کتاب نمادشناسی تطبیقی ۵: رنگ‌ها، اعداد، اَشکال

«نمادشناسی تطبیقی ۵: رنگ‌ها، اعداد، اَشکال» اثر حیدر شجاعی به بررسی نمادشناسانه و تطبیقی موضوع یادشده در اساطیر، حماسه‌‌ها، افسانه ‌ها، آیین‌های کهن، ادیان ابراهیمی و دیگر باورهای مذهبی، خواب و رؤیا و ادبیات و عرفان می‌پردازد.

عدد شش:

نماد وحدت اضداد و موجود دو جنسی که با دو مثلّث متقاطع نشان داده شده، یکی با رأس رو به بالا به معنی نرینه و آتش و آسمان، دیگری با رأس رو به پایین به معنی مادینه و آب‌ها و زمین است.

بخش اساطیر و باورهای کهن:

این عدد نزد مردم شونا و جی در آفریقا مقدّس است و شش گوسفند یا گاو را برای خدا قربانی می‌کنند.

در چین، عدد شش در عالم از چهار جهت اصلی به اضافۀ جهات بالا و پایین حاصل می‌شود. شش حس (ششمی عقل است)؛ روز و شب هر کدام شش دوره دارند.

بخش ادیان ابراهیمی و باورهای وابسته:

شش به معنی عشق، تندرستی، زیبایی، شانس و بخت نیز هست. در غرب طاس برنده محسوب می‌شود؛ پرتوهای ششگانۀ چرخ شمسی؛ مثلّث‌های متقاطع؛ ستارۀ شش پر یا خاتم سلیمان و موازنۀ کامل نیز هست. تورات، خلقت انسان یعنی آدم و حوا را در ششمین روز آفرینش بیان کرده‌است.

مظهر اعتدال، رسیدن به مقصود. به تعبیر رابانوس شش تام است و خدا از این جهت جهان را در شش روز تمام کرد. بنابراین آموزۀ خلقت در شش روز باعث منظم کردن هفته به شش روز کاری و یک روز تعطیل.

نزد فیلون، نماد اعتدال، هماهنگی؛ در دستگاه ده‌تایی عدد تام است: ۶=۳+۲+۱. «زایاترین عدد».

در مسیحیّت، نماد کمال؛ کامل بودن.

فرشتگانِ شش بال در سنّت مسیحی؛ فرشتگانی محاط بر تخت: «هر فرشته شش بال دارد که با دو بال صورت خود را می‌پوشاند و با دو بال پاهای خود را و با دو بال دیگر، پرواز می‌کنند...». جان میلتون، دانته و رودلف اشتاینر از آن فرشتگان نیز یاد کرده‌اند. در مکاشفات، عدد شش مفهومی کاملاً مجازی دارد و عدد گناه است.

ادبیات و عرفان:

در ادبیات فارسی، شش جهت به معنای همۀ جهات است...