کتاب بررسی در جامعه شناسی فرهنگی ایران

کتاب بررسی در جامعه شناسی فرهنگی ایران نوشتهٔ منوچهر محسنی است. انتشارات علمی و فرهنگی این کتاب را منتشر کرده است.

درباره کتاب بررسی در جامعه شناسی فرهنگی ایران

کتاب بررسی در جامعه شناسی فرهنگی ایران با هدف آغاز یک رهیافت پژوهشی در عرصۀ جامعه‌شناسی فرهنگ در ایران و درنهایت آزمون نحوۀ بررسی در آن آغاز شد. انتشار این کتاب در سال ۱۳۸۶ منتشر شد و  نویسنده در آن به انجام دگرگونی‌ها و افزودنی‌ها و اصلاحات احتمالی در زمینۀ مفاهیم و دیدگاه‌های نظری در بخش‌های ضروری با توجه به تحولات علمی و منابع جدید، به‌ویژه بهره‌گیری از یافته‌های آن‌ها در تحلیل داده‌های فرهنگی ایران تکیه داشته است. منوچهر محسنی همچنین پژوهش‌های دیگری که در این فاصله در کشور صورت گرفته است یا هم‌اکنون در دست انجام است، مورد توجه قرار داده است. نویسنده با در نظر داشتن تحولات و مسائل و مشکلات فرهنگی کشور در بخش‌های مختلف در یک نگاه کلی، به طرح، تجزیه و تحلیل آن‌ها پرداخته است. عنوان ۱۳ فصل کتاب حاضر عبارت است از «کلیات و مبانی جامعه‌شناسی فرهنگی»، «فرهنگ و دیدگاه‌های نظری»، «زمینه‌ها و پیشینه‌های مطالعاتی»، «فرهنگ، جامعه‌پذیری و روابط اجتماعی»، «فرهنگ، رسانه‌ها و ارتباطات اجتماعی»، «فضای رایانه‌ای و فرهنگ»، «هویت فرهنگی»، «هویت فرهنگی»، «نگرش‌ها و رفتارهای فرهنگی»، «فرهنگ و نابرابری اجتماعی»، «دگرگونی‌ها و تحولات فرهنگی»، «آسیب‌شناسی فرهنگی» و «برنامه‌ریزی و مدیریت فرهنگی».

خواندن کتاب بررسی در جامعه شناسی فرهنگی ایران را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به دوستداران حوزهٔ جامعه‌شناسی و دانشجویان این رشته پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب بررسی در جامعه شناسی فرهنگی ایران

«آنچه در یک جامعه آسیب فرهنگی تلقی می‌شود و در قالب‌های مفهومی خاصی مورد شناخت قرار می‌گیرد، حداقل در سطح کلیات مورد توجه کارشناسان انحرافات اجتماعی نیز است، هر چند در بررسی‌ها ممکن است جایگاه عناصر فرهنگی به عنوان متغیرهای مستقل، واسط، و یا وابسته تغییر کند. در قلمرو مسائل اجتماعی گروهی از جامعه‌شناسان در صدد توصیف و تبیین عدم هماهنگی موجود میان فرد و جامعه و فرهنگ بوده‌اند. در جامعۀ مبتنی بر اوضاع پیچیده، فرد مبدل به یکی از اعضای بی‌شمار جامعه می‌شود. فردی که از یک اجتماع کوچک و آرام ریشه‌کن می‌شود و در محیط شهری مبتنی بر روابط غیرشخصی قرار می‌گیرد، حداقل در مراحل اولیه به حالتی کم و بیش ناهمگون با دیگران درخواهد آمد. ارزش‌های سنتی و اعتقادات کهن در یک محیط در حال تغییر به سرعت اعتبار و مفهوم خود را از دست می‌دهد، و در این صورت انسان با تنهایی و ازخودبیگانگی مواجه خواهد گردید. در مقابل، گروهی دیگر از جامعه‌شناسان این‌گونه تبیین از مسائل اجتماعی را رد می‌کنند و اظهار می‌دارند که در جوامع صنعتی جدید، تنوع انجمن‌های آزاد و داوطلبانه به افراد امکان می‌دهد تا خود را با گروه‌ها و نظامی نوین از ارزش‌های اجتماعی مرتبط سازند (Braun, ۱۹۷۱: ۲۲-۲۵).

به غیر از جامعه‌شناسان، از گروه‌هایی که آن‌ها هم به مسائل فرهنگی توجه داشته‌اند ادبا و نویسندگان هستند، هر چند تعریف خاص خود را از فرهنگ داشته‌اند. آن‌ها در مواردی پرداختن به مقوله فرهنگ را بخشی از مسئولیت اجتماعی خود می‌دانند. در یکی از مقاله‌های یکی از استادان تاریخ ایران که در سال ۱۳۵۴ انتشار یافته است می‌خوانیم: «در وضعی که ما هستیم و دوران تحولی را که خواه ناخواه و به همراه دنیا در پس گردونۀ تاریخ می‌پیماییم، سکوت دربارۀ فرهنگ، سر باز زدن از وظیفه انسانی است. اگر بحرانی در دنیای امروز باشد، بیش از بحران اقتصاد و پول و نفت و نیرو، بحران فرهنگ است. نفت‌ها چراغ‌ها را روشن می‌دارند، ولی چه فایده وقتی چشم‌ها را تاری بگیرد؟ یا چه فایده که همه کارخانه‌ها خوب کار بکنند، مگرکارخانۀ وجود انسان؟ (اسلامی، ۱۳۵۴: ۶).»