوره همخوانی نداشته باشند ولی حضور مستمر و تاثیرگذار او در فعالیت‌های سازمانی و آشنایی و دیدار با بسیاری از فعالان آن دورهٔ سازمان موجب شده است تا آثار او در بررسی تاریخچه این سازمان جایگاه ویژه‌ای داشته باشد.

کتاب حماسه سیاهکل را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب به علاقه‌مندان به تاریخ معاصر ایران و جریانات موسوم به چریک‌های فدایی خلق توصیه می شود.

بخشی از کتاب حماسه سیاهکل

رویداد سیاهکل به عنوان نخستین حرکت مسلحانهٔ سیاسی در تاریخ معاصر ایران شناخته می‌شود. اگرچه فداییان در این خیزش و اهداف نظامی خود ناکام ماندند، اما حمله به پاسگاه ژاندارمری سیاهکل در ۱۳۴۹ باور به ضربه‌پذیر بودن نظام شاهنشاهی را در مردم تقویت کرد. بی‌تردید نام «حمید اشرف» به عنوان برجسته‌ترین کادر عملیاتی و تشکیلاتی چریک‌های فدایی خلق ایران تداعی‌گر این قیام است. این درحالی است که تا به امروز تنها جزوه‌هایی کوتاه (جمعبندی سه ساله) در رابطه با سیاهکل و مبارزات چریکی از حمید اشرف منتشر شده است. و اما کتاب پیش رو...

از چاپ نخست کتاب «حماسه سیاهکل» در خارج از کشور تا به امروز که مؤسسه انتشارات نگاه تصمیم به چاپ آن گرفته است، شک و شبهه‌هایی جدی در خصوص موثق بودن این اثر به وجود آمده است. از تردید در صحت امضای حمید اشرف در پای کتاب به عنوان صاحب اثر تا ایرادهایی که منتقدان بر حوادث زمانی و مکانی این کتاب گرفته‌اند.

انتشارات نگاه فارغ از پیش داوری‌ها و هرگونه جهت‌گیری سیاسی، رسالت فرهنگی خود را بر گردش آزاد اطلاعات و آگاهی رسانی گذاشته است. در واقع چاپ این اثر نه به معنای تأیید و صحه گذاشتن بر مطالب منتشر شده در این کتاب است و نه داوری و نقد آن. حق هم همین است که مخالفان و موافقان درباره حماسه سیاهکل بنویسند تا آیندگان ما توان قضاوت دقیق‌تری درباره این برهه حساس تاریخی و جنبش‌های اجتماعی در ایران داشته باشند.

قابل ذکر است که چاپ تازه حماسهٔ سیاهکل علاوه بر متن اصلی، حاوی دو مقاله ضمیمه است که در آنها انوش صالحی به عمده‌ترین انتقادات وارده بر این اثر از دیدگاه خود و با تکیه بر اسناد موجود جنبش فدایی پاسخ گفته است.