کتاب گویش تودشک

«گویش تودشک» پژوهشی است از همادخت همایون (-۱۳۲۹)، در زمینه مستندنگاری این گویش ایرانی. تودشک از دهستان حومه بخش کوهپایه شهرستان اصفهان است. این آبادی در ۱۹ کیلومتری شمال شرق کوهپایه و ۳ کیلومتری شمال جاده شوسه اصفهان به یزد قرار گرفته، منطقه‌ای کوهستانی و معتدل دارد. گویش مورد بررسی در این مجموعه از گفتار اهالی تودشک گردآوری شده است. گویش تودشک هر چند از نظر آوایی تفاوت‌هایی با گویش نایین دارد اما به لحاظ ساختاری بسیار به آن نزدیک است. لذا از آنجایی که ارانسکی(۱۳۵۸: ص ۳۳۱) گویش نایین را جزء گویش‌های شمال غربی ایران طبقه‌بندی می‌نماید، می‌توان تودشکی را نیز جزء این گروه خواند. این گویش نیز مانند سایر گویش‌ها به لحاظ واژگان، صرف، نحو و ساختواژه تحت تأثیر فارسی معیار است. در واژگان این گویش نیز تأثیر فارسی معیار دیده می‌شود. این واژه‌ها در بخش واژه‌نامه ارائه شده است تا از یک سو نفوذ زبان فارسی را بر این گویش نشان دهیم و از سوی دیگر در مطالعات تطبیقی مورد استفاده قرار گیرند. شایان ذکر است در پژوهش حاضر گردآوری داده‌ها بر مبنای کتاب راهنمای گردآوری گویش‌ها(الفبایی) و واژه‌نامه خوری (موضوعی) انجام شده است. پژوهش حاضر علاوه بر پیشگفتار، چهار فصل را در بر می‌گیرد. فصل اول باعنوان "ساخت آوایی" ضمن معرفی واج‌های این گویش، آرایش واج‌ها در جایگاه‌های مختلف هجا، واحدهای زبر زنجیری و فرایندهای آوایی را توصیف می‌نماید. فصل دوم که به صرف (ساختواژه) اختصاص دارد ساخت اسم و فعل را توصیف می‌نماید. همچنین یکی از ویژگی‌های این گویش ساخت ارگتیو آن است که در بخش دستور مورد بررسی قرار گرفته است. در فصل سوم نحو این گویش توصیف و انواع جمله و گروه به‌دست داده شده است. لازم به ذکر است در پایان این بخش فهرستی از مصدرها همراه ستاک حال و گذشته آن‌ها، نیز تعدادی ضرب‌‌المثل رایج آورده شده است. فصل چهارم شامل واژه‌نامه است. در این فصل واژه‌نامه به دو صورت گویش به فارسی و فارسی به گویش با آوانویسی لاتین ارائه شده است.