کتاب سلفی‌ها

کتاب سلفی‌ها نوشته رودیگر لوهلکر است که با ترجمه علی عبداللهی و لیلا قنبریان منتشر شده است. در این کتاب می‌خوانید «سلفی‌گری» چیست؟ «سلفی‌ها» که هستند و چه در سر دارند؟ تعاریف و حد و مرزهای مفهوم «سلفی» چیست و خاستگاه آن در کجاست؟ تفاوت‌ها و شباهت‌های سلفی‌گری، «وهابیت» و «جهادگرایی» در کجاست، و کجا این سه، به هم پیوند می‌خورند و از هم تغذیه می‌کنند؟

درباره کتاب سلفی‌ها

در دو قرن اخیر، سلفی‌ها بیش از هر زمانی نیرومند شده‌اند؛ ده‌ها بنیاد، مؤسسه، مدرسه و دانشگاه، مسجد و حتی بنگاه تجاری سودآور در سراسر جهان برپا کرده‌اند، پیروان پرشوری نیز جمع کرده‌اند و در سرتاسر جهان، تلقی خود از اسلام را به شیوه‌های مختلف اعم از ایجابی و سلبی، تبلیغ، ترویج و حتی حقنه می‌کنند. جایی در سرزمین‌های اسلامی سراغ نداریم که پایشان به آن باز نشده باشد. اکنون بی‌تردید حوزۀ گسترش آنها از سرزمین‌های اسلامی فراتر رفته و به کشورهای غیرمسلمان اروپا، آسیا، آفریقا، اقیانوسیه و حتی آمریکا نیز رسیده است. در این کتاب می‌خوانید اینان از چه آبشخورهای فکری می‌نوشند و برای ترویج و گسترش مرام خود، از چه منابع مالی بهره می‌برن. نقش عربستان سعودی در حمایت و ترویج آنان چیست و چه نسبتی میان این گروه با داعش، القاعده، جبهةالنصره، طالبان و سایر گروه‌های تندرو جهادی برقرار است.

خواندن کتاب سلفی‌ها را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به تمام علاقه‌مندان به مسائل خاورمیانه پیشنهاد می‌کنیم

بخشی از کتاب سلفی‌ها

حضور سلفی‌گری و وهابیت در رسانه‌های الکترونیکی ابتدا به‌شکل کانال‌های ماهواره‌ای جلبِ‌نظر می‌کرد. در اینجا تشابهاتی با سایر سنت‌های مذهبی معاصر به‌دست می‌آید، و بلافاصله با دیدن این تجربه‌ها، تبلیغات تلویزیونی مسیحیت در ایالات متحدۀ آمریکا به ذهن می‌رسد. برخی بررسی‌ها نشان می‌دهد که حضور تلویزیونی نحله‌های وهابی– سلفی، چگونه به ایجاد دینداری مفهوم‌سازی‌شدۀ مدرن تا به امروز کمک می‌کند. روشن است: تأثیرات سلفی– وهابی تلویزیون‌های ماهواره‌ای در انتشار جهانی این ایده‌ها اهمیت فوق‌العاده‌ای داشته است.

از سال‌های دهۀ ۱۹۷۰ برنامه‌های تلویزیونی با محتوای مذهبی به‌طور مثال در مصر روزبه‌روز گسترش یافته است. به‌طور کلی می‌توان در این‌جور تبلیغات، دو نوع برنامه را از هم متمایز ساخت: یک‌سو برنامه‌هایی قرار می‌گیرد که بیشتر با باورها و انگاره‌های دانشگاه الازهر مطابقت دارند و در کانال‌های خصوصی مصر پخش می‌شوند. در این برنامه‌ها مطالبی مثل اعمال و مناسک مذهبی، اخلاق و رفتارهای فردی، گاهی نیز مسائل اجتماعی مطرح می‌شوند، اما هیچ‌گاه این کانال‌ها به سیاست نمی‌پردازند. برنامه‌های سلفی در کانال‌های تلویزیونی تخصصی نوعی دیگر از برنامه‌های تبلیغی تولید می‌کنند که بیشتر بر رفتار و لباس پوشیدن صحیح مذهبی متمرکز است. در این میان بعید نبود حتی گروه دوم سوژۀ سرکوب دولتی هم بشود. مثلاً در سال ۲۰۱۰ یک کانال سلفی به‌خاطر تحریک علیه مسیحیان قطع شد. پس از سقوط مرسی، رئیس‌جمهور اسلام‌گرای هوادار اخوان المسلمین در مصر به سال ۲۰۱۳، برخی واعظان سلفی به اینترنت و تلویزیون‌های ماهواره‌ای بازگشتند. در این میان برخی از فرستنده‌ها به دلایل اقتصادی نیز تعطیل شد.