کتاب خیش خم

کتاب خیش خم (Crooked Plow) نوشته ایتامار ویئیرا ژونیور، روایتی از زندگی خانواده‌ای روستایی در برزیل است که در دل کشتزارها و زیر سایه‌ی تاریخ برده‌داری و فقر، با چالش‌های فردی و جمعی دست‌وپنجه نرم می‌کنند. این رمان با نگاهی به روابط خانوادگی، سنت‌ها، تغییر نسل‌ها و کشمکش‌های طبقاتی، داستان دو خواهر به نام‌های بیبیانا و بلونیسیا است که حادثه‌ای تلخ در کودکی‌شان، مسیر زندگی‌شان را برای همیشه تغییر می‌دهد. این رمان را ترجمه‌ی مهدی غبرایی ترجمه و نشر خوب آن را منتشر کرده است. نسخه الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب خیش خم

کتاب خیش خم با قلم ایتامار ویئیرا ژونیور، داستانی چندلایه از زندگی در روستاهای برزیل را به تصویر کشیده است. این رمان با تمرکز بر خانواده‌ای کشاورز، از زاویه‌ی دید سه راوی مختلف روایت می‌شود و هر بخش، دریچه‌ای تازه به دنیای شخصیت‌ها و مناسبات اجتماعی باز می‌کند. بیبیانا و بلونیسیا، دو خواهر با فاصله‌ی سنی اندک، در مرکز روایت قرار دارند و تجربه‌ی مشترک آن‌ها از یک حادثه‌ی خونین، پیوندی ناگسستنی میان‌شان ایجاد می‌کند. روایت با جزئیات دقیق از کار و زندگی روزمره، آیین‌ها، باورهای بومی و مناسبات قدرت در کشتزارها، تصویری ملموس از جامعه‌ای ارائه می‌دهد که هنوز ردپای برده‌داری و تبعیض در آن دیده می‌شود. نویسنده با پرداختن به نسل‌های مختلف، تضاد سنت و مدرنیته، و نقش زنان در خانواده و اجتماع، داستان را از سطح روایتی خانوادگی فراتر برده و به پرسش‌هایی درباره‌ی هویت، ریشه‌ها و مقاومت جمعی می‌پردازد. خیش خم با بهره‌گیری از عناصر نمادین مانند حضور ارواح و آیین‌های محلی، فضایی رازآلود و در عین حال واقع‌گرایانه خلق کرده که خواننده را به دل تاریخ و فرهنگ برزیل می‌برد.

خلاصه داستان خیش خم

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند! 

خیش خم با صحنه‌ای آغاز می‌شود که دو خواهر خردسال، بیبیانا و بلونیسیا، در چمدان مادربزرگ‌شان کاردی پیدا می‌کنند و کنجکاوی کودکانه‌شان به زخمی عمیق و لال شدن یکی از آن‌ها می‌انجامد. این حادثه، نقطه‌ی عطفی در زندگی خانواده است و پیوندی ویژه میان دو خواهر شکل می‌گیرد؛ از آن پس، یکی صدای دیگری می‌شود و زبان بدن و نگاه‌ها جایگزین کلمات می‌گردد. روایت با جزئیات زندگی روزمره در کشتزارها، کار طاقت‌فرسا، آیین‌های بومی و نقش پررنگ مادربزرگ و پدر خانواده، تصویری از جامعه‌ای ارائه می‌دهد که در آن سنت و باورهای قدیمی با تغییرات نسل جدید و آشنایی با شهر و رسانه‌ها در تقابل است. ورود خانواده‌ی دایی و پسردایی سه‌ورو، رقابت خواهران بر سر توجه او، و ماجراهای دیگر، لایه‌های تازه‌ای به روابط خانوادگی و اجتماعی اضافه می‌کند. حضور شخصیت‌هایی مانند کریسپینا و کریسپینیانا، دوقلوهای همسایه، و روایت بیماری و درمان‌های آیینی، ابعاد جادویی و رازآلود داستان را پررنگ‌تر می‌کند. در کنار این‌ها، دغدغه‌های طبقاتی، بی‌عدالتی اربابان، و تلاش برای حفظ کرامت و هویت، در بستر روایتی پرجزئیات و انسانی، به تصویر کشیده شده است.

چرا باید کتاب خیش خم را بخوانیم؟

این کتاب با پرداختن به موضوعاتی مانند پیوندهای خانوادگی، تأثیر گذشته بر حال، و مبارزه با بی‌عدالتی، نه‌تنها تصویری از زندگی روستایی در برزیل را نشان می‌دهد، بلکه به دغدغه‌های جهانی درباره‌ی هویت، ریشه‌ها و مقاومت جمعی می‌پردازد. حضور عناصر نمادین و آیینی، و ترکیب واقعیت با لایه‌هایی از جادو و اسطوره، فضایی خاص و تأثیرگذار خلق کرده است. خواندن این داستان فرصتی برای آشنایی با فرهنگ و تاریخ کمترشناخته‌شده‌ی برزیل و لمس تجربه‌های انسانی مشترک در دل تفاوت‌هاست.

خواندن کتاب خیش خم را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن خیش خم به دوستداران ادبیات آمریکای لاتین و رمان‌های اجتماعی و تاریخی پیشنهاد می‌شود.

جوایز و افتخارات کتاب خیش خم

• نامزد جایزه‌ی بین‌المللی بوکر (سال ۲۰۲۴)
• برنده‌ی جایزه‌ی Prêmio LeYa (سال ۲۰۱۸)
• برنده‌ی جایزه‌ی Prêmio Oceanos (سال ۲۰۲۰)
• برنده‌ی جایزه‌ی Prêmio Jabuti (سال ۲۰۲۰)

درباره مهدی غبرایی

مهدی غبرایی (متولد ۱۳۲۴)، از مترجمان پرکار معاصر، دانش‌آموخته‌ی رشته‌ی علوم سیاسی از دانشگاه تهران است. او از اوایل دهه‌ی شصت مسیر حرفه‌ای خود را در ترجمه آغاز کرد و آثار نویسندگانی همچون هاروکی موراکامی، خالد حسینی و ژوزه ساراماگو را به فارسی برگرداند. کارنامه‌ی ادبی او طیف گسترده‌ای از رمان‌ها را دربرمی‌گیرد؛ از کلاسیک‌هایی نظیر «بلندی‌های بادگیر» و «الیور توئیست» تا رمان‌های مدرنی چون «کافکا در کرانه» و «کوری». غبرایی با ترجمه‌ی بیش از ده‌ها عنوان کتاب از چهره‌های نوبلیست و شاخصی چون ایشی‌گورو، وی اس نایپل و ویرجینیا وولف، نقش مهمی در پیوند دادن جامعه‌ی ادبی ایران با ادبیات معاصر جهان داشته است.

بخشی از کتاب خیش خم

«تازه هفت سالم تمام شده بود که چمدان را وا کردم و کارد را از آن درآوردم. آن را توی ژنده‌پاره‌ای رنگ‌پریده پیچیده و نخی پرلک‌وپیس دورش گره زده بودند. خواهرم، بلونیسیا، یک سال کوچک‌تر از من، کنارم ایستاده بود. تو حیاط خانهٔ قدیمی داشتیم با عروسک‌هایی بازی می‌کردیم که از ذرتِ برداشت‌شده در هفتهٔ پیش درست کرده بودیم. پوست ذرت را به صورت پیرهن درآورده بودیم و وانمود می‌کردیم که عروسک‌ها دختر ما هستند، دختر بیبیانا و بلونیسیا. همین که دیدیم مامان‌بزرگ دونانا در حیاط پشتی دارد از خانه دور می‌شود، رو به هم سری پایین آوردیم: امن بود. وقتش بود ببینیم توی چمدان چرمی، بین پارچه‌های نخ‌نما که بوی گندِ پیه خوک می‌داد، چی قایم کرده. مامان‌بزرگ حواسش بود که چه زود بزرگ می‌شدیم؛ دخترهای کنجکاوی که مدام توی اتاق‌خوابش سبز می‌شدیم و از حرف‌هایی که یواشکی شنیده بودیم، چیزهایی که علاقه‌مان را جلب می‌کرد، مثل چیزهایی که توی چمدان قایم کرده بود، سؤال‌پیچش می‌کردیم. پدرومادر همیشه سرکوفتمان می‌زدند، اما مامان‌بزرگ فقط نگاه تند و تلخی به ما می‌انداخت که تنمان به لرزه درمی‌آمد و خون به صورتمان می‌دوید، انگار که زیادی به آتش نزدیک شده باشیم.»