کتاب طیب طویت

کتاب طیب طویت (زندگی‌نامه استاد گنج پنهان؛ سیری در دیوان منصوری) نوشته حسن رسولی منفرد و محمدابراهیم ضرابیها، زندگی و شعر اسماعیل منصوری لاریجانی را در کنار یکدیگر معرفی می‌کند. خاطرات همراهان، گفت‌وگو درباره‌ی کودکی و تحصیل و مرور سروده‌ها، اجزای اصلی این کتاب‌اند. یکی از موضوعات محوری، پیوند میان علاقه‌ی او به حکمت و عرفان و مضامین شعرهایش است؛ پیوندی که در بحث عقل و عشق، سحرخیزی و ارادت به اهل بیت نمود پیدا می‌کند. انتشارات خادم الرضا (ع) این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب طیب طویت

کتاب طیب طویت زندگی اسماعیل منصوری لاریجانی را از دو مسیر دنبال می‌کند: شرح احوال و بررسی شعر. حسن رسولی منفرد در بخش زندگی‌نامه، از جایگاه دوست و همکار، ویژگی‌هایی چون علاقه به پژوهش، رسیدگی به نیازمندان، ساده‌زیستی و دل‌بستگی به یاد شهدا را شرح داده است. این بخش بر خاطرات و مشاهدات شخصی تکیه دارد؛ بنابراین تصویر ارائه‌شده، تصویر یک همراه نزدیک از منش و فعالیت‌های اوست. گفت‌وگوهای زندگی‌نامه‌ای نیز مجال می‌دهند که منصوری لاریجانی از کودکی در رینه لاریجان، دشواری‌های زندگی روستایی، مهاجرت برای ادامه‌ی تحصیل و انتخاب‌های دوران جوانی سخن بگوید. شرح ارتباط او با حسن زاده آملی و ابراهیمی دینانی، جایگاه آموزش فلسفی و عرفانی را در این مسیر روشن‌تر می‌کند. نامه‌های این دو استاد، معرفی فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی و دسته‌بندی تألیفات نیز به شناخت زمینه‌های کاری او کمک می‌کنند. این بخش فقط فهرست مسئولیت‌ها نیست؛ مناسبات خانوادگی، تجربه‌ی دوری از خانه و نقش همراهی همسر نیز در شرح مسیر زندگی حضور دارند.
کتاب طیب طویت در بخش دوم، به قلم محمدابراهیم ضرابیها، سروده‌های منصوری لاریجانی را از دریچه‌ی مضمون بررسی می‌کند. این مرور در هفت بخش تنظیم شده است: غزلیات، رباعیات، مثنوی کمیل، خمسه آل عشق، مثنوی محرم، دوبیتی‌های عرفانی مازندران و نیایش‌ها. نویسنده در بررسی غزل‌ها، موضوعاتی مانند توحید، اهل بیت، شهدا، شب‌زنده‌داری، پیوند زهد و عشق عارفانه و وحدت عقل و عشق را جدا کرده است. نمونه‌شعرها در امتداد همین بحث‌ها آمده‌اند تا توضیحات به عبارت‌های کلی محدود نمانند. مقایسه‌ی شیوه‌ی غزل‌سرایی شاعر با سنت حافظ و سعدی نیز بخشی از این معرفی است. تمرکز اصلی نویسنده بر دریافت دینی و عرفانی از شعرهاست، نه بررسی مستقل وزن و صنایع ادبی. این شیوه، نسبت میان مفاهیمی چون معرفت، رهایی از خودپرستی و اشتیاق به وصال را برجسته می‌کند. کنار هم قرارگرفتن زندگی‌نامه و شرح شعرها نیز امکان می‌دهد که برخی مضامین سروده‌ها در نسبت با تجربه‌ها و علایق صاحب دیوان دیده شوند. فضای کلی این مجموعه، دینی و یادنامه‌ای است و نویسندگان ارزیابی‌های خود را از همین جایگاه بیان کرده‌اند.

خلاصه کتاب طیب طویت

کتاب طیب طویت از معرفی خصلت‌ها و فعالیت‌های منصوری لاریجانی آغاز می‌شود و سپس رشته‌ی زندگی او را از روستای زادگاهش تا تحصیل، فعالیت در سپاه، حضور در جبهه و تدریس دنبال می‌کند. پرسش‌های زندگی‌نامه‌ای، چگونگی تغییر مسیر تحصیلی و گسترش علاقه‌ی او به الهیات و عرفان را توضیح می‌دهند. بخش بررسی دیوان، این مسیر را در حوزه‌ی شعر ادامه می‌دهد. نویسنده سروده‌هایی را انتخاب کرده است که خداجویی، محبت اهل بیت، یاد شهیدان و مراقبت از نفس در مرکز آن‌ها قرار دارند. برداشت اصلی این بخش، همراهی معرفت و محبت است: عشق عارفانه در برابر خرد قرار نمی‌گیرد و زهد نیز از اشتیاق و دلدادگی جدا نیست. نقد خودپرستی، شهرت‌طلبی و ادعاهای بی‌پشتوانه‌ی سلوک، سویه‌ی اخلاقی این مرور را شکل می‌دهد. سحر و خلوت شب نیز در نمونه‌ها، موقعیت دعا، تأمل و بازگشت به خویشتن‌اند.

چرا باید کتاب طیب طویت را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب طیب طویت را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• خاطرات و گفت‌وگوها، زمینه‌ی خانوادگی و تحصیلی منصوری لاریجانی را معرفی می‌کنند.
• نمونه‌شعرها، بحث درباره‌ی مضامین عرفانی را به متن سروده‌ها پیوند می‌دهند.
• بررسی نسبت عقل، عشق و زهد، محورهای فکری دیوان را روشن‌تر می‌کند.
• فهرست موضوعی تألیفات، گستره‌ی علایق پژوهشی صاحب دیوان را نشان می‌دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب طیب طویت به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به زندگی و آثار اسماعیل منصوری لاریجانی.
• خوانندگان شعر عرفانی و آیینی که به شرح مضمون علاقه دارند.
• دنبال‌کنندگان مباحث عقل و عشق در ادبیات فارسی.
• علاقه‌مندان به خاطرات تحصیل، جبهه و فعالیت‌های فرهنگی.