کتاب ناسیونالیسم؛ ملیت‌خواهی

مجموعه ۶۰ جلدی «تاریخ برای نوجوانان» انتشارات مازیار با هدف آشنا‌سازی نوجوانان با تاریخ و به ویژه تاریخ تمدن نگارش یافته است. هرجلد از کتاب‌های مجموعه نویسنده‌ای متفاوت دارد. این مجموعه پربار شامل موضوعاتی همچون پیدایش روستاها و جوامع شهری، نهاد خانواده در تاریخ، بحث تکامل و داروینیسم، رابطه انسان و دین در طول تاریخ، انقلاب‌های کشاورزی و صنعتی، انقلاب علمی و عصر روشنگری، انقلاب ارتباطات، امپراطوری‌های بزرگ، شخصیت‌های تاریخی و بسیاری مباحث مهم دیگر است. جلد پانزدهم مجموعه درباره موضوع ناسیونالیسم و ملیت‌خواهی برای نوجوانان سخن می‌گوید: «هنگامی که در قرن نوزدهم زمزمهٔ ناسیونالیسم آغاز شد بیش‌تر مردم مثل مازینی فکر می‌کردند که ناسیونالیسم مسلما امر خوبی است و حتی طرح ملت بودن مردم را نیز خداوند پدید آورده است. لذا توضیح این نکته را که ناسیونالیسم چیست لازم ندیدند. تنها به دکر این مساله بسنده کردند که چرا تا به‌حال ملت- دولت‌ها وجود نداشته‌اند. پاسخ آن‌ها به این امر بسیار ساده بود. بد اندیشان و حکومت‌های بد مانع این کار بوده‌اند. تنها کار ضروری خلاص شدن از شر بد اندیشان و حکومت‌های بد است و آن وقت ملت- دولت‌ها به شکل خود به خود به‌وجود خواهد آمد و پس از آن همه‌کس با نیکبختی خواهد زیست. اگر چنین می‌شد می‌بایست توضیح آنان را بپذیریم که ناسیونالیسم امری طبیعی است. ولی اگر نگاهی به تاریخ دویست سال اخیر بیاندازیم خواهیم دید که میلیون‌ها نفر به نام در راه ناسیونالیسم کشته شده‌اند. جنگ‌ها رخ داده است چون که مردم گوناگون عقاید مختلفی دربارهٔ مزرهای ملت- دولت داشتند. برانداختن دولت‌های قدیمی کار بسیار خونینی بود؛ هنگام تقسیم هند میان هند و پاکستان و متلاشی شدن امپراطوری عثمانی عده زیادی جان خود را از دست دادند. ملت- دولت‌های جدید اغلب با آن‌هایی که به گروهی که آن ملت را تشکیل می‌دادند تعلق نداشتند رفتاری بسیار خشن داشتند . کم‌اند کشورهایی که در آن‌ها همهٔ افراد از یک رنگ باشند، به یک زبان تکلم کنند، و یک دین داشته باشند. در اغلب دولت‌ها گروهی هستند که اقلیت نامیده می‌شوند که خود را نسبت به اکثریت تافتهٔ جدا بافته می‌دانند. چند دولت سعی می‌کنند شرایطی فراهم آورند که اقلیت‌ها به زندگی دلخواه خود بپردازند. اگرچه همهٔ اقلیت‌ها ازاین خشنود نیستند.