کتاب یادواره‌ی هایپشیا

«یادواره هایپشیا» بازگویی و بازخوانی یک سوگنامه تاریخی فراموش نشده است. بریان ترنت، نویسنده کتاب، بعد از سال‌ها تحقیق و تفحص و به دست آوردن مدارک غیر قابل انکار از سراسر جهان از جمله خزانه اسناد محرمانه کتابخانه واتیکان از یکی از رویدادهای دردناک جهان پرده برمی‌دارد. روایت کشتن زنی نابغه به فرمان اسقف اعظم مصر. این زن نابغه ریاضی، ستاره‌شناس بی‌نظیر و رئیس و مدرس آکادمی علوم اسکندریه و از نوادر زمان خود بود. «هایپیشیا دوست داشت برای مردم عادی و درجه سه سخنرانی کند. هفته‌ای دو بار مانند یک پیامبر که از طرف خدایان مأموریت دارد، بر ارابهٔ نقره‌ای سوار می‌شد و بر سر سوس - اسب نر عربی و یابوی خاکستری‌ای که در پهلوی او بسته شده بود - فریاد می‌کشید که تندتر بروند. آن‌گاه که خورشید در آسمان غرب در حال مرگ بود، گاری‌اش را کنار رودخانه و مقابل جمعیت شادمانی که انتظارش را می‌کشیدند، نگه می‌داشت. آن‌ها از آدم‌های دون‌پایه و کم‌ارزش جامعه، دهاتی‌ها، دانشجویان فقیر، کسبهٔ جزء و کسانی که با دست نان خود را در می‌آوردند، تشکیل شده بودند و زیر سایهٔ درختان نخل - که آن هوای مرطوب را قابل تحمل می‌کرد می‌ایستادند.» این سوگنامه تاریخی به همگان نشان می‌دهد که گاه مردان دین که به طور طبیعی باید پیام‌آوران صلح و دوستی میان انسان‌ها باشند، تا چه اندازه می‌توانند با خشونت و بی‌رحمی به زندگی انسان‌های بی‌مثل و مانند خط پایان نهند.