کتاب صوتی بازگشت

کتاب صوتی بازگشت نوشته‌ی بلیک کراوچ رمانی است پرتعلیق که آوانامه آن را با گویندگی مریم پاک‌ذات منتشر کرده است. این کتاب صوتی با ترجمه‌ی سیدرضا حسینی و بر پایه‌ی نسخه‌ی منتشرشده توسط نشر آموت، شنونده را میان پلیسی نیویورکی و عصب‌پژوهی جاه‌طلب جابه‌جا می‌کند. در بازگشت، مفاهیم حافظه، زمان و هویت در قالب داستانی پرکشش و علمی‌تخیلی‌وار کنار هم قرار گرفته‌اند. فضای داستان از خیابان‌های نیویورک تا سکوی عظیم یک دکل نفتی در اقیانوس کشیده شده است و شنونده را با معمایی روبه‌رو می‌کند که از یک «سندروم خاطره‌ی کاذب» شروع می‌شود و به پرسش‌های عمیق‌تری درباره‌ی واقعیت و گذشته می‌رسد.

درباره کتاب بازگشت

کتاب بازگشت داستانی است که از دو خط روایی موازی شکل گرفته است؛ خط اول با بری ساتن، کارآگاه بخش سرقت اداره پلیس نیویورک، آغاز می‌شود که در یک مأموریت شبانه برای جلوگیری از خودکشی زنی به نام اَن واس پیترز به پشت‌بام ساختمانی بلند می‌رود. اَن از سندرومی به نام فِمس، یا همان سندروم خاطره‌ی کاذب، می‌گوید؛ اختلالی که در آن فرد ناگهان صاحب مجموعه‌ای کامل از خاطرات زندگی‌ای می‌شود که هرگز رخ نداده است. کتاب بازگشت در این بخش، فضای تیره‌ی شهری، فشار روانی پلیس‌ها، و ترس از آلودگی به بیماری‌ای ناشناخته را با جزئیات دقیق و لحنی خونسرد روایت کرده است. در خط روایی دوم کتاب بازگشت، شنونده با هلنا اسمیت، عصب‌پژوهی در پالو آلتو، همراه می‌شود که رؤیای ساخت «صندلی حافظه» را در سر دارد؛ دستگاهی که بتواند خاطرات را ثبت، نقشه‌برداری و بازفعال‌سازی کند. او برای تأمین بودجه‌ی این پروژه‌ی عظیم، پیشنهاد همکاری مارکوس اسلید، میلیاردر و کارآفرین فناوری، را می‌پذیرد و به سکوی تحقیقاتی‌ای دورافتاده در دل اقیانوس منتقل می‌شود؛ جایی که دکل نفتی متروک به پایگاهی فوق‌سری برای پژوهش روی حافظه تبدیل شده است. کتاب بازگشت در فصل‌های متعدد، روند علمی پروژه، تیم‌های مختلف (نقشه‌برداری، تصویرسازی، بازفعال‌سازی و زیرساخت)، ساخت «میکروسکوپ مگ» و صندلی آزمایش انسانی را قدم‌به‌قدم دنبال کرده است و هم‌زمان، زندگی شخصی هلنا، رابطه‌اش با والدینش و انگیزه‌اش برای نجات مادر مبتلا به آلزایمر را نیز نشان می‌دهد. کتاب بازگشت با رفت‌وبرگشت میان زمان‌ها و تاریخ‌های دقیق، از ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۸، به‌تدریج پیوند میان سندروم فِمس، فناوری دستکاری حافظه و فروپاشی مرز میان خاطره و واقعیت را آشکار می‌کند، بی‌آن‌که در بخش‌های آغازین همه‌چیز را توضیح دهد.

خلاصه کتاب بازگشت

کتاب صوتی بازگشت بر محور این ایده شکل گرفته است که اگر بتوان خاطرات را با دقتی حیرت‌انگیز ثبت و بازپخش کرد، چه بلایی سر زمان، هویت و واقعیت می‌آید. در یک سوی داستان، بری ساتن با پرونده‌ی زنی روبه‌رو می‌شود که زندگی‌ای کامل در ورمونت، همسر و پسری به نام سم را به یاد می‌آورد، درحالی‌که هیچ‌کدام وجود خارجی نداشته‌اند. پیگیری این ماجرا او را به گذشته‌ی زوجی به نام جو و فرنی برمن و گزارشی قدیمی از اقدام به خودکشی در همان ساختمان می‌کشاند و هم‌زمان، خودش نیز دچار خاطراتی دوگانه و خون‌ریزی بینی می‌شود. در سوی دیگر، هلنا در ایستگاه فاکس روی دکل اقیانوسی، همراه تیمی چندرشته‌ای، صندلی‌ای می‌سازد که با ترکیب پردازشگرهای کوانتومی، میکروسکوپ مگ و سامانه‌ی بازفعال‌سازی، نقشه‌ی نورونی خاطرات را ثبت و بازپخش می‌کند. نخستین آزمایش انسانی روی خود او انجام می‌شود و مرز میان «به‌یادآوردن» و «باززیستن» به‌طرزی خطرناک باریک می‌شود. کتاب بازگشت از دل این دو خط، به‌تدریج نشان می‌دهد که چگونه دستکاری حافظه می‌تواند به سندرومی فراگیر، تغییر گذشته‌های شخصی و بحران جمعی درک واقعیت منجر شود.

چرا باید کتاب بازگشت را بشنویم؟

شنیدن بازگشت فرصتی است برای همراه‌شدن با داستانی که هم تعلیق پلیسی دارد، هم ایده‌های عمیق علوم اعصاب و فلسفه‌ی زمان را در دل روایت جا داده است. این کتاب صوتی نشان داده است چگونه یک فناوری ظاهرا درمان‌گر می‌تواند بنیان خاطره و هویت را بلرزاند و شنونده را وادار کرده است درباره‌ی اعتماد به حافظه، نوستالژی و معنای «واقعی‌بودن» گذشته دوباره فکر کند.

شنیدن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

شنیدن این کتاب صوتی به علاقه‌مندان رمان‌های پرتعلیق با رنگ‌وبوی علمی، کسانی که به علوم اعصاب، حافظه و پارادوکس‌های زمان کنجکاوند و مخاطبانی که از داستان‌های چندخطی و معمایی لذت می‌برند پیشنهاد می‌شود. همچنین به کسانی که درگیر سوگ، نوستالژی و بازگشت مداوم به گذشته هستند، می‌تواند تجربه‌ای تأمل‌برانگیز بدهد.

بخشی از کتاب بازگشت

«بری ساتن اتومبیلش را جلوی در ورودی اصلی ساختمان پو در خط ویژه امدادرسانی متوقف می‌کند. نمای بیرونی ساختمان پو، که برجی است به‌سبک معماری آرت دکو، زیر نور سفید چراغ‌های بیرونی‌اش می‌درخشد. از فورد مدل کراون ویک خود پیاده می‌شود، با عجله از پیاده‌رو عبور می‌کند و از در گردان وارد لابی ساختمان می‌شود. نگهبان شب در کنار ردیف آسانسورها ایستاده و درِ یکی از آسانسورها را برای بری باز نگه داشته است. بری با عجله به‌سمت آسانسوری می‌رود که درش باز است. عکس کفش‌هایش در کف‌پوش مرمر لابی می‌افتد. وقتی دارد وارد آسانسور می‌شود، می‌پرسد: «کدوم طبقه‌س؟» «چهل‌ویکم. بالا که رسیدین، برین سمت راست تا برسین به انتهای راهرو.» «تا چند دقیقه دیگه بقیه پلیس‌ها هم از راه می‌رسن. از قول من بهشون بگو تا علامت نداده‌م، کاری نکنن.» آسانسور از جا کنده می‌شود و با سرعتی که با قدمت آن ساختمان جور درنمی‌آید، به‌سمت بالا به راه می‌افتد. چند ثانیه‌ای که می‌گذرد، گوش‌های بری کیپ می‌شود. وقتی دست آخر آسانسور می‌ایستد، بری از آن بیرون می‌آید و از کنار تابلوی یک شرکت حقوقی می‌گذرد. تک و توک چراغ‌هایی روشنند اما آن طبقه عمدتآ تاریک است. به‌تندی روی فرش کف راهرو قدم برمی‌دارد و از کنار دفترهای سوت و کور، یک سالن کنفرانس، یک اتاق استراحت و یک کتابخانه می‌گذرد. راهرو در انتها به یک سالن انتظار می‌رسد که در مجاورت بزرگ‌ترین دفتر قرار دارد. در نور ضعیف، جزئیات را به‌وضوح نمی‌توان دید. یک میز قهوه‌ای بزرگ زیر خرواری از پرونده‌ها و گزارش‌ها مدفون شده است. روی میزی مدور پر است از کاغذهای یادداشت و لیوان‌های بزرگی که از قهوه‌های یخ‌کرده درون آن‌ها بوی تندی به هوا بلند است. در یک بار کوچک تنها بطری‌های ویسکی مکلن ریر دیده می‌شود. در انتهای سالن در آکواریومی روشن که نورش به محیط اطراف می‌تابد، کوسه‌ای کوچک و چند ماهی گرمسیری شناورند. بری به‌سمت پنجره‌های قدی می‌رود، تلفن همراهش را بی‌صدا می‌کند و کفش‌هایش را درمی‌آورد. دستگیره پنجره را با دست می‌گیرد، پنجره را به‌آرامی باز می‌کند و آهسته به تراس قدم می‌گذارد.»