کتاب اخلاق زمین

کتاب اخلاق زمین اثری از زهرا پارساپور است که در انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی منتشر شده است. این کتاب به نقد متون عرفانی و ادبی با رویکرد اخلاق زیست محیطی می‌پردازد.

درباره کتاب اخلاق زمین

اخلاق زمین، کتابی از زهرا پارساپور است که به نقد متون عرفانی و ادبی با رویکرد اخلاق زیست محیطی می‌پردازد. به طور کلی اخلاق زیست محیطی قرار است به بررسی درستی یا نادرستی رفتار انسان‌ها با محیط زیست بپردازد. در همین دوران معاصر که سبک زندگی‌های ما بسیار تغییر کرده است، شاهد تغییرات وسیعی در محیط زیست هستیم که بحران‌های جدی به دنبال دارد. اما همین بحران‌ها نیز زندگی ما را تحت تاثیر خود قرار می‌دهند و این رابطه میان انسان  و محیط زیست یک رابطه دوطرفه است. 

حال سوال اصلی که باید از خودمان بپرسیم و این اثر نیز در پی پاسخ دادن به آن است این است که اولا اخلاق محیط زیست چیست و چه جایگاهی در اخلاق سنتی دارد؟ تابه‌حال چه نظریه‌هایی در باب اخلاق محیط زیست مطرح شده‌اند؟ آیا اخلاق محیط زیست لزوما با انسان محوری در تعارض است؟ اگر نگاهی به متون ادبی کلاسیک و همچنین متون معاصر بیندازیم، موضع این دو را چگونه بررسی می‌کنیم؟ 

این اثر در تلاش است تا با نقد متون عرفانی و ادبی با رویکرد اخلاق زیست محیطی به این پرسش پاسخ دهد که آیا نقد اخلاق زیست محیطی را می‌توان به عنوان یک رویکرد در نقد متون ادبی به شمار آوریم؟

کتاب اخلاق زمین را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم 

کتاب اخلاق زمین، کتابی است برای تمام علاقه‌مندان به متون عرفانی و ادبی و تمام کسانی که به محیط زیست و حفظ سلامت و حیات آن اهمیت می‌دهند. 

بخشی از کتاب اخلاق زمین

بروز بحران زیست‌محیطی بی‌شک به معنی نادرستی رفتار انسان با محیط زیست خود بوده است. می‌توان و باید برای کنترل این بحران و اصلاح و درمان وضع موجود از علوم مهندسی و تجربی بهره برد و در سازوکار توسعه تجدیدنظر کرد تا ادامه حیات برای انسان و سایر موجودات ممکن شود؛ اما راه‌حل اساسی‌تر بازنگری در ریشه‌های فکری و فرهنگی است که این رفتار نادرست را رقم زده است. ازاین‌رو، غرب، چندین دهه است که در شاخه‌های مختلف علوم انسانی، ضرورت مطالعات میان‌رشته‌ایِ محیط زیست را احساس کرده است. در دو تحقیقی که پیش از این داشتم، مبحثی را در ارتباط با ادبیات و محیط زیست آغاز کردم و نقد بوم‌گرای آثار ادبی را سرآغازی برای خوانش جدید آثار ادبی قرار دادم. این نقدها به بررسی گزاره‌هایی انجامید که در آن‌ها باید و نباید و درستی و نادرستی رفتارهای بشری مطرح ‌شد. مباحثی که به حوزه اخلاق و فرااخلاق ربط داشت و نیازمند آن بود تا با بازنگری در کتب اخلاقی پیشین و نیز مباحث جدیدی که در اخلاق زیست‌محیطی مطرح شده است جایگاه این گزاره‌ها روشن شود. ورود به این وادی رویکرد تازه‌ای را به آثار اخلاقی و ادبی در پی داشت که آن رویکردِ اخلاق زیست‌محیطی بود.

اخلاق زیست‌محیطی رشته‌ای در فلسفه است که به مطالعه رابطه اخلاقیِ انسان با محیط زیست و عناصر غیرانسانی‎اش و نیز ارزش و جایگاه اخلاقی آن‌ها می‌پردازد. شکل‌گیری این شاخه از فلسفه به دهه هفتم قرن بیستم بازمی‌گردد؛ زمانی که ضرورت بازنگری به رابطه انسان با محیط زیست، با توجه به بحران زیست‌محیطی در غرب، احساس شد. شکل‌گیری این شاخه از فلسفه کاربردی، خود بیانگر عدم کفایت اخلاق سنتی غرب در شکل‌دهی رابطه صحیح میان انسان با طبیعت است