کتاب تیمور بختیار به روایت اسناد

کتاب تیمور بختیار به روایت اسناد نوشتۀ منیژه صدری در انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی به چاپ رسیده است. این کتاب، زندگی شخصی و سیاسی تیمور بختیار، بنیان‌گذار و نخستین رئیس ساواک را روایت می‌کند.

درباره کتاب تیمور بختیار به روایت اسناد

کتاب تیمور بختیار به روایت اسناد جزوی از طرح تدوین تاریخ انقلاب اسلامی در مرکز اسناد انقلاب است. تیمور بختیار درجۀ سپهبدی در نیروی زمینی ارتش شاهنشاهی داشت. نام او با بنیان‌گذاری ساواک، سازمان اطلاعات و امنیت کشور، گره خورده است و همو نخستین رئیس آن به شمار می‌رود که از ۲۱ اسفند ۱۳۳۵ تا ۷ اسفند ۱۳۳۹ در این سمت بود. بختیار همچنین در جریان ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و برکناری محمد مصدق نیز نقش پررنگی داشت. او پس از اختلاف با محمدرضا شاه برکنار و از کشور خارج شد. در خارج از کشور تلاش کرد به مخالفان شاه نزدیک شود و حتی در دوره‌ای نیز برای سامان‌دهی تحرکات و کودتا در داخل کشور از طریق عراق فعالیت کرد. او در ایران به‌طور غیابی محاکمه و به اتهام خیانت به کشور، به اعدام محکوم شد و سرانجام در ۲۵ مرداد ۱۳۴۹، در دیالهٔ عراق به قتل رسید.

در کتاب تیمور بختیار به روایت اسناد، نویسنده تلاش کرده با تكیه بر اسناد موجود در آرشیو مركز اسناد انقلاب اسلامی،  روایتی از این شخصیت ارائه کند. محتوای کتاب در دو بخش تنظیم شده است. بخش نخست شامل ۴ فصل، یك مقدمه و یك نتیجه‌گیری است. در فصل اول به ایل بختیاری، تاریخچۀ مذهب، زبان، طوایف و روابط آن‌ها با انگلیس توجه شده است. زندگی‌نامۀ بختیار و فعالیت‌های او قبل از تشكیل ساواک در فصل دوم بررسی شده و فصل سوم به تشكیل ساواک و موقعیت اقتصادی، اجتماعی و سیاسی بختیار اختصاص دارد. در فصل چهارم، به وقایع بعد از عزل بختیار تا قتل او پرداخته شده است. بخش دوم كتاب به اسناد و تصاویر تاریخی اختصاص دارد.

خواندن کتاب تیمور بختیار به روایت اسناد را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

به دوستداران زندگی‌نامۀ شخصیت‌های تاریخی و تاریخ معاصر ایران پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب تیمور بختیار به روایت اسناد

«در بررسی تاریخ انقلاب اسلامی از دو راه می‌توان به زوایای تاریك رهنمون شد: نخست پژوهش و بررسی درباره‌ی شخصیت‌های انقلابی و روحانی و دیگری شناخت شخصیت‌های وابسته‌ی رژیم پهلوی. در میان وابستگان رژیم پهلوی، تیمور بختیار از ویژگی‌های مشخصی برخوردار است كه می‌توان آنها را از صفات مشترک درباریان پهلوی دانست. بختیار به علت خویشاوندی با ثریا بختیاری مدارج ترقی، شهرت و ثروت را به‌سرعت طی كرد. فرصت‌طلبی، خشونت و خودكامگی مشخصه‌ی اصلی وی بود كه توانست او را در پیشبرد اهدافش كمک كند. نقش بختیار در كودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، او را به مقام فرمانداری نظامی تهران رساند و پس از آن بنیان‌گذار تشكیلات مخوف ساواک (سازمان اطلاعات و امنیت كشور) گردید. این تشكیلات امنیتی بعد از سال ۱۳۳۴ تا پیروزی انقلاب اسلامی سركوبی مخالفان حكومت پهلوی را برعهده داشت. زیاده‌خواهی‌های بختیار او را به نزدیكی بیشتری با آمریكایی‌ها سوق داد تا بلكه به مقام و موقعیت برتری دست یابد، لیكن مغضوب شاه شد و از ایران خارج گردید و با استقرار در عراق، مخالفت با رژیم پهلوی را گسترش داد و تلاشی بی‌سرانجام را آغاز كرد تا رهبری مخالفت‌ها را با شاه به‌ دست گیرد. رژیم بعثی عراق از وجود او در جهت منافع خود برای فشار به ایران به خوبی استفاده می‌كرد و او با لطایف‌الحیل در پی آن بود تا امام خمینی را نیز به همكاری با وی متقاعد نماید كه با هوشیاری و اتخاذ مواضع صریح رهبری نهضت اسلامی ناكام ماند.»