کتاب اسطوره‌ی معجزه‌ی یونانی

ایرانی بودن یا نبودن، مسأله این است. بیست و پنج سده‌ی پیش، زمانی که مفهوم ایرانی بودن ــ شاید به عنوان نخستین شکل از مفهوم «ملیت» ــ صورت‌بندی می‌شد، مسأله این بود، و امروز نیز مسأله همین است. با این تفاوت که آن ایرانی بودنِ بیست و پنج سده‌ی پیش، امری خودمدار، نوآورانه، پیشرو و مرکزی بود، و این ایرانی بودنِ امروزین وضعیتی تدافعی و حاشیه‌ای دارد. متنی وجود ندارد که بریده از شرایط زمانه‌اش نوشته شود. به ویژه دست یازیدن به نگارش رساله‌ای در قلمرو علوم انسانی، آن هم زمانی که موضوعش هویتی ملی و سرگذشتی تاریخی باشد و زبانش انتقادی، باید پیشاپیش با پذیرشِ این تأثیرپذیری از شرایط زمانه ــ با تمام نقاط قوت و ضعفش ــ همراه گردد. از این رو، این متن به هیچ عنوان ادعای استقلال از شرایط زمانه‌اش را ندارد. برعکس، سرِ آن دارد که بر دغدغه‌ای که در شرایط خاص تاریخی و جغرافیایی ما قابل طرح است انگشت گذارد و از دریچه‌ی این‌جا و اکنون به مشکلی بنگرد که حدود صد میلیون ایرانی را با خود درگیر کرده است: یعنی دغدغه‌ی ایرانی بودن.