کتاب ساختار نظریه‌های جامعه‌شناسی ایران

«ساختار نظریه‌های جامعه‌شناسی ایران» نوشته ابوالفضل رمضانی(-۱۳۶۰)، دربردارنده ۱۶ نظریه درباره جامعه ایران از منظر اندیشمندانی همچون جواد طباطبایی، همایون کاتوزیان، احمد اشرف، پرویز پیران، حسین بشیریه و... است. در بخشی از کتاب می‌خوانیم: در تحلیل نظریه‌های جامعه‌شناسی ایران تاکید بیشتر بر خلاصه‌سازی دقیق نظریه‌ها با شکافتن اجزا و عناصر آنها است و تلاش می‌شود تا جایی که امکان دارد کمترین چیزی در خلاصه از قلم نیفتد. هدف این کتاب تلاش برای تجزیه نظریه‌های جامعه‌شناختی موجود درباره ایران، به ساختار اصلی آنها به منظور کمک به تحقیقات تجربی و آزمون همین نظریه‌ها است. اینها رویکردهایی نسبت به خود هستند که تلاش حاضر تحقیق پذیری نسبت به آنها را تسهیل می‌کند. علاوه بر این شفاف‌سازی نظریه‌های موجود و در کنار هم قرار دادن آنها کمک می‌کند تا به ویژگی‌های بنیادی حاکم بر روابط اجتماعی در ایران دست یابیم. تنها در این صورت است که می‌توانیم از اندیشه‌های سطحی رهایی پیدا کنیم و از دانش تولید شده برای اصلاح امور استفاده کنیم. نشان‌دادن ساختارِ نظریه‌ها اجازه می‌دهد تا نظریه خودش سخن بگوید، به همین دلیل نیازی به نقد تحلیلی ندیدم. هر چند به دلیل قِلّت کارهای تحقیقی بر روی نظریه‌های موجود، امکان تحلیل انتقادی نظریه‌ها نیز وجود ندارد. نقد بی‌مایه و نادیده گرفتن نظریه‌های پیشین کمکی به پیشبردِ نظریه‌پردازی نمی‌کند.