کتاب صدای پای آب: جلد ۵ از مجموعه نگاه ناب

محمد ابراهیم ضرابیها( -۱۳۳۷) پژوهشگر ادبی است. «نگاه ناب» مجموعه هشت کتاب در تفسیر عرفانی و نمادین «هشت کتاب» سهراب سپهری است. «صدای پای آب» پنجمین بخش از هشت‌کتاب سپهری و موضوع جلد پنجم این مجموعه است. در بخشی از کتاب می‌خوانیم: «"آب" در اینجا به معنی معرفت باطنی و اشراق درونی است. به هرحال آنچه مسلم است ما می‌توانیم یک معنای ظاهری و صوری از "صدای پای آب" برداشت کنیم و یک معنای باطنی. معنای ظاهری این است که شاعر بر لب جوی آب درون باغ، در قریه "چنار" نشسته است و در سکوت محض فقط صدای شرشر آب را می‌شنود. و این صدای شرشر را که از جاری شدن رود حاصل شده به صدای پای آب توصیف و تشبیه کرده است. اما، ما باید معنایی فراتر از ظاهر در نظر داشته باشیم، همچنانکه خود شاعر معنای عمیق‌تری از آب و صدای آن دارد. بنابراین می‌توانیم بگوئیم که صدای پای آب یعنی حرکت غیرمتعیّن همۀ پدیده‌های هستی، صدای پای زندگی تازه، صدای درونی یک مکاشفه الهی. همراه با صدا و حرکت آب، عبور می‌کنیم از دنیای وهم تا به اشراق و نیروانا برسیم. صدای پای حیات، جوشش، حرکت، طراوت، تفکر پویا و در نهایت صدای پای معرفت باطنی که همان اشراق و نور خرد است. این نتیجه‌ای است که ما از کل پیکره شعر به دست می‌آوریم تا آنجا که می‌گوید: کار ما نیست شناسایی راز گل سرخ، کار ما شاید این است که در "افسون" گل سرخ شناور باشیم، پشت دانایی اردو بزنیم و پی آواز حقیقت بدویم. این دویدن پی آواز همان به دنبال صدای پای آب رفتن است و آب بی‌شک همان حقیقتی است که در وجود هر انسانی نهفته است.»