کتاب مبانی هنر

کتاب مبانی هنر نوشتهٔ رابین جورج کالینگوود و ترجمهٔ مرتضی نادری دره شوری است. انتشارات اختران این کتاب در حوزهٔ فلسفهٔ هنر را منتشر کرده است. نسخهٔ الکترونیکی این کتاب را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مبانی هنر

رابین جورج کالینگوود، اندیشمندی که به جای خلق نظام فلسفی نو، به تحلیل و تبیین نظام‌مند اندیشه‌ها می‌پردازد، در آثار خود، به ویژه در کتاب مبانی هنر، رویکردی متفاوت از فلاسفهٔ نظام‌ساز ارائه می‌دهد. او با نگاهی موشکافانه به آرای فیلسوفان پیشین، به ویژه در زمینه‌ٔ مفهوم «احساس» و «بیانگری»، تفسیری بدیع و تحلیلی ارائه می‌کند. در بخش نخست کتاب، کالینگوود به تفکیک هنر از فن می‌پردازد و مرزهای هنر را با حذف مواردی چون سرگرمی و جادو، که آن‌ها را «شبه‌هنر» می‌نامد، مشخص می‌کند. او معتقد است که این دو، هرچند برانگیزنده‌ٔ عواطف هستند، اما در هدف و کارکرد با هنر اصیل تفاوت دارند. سرگرمی به تخلیه‌ٔ عواطف و جادو به هدایت آن‌ها به سوی زندگی عملی می‌پردازد. در بخش دوم، کالینگوود به بررسی عمیق‌تر مفاهیمی چون احساس، عواطف، تخیل، تجربه، توجه، آگاهی، تفکر، بیانگری و زبان می‌پردازد. او در نهایت به این نتیجه می‌رسد که هنر، فرآیندی ذهنی است که در آن هنرمند، عواطف خود را کشف و بیان می‌کند، نه صرفاً برمی‌انگیزد. از دیدگاه او، زبان، برخاسته از میل به بیانگری است و هنر، شکلی از زبان برای این هدف محسوب می‌شود. بخش سوم کتاب، که بر پایه‌ی دو بخش پیشین بنا شده، به تبیین مبسوط «نظریه‌ی هنر» کالینگوود اختصاص دارد. او در این بخش، هنر راستین را از هنر کاذب و هنر خوب را از هنر بد متمایز می‌کند و به مباحثی چون «هنر و حقیقت» و «هنرمند و جامعه» می‌پردازد. حسن ختام کتاب، تحلیلی کوتاه از شعر بلند «سرزمین هرز» تی. اس. الیوت است که از دیدگاه کالینگوود، نمونه‌ای از «هنر خوب» به شمار می‌رود.

خواندن کتاب مبانی هنر را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب را به دوستداران فلسفهٔ هنر پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب مبانی هنر

«اگر تخیل را، چنان‌که‌ در فصل ۷ بخش ۴ آمد، شکلی از تجربه توصیف کنیم که آمیزه یا ملغمهٔ‌ نامشخصی از واقع و ناواقع را عرضه می‌کند‌ که بعداً حقیقت با عملکرد تعقل از آن مشتق و متبلور می‌شود‌، می‌توان‌ گفت که هنر به‌منزلهٔ تخیل کارکردی مهم و راستین در زندگی انسان دارد. کارکردی مشابه با کارکردی که به موجب آن یک دانشمند فرضیه‌های‌ ممکن متنوعی را در نظر دارد که آزمایش و مشاهدهٔ‌ بعدی او را قادر می‌سازد‌ تا ردش کند یا به سطح یک نظریه برکشد. کار هنر، از این دیدگاه، ساختن جهان‌های‌ ممکنی است که بعضی از آن‌ها‌ بعداً در تصور صورت واقعی خواهند یافت یا عمل آن‌ها‌ را محقق خواهد ساخت.

این دیدگاه به هنر تا حد زیادی حقیقت دارد ولی هنوز رضایت‌بخش نیست. در پایان کتاب اول بحث را با دو کارکرد ویژهٔ‌ هنر راستین به پایان بردیم: یکی کارکرد تخیلی، دیگری کارکرد بیانگر. دیدگاهی که در اینجا بیان شد اولی را به فعل درمی‌آورد اما دومی را مغفول می‌گذارد‌. این دیدگاه کارکرد اول را به صورتی به فعل درمی‌آورد که کارکرد دوم، می‌شود‌ گفت، از همان آغاز از آن محروم است. تخیلی که به ساختن جهان‌های‌ ممکن اکتفا کند هرگز نمی‌تواند‌ بیانگر عاطفه هم باشد. یک ساخت تخیلی که عاطفه‌ای‌ معین را بیان می‌کند‌ صرفاً ممکن نیست، بلکه ناگزیر است. و آنچه وجودش را ناگزیر می‌کند‌ همان عاطفه است، چرا که آن عاطفهٔ‌ معین تنها در همان ساخت تخیلی بیان خواهد شد.»