کتاب بازار و دولت در ایران

بازار و دولت در ایران یا سیاست در بازار ایران کتابی نوشته آرنگ کشاورزیان است که با ترجمه محسن محمودی در دنیای اقتصاد منتشر شده است.

 درباره کتاب بازار و دولت در ایران

 آرنگ کشاورزیان در این کتاب موشکافانه به مقایسه اقتصاد و سیاست بازار ایران در دو حکومت پهلوی و جمهوری اسلامی پرداخته است. حکومتی که با انگیزه مدرنیزاسیون در صدد تضعیف بازار بود و نظامی که با وعده محافظت از بازارها به منزله نهادهایی «اسلامی» به قدرت رسید.

کتاب بازار و دولت در ایران شبیه یک داستان است که استادانه از اقتصاد و سیاست ایران سخن می‌گوید. این کتاب با قرار دادن بازار تهران در کانون توجه خود، خواننده را به مطالعه دقیق و درگیرانه اندیشمندان اجتماعی علاقه‌مند به خاورمیانه و تاثیرات مدرنیته بر بازار ترغیب می‌کند.

این اثر از دو جنبه اهمیت زیادی دارد اول این که دیدگاهی متنوع درباره چگونگی کارکرد بازار تهران ارائه می‌دهد و دوم، بازشناسی چگونگی مطالعه این فضاهای اجتماعی را عرضه می‌کند.

فصل‌های ۱ و ۲ به تعریف و صورت‌بندی مفهوم بازار در چارچوب ایدئولوژیک و نظری اقتصادهای خاورمیانه‌ای و بازارها در کلیت آن می‌پردازد. فصل ۳ و ۴ ترسیمی ظریف و تاریخی ارائه می‌کنند که بازارها چگونه شبکه‌هایی با «برنامه‌های تحول‌آفرین» هستند. فصل ۵ مطالعات قومیت‌شناختی غنی از سه کالا (فرش، چای و بلور) در اختیار خواننده می‌گذارد و فصل ۶ از معمای روابط بازار -دولت و بازار- مسجد پرده برمی‌دارد که به‌عنوان متحدانی پذیرفته شده‌اند که بدون اینکه هرگز به چنین شیوه توصیفی بسط و تحلیل شده باشند، سیاست ایران را تغییر داده‌اند.

 تمرکز این فصل مهم و پایانی، سازمان‌دهی بازارهاست که به آنان این امکان را می‌دهد تا در قالب اشکالی از اعتراض سیاسی علیه سیاست‌های دولت عمل کنند. 

 خواندن کتاب بازار و دولت در ایران را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

پژوهشگران حوزه اقتصاد، مخاطبان اصلی این کتاب‌اند اما زبان و بیان ساده و جذاب آن می‌تواند خواندنش را برای مخاطب غیر متخصص علاقه‌مند به اقتصاد و سیاست هم جذاب کند.

 بخشی از کتاب بازار و دولت در ایران

«بازار» اصطلاحی پرمعنا و پرمضمون است و این اصطلاح و شکل وصفی آن، بازاری، لایه‌های معنایی بسیاری را در زبان فارسی و انگلیسی در خود جمع کرده است، مفهومی که می‌تواند برای به تصویر کشیدن یک مکان، یک اقتصاد، یک روش زندگی، یک طبقه و حتی تجسم ایران، خاورمیانه یا جهان اسلام مورد استفاده قرار گیرد. این تعدد نقش‌ها و ابعاد، بازار را به موضوع مطالعات معماری، انسان‌شناختی، اقتصادی، جامعه‌شناختی، تاریخی و سیاسی بدل ساخته است که یا آن را مستقیما تجزیه‌وتحلیل می‌کند یا از آن به‌عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از بازنمایی‌شان از جوامع خاورمیانه بهره می‌برند. علاوه بر این، واژه بازاری از جمله صفاتی است که همانند «روستایی» یا «شهری»، آرمان‌ها و کلیشه‌هایی را القا می‌کند که هم تجسمی بکر هستند و هم تحقیرآمیز. از نظر برخی، بازار و بازاری‌ها اشاره به یک زندگی پاک و اخلاقی دارد، در حالی‌که دیگران آن را دژ سنت‌گرایی عقب‌مانده و مرکانتیلیسم افسارگسیخته می‌دانند. علاوه بر این، سفرنامه‌های غربی و فرهنگ عامه، سنت‌گرایی بازار را با شگفتی و غرابت درهم پیچیده‌اند.

بازار معانی متناقضی را در خود جای داده و در تجزیه‌وتحلیل سیاست و اقتصاد دوران معاصر ایرانی از جایگاه مهمی برخوردار است، اما همیشه مورد تامل انتقادی قرار نمی‌گیرد و در بسیاری از آثار مهم همچنان تعریف‌نشده باقی مانده است. دانشمندان، روزنامه‌نگاران و همچنین مردم ایران این امر را یک واقعیت می‌دانند که بازار وجود دارد، همان‌طور که همیشه به‌عنوان «نهادی مهم» وجود داشته است