کتاب گفت و گو با فیلسوفان تحلیلی

کتاب گفت و گو با فیلسوفان تحلیلی ویراستهٔ اندرو پایل و ترجمهٔ حسین کاجی است. نشر مرکز این کتاب را منتشر کرده است؛ کتابی در باب فلسفهٔ تحلیلی در قالب گفت‌وگو.

درباره کتاب گفت و گو با فیلسوفان تحلیلی

کتاب گفت و گو با فیلسوفان تحلیلی ۲۰ تن از مهم‌ترین فیلسوفان فلسفهٔ تحلیلیِ متأخرِ جهان غرب را معرفی کرده است. گفته شده است که این کتاب عملاً همهٔ جنبه‌های موضوع از جمله منطق و فلسفه و علم، مابعدالطبیعه، معرفت‌شناسی و فلسفهٔ ذهن، فلسفهٔ اخلاق و فلسفهٔ سیاسی را پوشش داده است؛ همچنان که به پاره‌ای از تاریخ فلسفه پراداخته است. این اثر قالب گفت‌وشنود است و ویژگی این گفتگوها را در این دانسته‌اند که هم فیلسوفان و هم غیرفیلسوفان می‌توانند آن را مطالعه کنند و دریافتی از آن داشته باشند؛ در واقع این ویژگی مبتنی بر هدف اساسی نشریهٔ «کوگیتو» بوده است که ترویج مباحث و مضامین فلسفی به خوانندگان غیرحرفه‌ای و دانشجویان فلسفه را دنبال می‌کند. این ۲۰ نفر که از مهم‌ترین چهره‌های (انگلیسی - آمریکایی) فلسفۀ تحلیلی در ربع قرن آخر قرن بیستمند، عبارتند از "کواین"، "دن دنت"، "نانسی کارترایت"، "مارتا نوسبام"، "السدیر مک اینتایر"، "مایکل دامت"، "مری وارنوک"، "راجر اسکروتون"، "پیتر استراسون"، "هیلری پاتنم"، "اشتفان کورنر"، "ریچارد داوکینز"، "هیو ملور"، "ریچارد سورابجی"، "دیوید گوتیه"، "برنارد ویلیامز"، "آدام مورتون"، "درک پارفیت"، "جان کاتینگام" و "جین همپتون".

خواندن کتاب گفت و گو با فیلسوفان تحلیلی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به دوستداران مطالعه در باب فلسفهٔ تحلیلی پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب گفت و گو با فیلسوفان تحلیلی

«مک‌اینتایر: هر روایت مناسب از زندگی من، به‌ناگزیر، باید بر تغییری اساسی که در سال ۱۹۷۱ برایم اتفاق افتاد تأکید کند. قبل از آن من مجموعه‌های ناهمگون و گاه متعارضی از علاقه‌مندی‌ها و باورها داشتم و قادر نبودم با قاطعیت به سوی حل مشکلاتی که مختص هریک از این مجموعه دل‌بستگی‌ها و باورها بودند یا از تعارض‌های میان آن مجموعه‌ها ناشی می‌شدند رهسپار شوم. چه در فلسفه سیاسی و چه در عمل سیاسی از مارکسیسم آموخته بودم که چگونه فقر اخلاقی و کارکرد ایدئولوژیک لیبرالیسم را نشان دهم. هم‌چنین متوجه شدم ــ بخشی از طریق مارکسیسم و بخشی از طریق جامعه‌شناسی غیرمارکسیستی و هم‌چنین انسان‌شناسی ــ که نمونه‌های کهن‌تر اجتماعاتی که به صورت غایت‌گرایانه نظم یافته بودند با اَشکال اقتصادی و اجتماعی غالب مدرنیته ناسازگار هستند. هرچند الان می‌دانم اما [ آن زمان] نمی‌دانستم چگونه آن‌چه از چارچوب‌های نظری اشتباه و معوج ــ مارکسیستی یا دورکیمی ــ آموخته و سپس بازسازی کرده بودم رها شوم. این مشی که در کتاب سکولار شدن و تحول اخلاقی آمد به من آموخت که پیش‌فرض‌های اخلاقی مدرنیته لیبرالی ــ خواه در نظر و خواه در ساختارهای اجتماعی آن ــ به صورت اجتناب‌ناپذیری با مسیحیت کشمکش دارند و همه تلاش‌ها جهت سازگاری مسیحیت با مدرنیته لیبرالی محکوم به شکست هستند. اما هنوز نه پیش‌فرض‌های فلسفی خداباوری کتاب مقدس را می‌فهمیدم ــ که مقید با این ادعا بودند که جهانی منظم و غایت‌مند وجود دارد ــ و نه از منابعی که کلیسای کاتولیک برای حفظ شکل زندگی خود در جوامع اجتماعی مخالفش دارد مطلع بودم؛ هرچند الان از آن مطلع هستم. در نتیجه باور داشتم که تنها نمونه‌هایی مسیحی که در آن‌ها مسیحیت انسجام الهیاتی و دینی خود را حفظ کرده است، مثلاً الهیات کی‌یرکه‌گور و کارل بارت، از جهت فلسفی غیرقابل دفاع هستند.

در فلسفه بسیار زود دریافتم که فرگه و ویتگنشتاین مفاهیم مسئله‌ساز ما را تغییر داده‌اند. با وجود این، می‌اندیشیدم که این حقیقت را قبلاً در تذکار پروفسور آنسکومب دریافته بودم که گفته بود پژوهش‌هایی که با پرسش‌های فرگه و ویتگنشتاین بسط یافته‌اند بیش‌تر شبیه فلسفه سنتی هستند تا فلسفه جدید [ در کتاب مقدمه‌ای بر تراکتاتوس ویتگنشتاین] . تنها بسیار بعد به درک وسعت نقصان خوانشم از ارسطو و وسعت نقصان‌هایی که در کار بعدی‌ام درباره فلسفه اخلاق سنتی در کتاب تاریخ کوتاه فلسفه اخلاق موجود بودند نایل شدم. در این اثر از این که جواب‌های ارسطو در ارتباط با مسائل مدرن و جواب‌های مدرن به پرسش‌های گذرناپذیر او را در نظر بگیرم ناتوان بودم.

تأمل انتقادی درباره تاریخ کوتاه فلسفه اخلاق نیز دیدگاه متمرکز بهتری در باب مشکلات تبیین فلسفی مفاهیم و احکام ارزشی و هنجاری ارائه کرد و این ناشی از فهم طیف و تنوع تفاوت‌های اخلاقی میان نظم‌های فرهنگی و اجتماعی مختلف بود و این تبیین میان اصطلاحات اخلاقی خاص فردگرایی مدرن لیبرال با زبان ویژه ارزیابی اخلاقی، خلط و خبط نمی‌کند.»