کتاب نمادشناسی تطبیقی ۳: گیاهان

در « نمادشناسی تطبیقی ۳: گیاهان» به گردآوری حیدر شجاعی (-۱۳۴۵) با نمادشناسی گیاهان از منظر اساطیری، خواب و رویا و ادبیات عرفانی آشنا خواهیدشد.

آفتاب گردان

بخش اساطیر و باورهای کهن:

این گیاه نماد خورشید، چرخان یا نور متحرّک است؛ نوری که خورشید سرچشمۀ آن است؛ بنابر این مظهر هستی است. گاه هم نماد غرور، انرژی، جوانی، شادابی، ستایش و پرستش است. در چین به عنوان غذای جاودانگی برای رسیدن به جاودانگی صرف می‌شود.

در اساطیر یونان گلی به واسطۀ عشق، کورنش برای خدای خورشید آپولو به گل ستایشگر خورشید تبدیل شد. این گل تداعی شیفتگی کورکورانه است.

خواب و رؤیا:

گویند دیدن دستۀ گل آفتاب گردان در خواب، نشانۀ غم و اندوه یا بیماری است.

مزرعۀ آفتاب گردان: شادی و تندرستی است. اگر خواب ببینید در مزرعه‌ای از گل‌های آفتابگردان راه می‌روید و آفتاب می‌تابد و پرندگان آواز می‌خوانند، نشانۀ آن است که شادمانی و سلامت دست در دست هم می‌دهند تا شما را سعادتمند کنند. همچنین اگر گل‌های آفتاب گردان را در فصلی ببینید که این گل‌ها در آن فصل رشد نمی‌کنند، علامت آن است که شر و بدی گریبان شما را می‌گیرد.

ادبیات و عرفان:

گل آفتاب گردان گیاهی است از خانوادۀ گل ستاره‌ای‌هاست. در ادبیات فارسی نماد عشق و وفاداری است. در عرفان، نماد نماز و عبادت و توجه محض به سوی نور حق. همچنین در ادبیات فارسی از واژۀ «آذریون» که عربی‌شدۀ «آذرگون» است، برای نام بردن از این گل استفاده می‌شود:

دمن به حلۀ حمرا ز برگ آذریون

چمن به کلۀ خضرا ز شاخ سیسنبر

(قاآنی)

گل آفتابگردان رو به نور می‌چرخد و آدمی رو به خدا. ما همه آفتابگردانیم. اگر آفتابگردان به خاک و به تیرگی خیره شود دیگر آفتابگردان نیست. آفتابگردان کاشف معدن صبح است و با سیاهی نسبتی ندار. آفتابگردان هیچ وقت چیزی را با خورشید اشتباه نمی‌گیرد، اما انسان همه چیز را با خدا اشتباه می‌گیرد. آفتابگردان راهش را بلد است و کارش را می‌داند. او جز دوست داشتن آفتاب و فهمیدن خورشید کاری ندارد. او همۀ زندگی‌اش را وقف نور می‌کند. در نور به دنیا می‌آید و در نور می‌میرد. نور می‌خورد و نور می‌زاید. دلخوشی آفتابگردان تنها آفتاب است...