
کتاب فتح تلآویو در امجدیه
معرفی کتاب فتح تلآویو در امجدیه
کتاب فتح تلآویو در امجدیه نوشته امیرحسین احمدآبادی روایتی مفصل از یک مسابقهی فوتبال است که فراتر از یک بازی ورزشی، به گرهگاه سیاست، تاریخ و هویت جمعی ایرانیان تبدیل شد. احمدآبادی روایتش را از دیدار ایران و اسرائیل در جام ملتهای آسیا ۱۳۴۷ در ورزشگاه امجدیه، شروع و سپس لایههای مختلف این واقعه را باز میکند؛ از حالوهوای سکوها و خیابانهای اطراف استادیوم تا زمینههای سیاسی و اجتماعی ایران و خاورمیانه در آن سالها. نشر خوب این کتاب را منتشر کرده و نسخه الکترونیکی آن را میتوانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.
درباره کتاب فتح تلآویو در امجدیه
امیرحسین احمدآبادی در کتاب فتح تلآویو در امجدیه از یک مسابقهی فوتبال بهعنوان نقطهی تمرکز استفاده کرده است تا شبکهای از روابط میان ورزش، سیاست، هویت و حافظهی جمعی را نشان دهد. او با تکیه بر منابعی چون روزنامههای اطلاعات، آیندگان و کیهان و کتابهایی از آبراهامیان، حمیدرضا صدر و دیگران، تلاش کرده تصویری مستند و روایی از دیدار تاریخی ایران و اسرائیل در جام ملتهای ۱۳۴۷ ارائه کند. متن او از سه محور اصلی تشکیل شده است: روایت زندهی مسابقه و حواشی آن، بازسازی زمینهی تاریخیسیاسی ایران و خاورمیانه، و تأمل نظری بر هویت ملی و شکاف دولتملت.
در محور نخست، کتاب فتح تلآویو در امجدیه جزئیات روز مسابقه را بازسازی میکند؛ از ساعتها قبل از بازی تا جشنهای خیابانی پس از قهرمانی. توصیف صفهای طولانی، بازار سیاه بلیت، حضور نیروهای شهربانی، هیاهوی سکوها، شعارهای فوتبالی و سیاسی، و حتی نذرها و دعاها. در محور دوم، کتاب زمینهی منطقهای و داخلی این مسابقه را میکاود. جنگ ششروزه، اشغال سرزمینهای عربی، قطعنامهی ۲۴۲، امتناع اسرائیل از عقبنشینی، و تشدید دشمنی اعراب و اسرائیل. و در محور سوم، نویسنده به تحلیل هویت ملی و شکاف دولتملت میپردازد. او نشان داده است چگونه بخشی از مخالفان حکومت، تیم ملی را تیم حاکمیت میدیدند و شایعاتی دربارهی دستور باختن به اسرائیل، خرید بلیتها توسط سرمایهداران یهودی و رشوه به داور هندی رواج داشت. نویسنده با استناد به بحثهای نظری دربارهی هویت، توضیح داده که چطور انکار و تحقیر هویت گروهها آنها را بهسوی کنشهای رادیکال سوق میدهد و چرا استادیوم به صحنهای برای نافرمانی مدنی تبدیل شد؛ جایی که پس از قهرمانی، شعارهای ضد اسرائیلی همزمان هم علیه اسرائیل بود و هم به نوعی علیه سیاست خارجی حاکمیت.
خلاصه کتاب فتح تلآویو در امجدیه
کتاب فتح تلآویو در امجدیه از همان ابتدا با یک مقدمهی کلی دربارهی سیاسیشدن فوتبال در جهان آغاز میشود و نمونههایی از جام جهانی ۱۹۳۴ ایتالیا، «جنگ فوتبال» السالوادور و هندوراس و بازی ایران و اسرائیل در مقدماتی المپیک ۱۹۶۸ را مرور میکند تا نشان دهد فوتبال چگونه به میدان تقابل ایدئولوژیها و دولتها تبدیل شده است. کتاب در ادامه وارد روایت جزئی و صحنهبهصحنهی روز ۲۹ اردیبهشت ۱۳۴۷ در ورزشگاه امجدیه میشود؛ روز فینال جام ملتهای آسیا بین ایران و اسرائیل. احمدآبادی با استفاده از گزارشهای روزنامهها، خاطرات و جزئیات ریز، از بستهشدن درهای استادیوم، بازار سیاه بلیت، یکطرفه شدن خیابان روزولت، حضور چهلهزار تماشاگر، شعارها، نذرها، دستههای هواداری، حضور نیروهای شهربانی، و حتی شخصیتهایی مثل هرکول و ممد بوقی تصویری زنده از فضای استادیوم و شهر ارائه کرده است. در این میان، ترکیب دو تیم، روند بازی، گل اسرائیل، اخراج فریبرز اسماعیلی، ورود همایون بهزادی، گل بحثبرانگیز کلانی و شوت تاریخی پرویز قلیچخانی در دقیقهی ۸۸ با جزئیات بازسازی شده است.
در بخشهای بعدی، کتاب فتح تلآویو در امجدیه از سطح روایت مسابقه فراتر میرود و زمینههای تاریخی و سیاسی را لایهبهلایه باز میکند. فصلهایی با رنگبندی نمادین سفید، سبز و قرمز بهترتیب به جنگ ششروزه و پیامدهای آن، تاریخچهی جام ملتهای آسیا و مسیر تیمها تا تهران، و سپس به فضای سیاسی ایران از کودتای ۲۸ مرداد تا شکلگیری سازمانهای چریکی چپ و اسلامگرا اختصاص یافته است. نویسنده روابط ایران و اسرائیل را از رأی منفی ایران به قطعنامهی ۱۸۱، شناسایی دفاکتوی اسرائیل، عقبنشینی در دورهی مصدق و ازسرگیری روابط بعد از کودتا مرور کرده و نشان داده است چگونه نزدیکی حکومت پهلوی به اسرائیل در ذهن مخالفان به نماد وابستگی و امپریالیسم تبدیل شد. در فصلهای میانی، کتاب بهتفصیل به روند انتخاب تیم ملی، اردوها، بازیهای تدارکاتی، نتایج مرحلهی گروهی، پیروزی بر برمه و فضای رسانهای آن روزها میپردازد و همزمان اخبار کنفرانس حقوق بشر تهران، سفر تیتو و رئیسجمهور لهستان، مواضع رسمی ایران دربارهی خاورمیانه و قطعنامههای سازمان ملل را کنار هم مینشاند. در فصلهای قرمز پای تحلیل هویت ملی، شکاف دولت و ملت، تئوری توطئه، شایعات پیرامون بازی ایران و اسرائیل و نقش گروههای چپ و اسلامگرا در سکوها و خیابانها به میان میآید و مسابقه بهعنوان بزنگاهی برای بروز نافرمانی مدنی خوانده میشود.
چرا باید کتاب فتح تلآویو در امجدیه را بخوانیم؟
ارزش این کتاب فقط در بازگویی یک بازی نیست، بلکه در نشاندادن این نکته است که فوتبال چگونه میتواند آینهی تنشهای سیاسی، اجتماعی و هویتی یک جامعه باشد. ویژگی دیگر این اثر، ترکیب روایت پرجزئیات با تحلیل است. متن نهتنها لحظههای احساسی بازی و شادی و خشم سکوها را ثبت کرده، بلکه آنها را در زمینهی بزرگتری قرار داده است که شامل سیاست خارجی، ساختار قدرت، نقش ساواک، و تجربهی زیستهی نسلهای مختلف ایرانی است.
خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد میکنیم؟
خواندن کتاب فتح تلآویو در امجدیه به علاقهمندان تاریخ فوتبال ایران، کسانی که به رابطهی ورزش و سیاست کنجکاو هستند، دانشجویان و پژوهشگران حوزههای تاریخ معاصر و علوم سیاسی، و همچنین کسانی که به روایتهای جزئینگر از وقایع نمادین در حافظهی جمعی ایرانیان علاقه دارند پیشنهاد میشود.
بخشی از کتاب فتح تلآویو در امجدیه
«در عصرگاه پنجمین بهار زندگیام، در هوایی دلپذیر دستدردست پدر برای اولین بار به ورزشگاه امجدیه که دیگر نامش شیرودی شده بود، پا گذاشتم؛ اولین مواجهه با مستطیل سبزی که جادوی آن تا پایان زندگی با من خواهد بود، بهگونهای که در هر جمع و محفلی میتوانم ساعتها در خصوص مثالهای فوتبال و شباهتهایش با زندگی سخن بگویم. با فوتبال زیستن و هوادار فوتبال بودن در نگاه من درسآموزی در کارگاه زندگی و یافتن مفاهیمی نظیر غرور، صبر، غم و شروع دوباره است. میدانم که همواره زندگی در پایان یک بازی یا یک فصل شروعی دوباره برای جبران شکست یا تداوم پیروزی را در اختیار انسان خواهد گذاشت. میدانم که زندگی همیشه عادلانه نیست و گاهی تمام توپها به تیر میخورد و تو میبازی. در آن زمان تنها تو گواهی خواهی داد که تلاشهایت کافی بوده یا نه. شاید جایی از قضاوتها لطمه ببینی، مثل یک تصمیم اشتباه داور، جایی نتیجهٔ متناسب با باورت به پیروزی یا شکست نصیبت شود، و جایی مزد تلاشهای قدرنادیدهٔ قبلی زمانی به تو اعطا شود که شاید در آن زمان چندان هم مستحق اجر نبودهای. برای تکتک این تجارب حداقل یک مسابقهٔ فوتبال را میتوان مثال زد، اما شاید بیشتر این مؤلفهها در هشتم آذر ۱۳۷۶ در یک مسابقه در برابر دیدگان ایرانیان قرار گرفته باشد؛ مسابقهٔ ایران و استرالیا. فوتبالدوست بودن آیینی است که پیروان آن در زمانهای مشخص در استادیومهای معبدگونه گرد هم میآیند تا مناسکی به جا آورند و در این راه عاشقانه تعلقات خود را مقدس و گرامی بدارند.»
حجم
۱٫۱ مگابایت
سال انتشار
۱۴۰۴
تعداد صفحهها
۹۶ صفحه
حجم
۱٫۱ مگابایت
سال انتشار
۱۴۰۴
تعداد صفحهها
۹۶ صفحه