کتاب عقده ادیپ من

کتاب عقده ادیپ من (My Oedipus Complex And Other Stories) نوشته فرانک اکانر، مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه است که نشر هیرمند آن را با ترجمه نسرین طباطبایی منتشر کرده است. این اثر با تکیه بر نگاه کودکان و نوجوانان به جهان بزرگ‌ترها، موقعیت‌هایی می‌سازد که هم خنده‌دارند و هم کمی تلخ. در بسیاری از داستان‌ها، سوءتفاهم‌های ساده، خیال‌پردازی‌های کودکانه و برخورد با واقعیت، بهانه‌ای می‌شوند برای دیدن خانواده، مدرسه، عشق و حسادت از زاویه‌ای متفاوت. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب عقده ادیپ من

کتاب عقده ادیپ من نوشته‌ی فرانک اکانر مجموعه‌ای از چند داستان کوتاه است که فضای آن‌ها بیشتر در زندگی روزمره، خانواده، محله و تجربه‌های کودکی و نوجوانی شکل می‌گیرد. اکانر از رویدادهای ظاهراً کوچک استفاده کرده تا دنیایی بسازد که در آن احساسات جدی، پشت رفتارهای ساده پنهان شده‌اند. در این داستان‌ها، کودک فقط یک شخصیت کم‌سن‌وسال نیست؛ او ناظری است که با منطق خاص خودش به روابط بزرگ‌ترها نگاه می‌کند و از دل همین نگاه، طنزی ظریف و گاهی سوزناک پدید می‌آید. حضور مادر، پدر، معلم، همسایه و دوستان مدرسه در این مجموعه فقط برای پیشبرد ماجرا نیست، بلکه هر کدام بخشی از جهان ذهنی راویان را روشن می‌کنند.

کتاب عقده ادیپ من در کنار شوخی و بازیگوشی، به موضوع‌هایی مثل حسادت، وابستگی، خیال نابغه‌بودن، ترس از تحقیرشدن، کنجکاوی درباره‌ی جهان بزرگ‌ترها و تجربه‌ی نخستین دلبستگی‌ها پرداخته است. داستان‌ها نشان می‌دهند که فرانک اکانر چطور از زبان کودکانه برای بیان موقعیت‌هایی استفاده می‌کند که لایه‌های عاطفی و اجتماعی پررنگی دارند. راویان این داستان‌ها اغلب با اعتمادبه‌نفس حرف می‌زنند، اما همین اطمینان کودکانه بارها با واقعیت برخورد می‌کند و لحظه‌هایی می‌سازد که هم خنده‌دارند و هم اندوهی پنهان در خود دارند. این کتاب از خلال جزئیات خانه، مدرسه، خیابان و گفت‌وگوهای روزمره، تصویری زنده از رشد، سوءبرداشت و کشف تدریجی جهان ارائه می‌دهد.

خلاصه داستان عقده ادیپ من

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

در داستان‌های مجموعه عقده ادیپ من، کودکانی دیده می‌شوند که با ذهنی پر از خیال و برداشت‌های شخصی، می‌خواهند جهان اطراف‌شان را بفهمند. برای نمونه، در «نابغه» پسربچه‌ای خودش را موجودی استثنایی می‌بیند و میان مدرسه، خانواده و نخستین دلبستگی عاطفی، مدام با واقعیت روبه‌رو می‌شود. در «عقده ادیپ من»، بازگشت پدر از جنگ آرامش رابطه‌ی نزدیک مادر و پسر را به‌هم می‌زند و حسادت کودکانه به کشمکشی بامزه و جدی تبدیل می‌شود. در داستان «مطالعه‌ی تاریخ» هم کنجکاوی درباره‌ی گذشته‌ی پدر و مادر، برای راوی به راهی برای فهم هویت خودش بدل می‌شود. محور مشترک این داستان‌ها، برخورد خیال کودک با دنیای پیچیده‌ی بزرگ‌ترهاست.

چرا باید کتاب عقده ادیپ من را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب عقده ادیپ من را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تجربه‌های کودکی را از زاویه‌ای نشان می‌دهد که هم بامزه است و هم از نظر عاطفی دقیق.
• خواننده با مطالعه‌ی این کتاب می‌تواند نقش سوءبرداشت، خیال‌پردازی و کنجکاوی را در شکل‌گیری نگاه کودک بهتر درک کند.
• داستان‌ها از دل موقعیت‌های معمولی خانه و مدرسه، تنش‌های جدی‌تری مثل حسادت، شرم، دلبستگی و رقابت را بیرون می‌کشند.
• لحن طنزآمیز داستان‌ها باعث می‌شود موضوع‌های حساس، بدون سنگینی بیش‌ازحد و در عین‌ حال با اثر عاطفی روشن مطرح شوند.

خواندن کتاب عقده ادیپ من را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب عقده ادیپ من به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به داستان‌های کوتاه که بر تجربه‌های کودکی و نوجوانی تمرکز دارند.
• خوانندگانی که به روابط خانوادگی، به‌ویژه پیوند میان کودک و والدین، علاقه دارند.
• کسانی که از روایت‌هایی با طنز ظریف و موقعیت‌های احساسی چندپهلو لذت می‌برند.
• مخاطبانی که می‌خواهند نخستین تجربه‌های عشق، حسادت و شرم را در قالب داستان دنبال کنند.
• خوانندگانی که به شخصیت‌هایی علاقه دارند که جهان را با منطق شخصی و خیال‌پردازانه‌ی خودشان توضیح می‌دهند.

درباره فرانک اکانر

فرانک اکانر (Frank O'Connor) (۱۹۰۳-۱۹۶۶)، نام مستعار مایکل فرانسیس اودانوان، نویسنده، مترجم و منتقد ادبی ایرلندی بود که عمدتاً به دلیل نگارش بیش از ۱۵۰ داستان کوتاه و کتاب‌های خاطراتش در دنیای ادبیات شناخته می‌شود. او در دوران نوجوانی تحت تأثیر معلم خود، دنیل کورکری، با زبان و شعر ایرلندی آشنا شد و بعدها در جنگ استقلال ایرلند شرکت کرد؛ تجربه‌ای که مبنای نگارش نخستین مجموعه‌داستان کوتاه او با نام «مهمانان ملت» قرار گرفت. اکانر در طول زندگی حرفه‌ای خود مشاغل گوناگونی نظیر کتابداری، تدریس و کارگردانی تئاتر را تجربه کرد و بخش زیادی از دهه‌ی ۱۹۵۰ میلادی را به فعالیت و تدریس در ایالات متحده‌ی آمریکا گذراند.

کارنامه‌ی اکانر شامل قالب‌های متنوعی از جمله رمان، شعر، نمایش‌نامه، سفرنامه، زندگی‌نامه و حدود ۱۲۰ ترجمه از اشعار ایرلندی قدیم است که بسیاری از آن‌ها بر پایه‌ی تجربه‌های شخصی وی در شهرستان کورک شکل گرفته‌اند. آثار او به‌ویژه داستان‌های کوتاهش در نشریاتی مانند نیویورکر به چاپ رسید و مورد توجه محافل ادبی قرار گرفت. به پاس خدمات و جایگاه ادبی این نویسنده، جایزه و بورس بین‌المللی داستان کوتاه فرانک اکانر به نام او نام‌گذاری شده و مرکز ادبی مانستر نیز از سال ۲۰۰۰ میلادی فستیوالی سالانه را برای گرامیداشت نقش وی در این فرم ادبی برگزار می‌کند.

چه نسخه‌های دیگری از کتاب عقده ادیپ من منتشر شده است؟

• کتاب دوران جنگ، ترجمه‌ی امیر مخبری، نشر مات

بخشی از کتاب عقده ادیپ من

«درم در تمام مدت جنگ ــ جنگ اول ــ در ارتش بود، بنابراین تا پنج‌سالگی زیاد او را نمی‌دیدم و چیزی که می‌دیدم، نگرانم نمی‌کرد. گاهی از خواب بیدار می‌شدم و می‌دیدم مردی بلندبالا با لباس نظامی در نور شمع تماشایم می‌کند. هرازچندگاهی صبح زود صدای به هم خوردن درِ جلو و تلق‌وتلوق چکمه‌های زمختش را روی سنگفرش کوچه می‌شنیدم. این‌ها نشانه‌های ورود و خروج پدرم بود. رفت‌وآمدش مثل بابانوئل مرموز بود. درواقع از آمدورفت‌های او بدم نمی‌آمد، هرچند این‌جور وقت‌ها، وقتی صبح زود به تختخواب بزرگ مادرم می‌خزیدم، ناچار بودم خودم را به‌سختی بین او و مادرم جا بدهم. پدرم سیگار می‌کشید، که بوی خوشایند و مانده‌ای به او می‌داد و ریش می‌تراشید، که کاری بسیار جذاب و شگفت‌انگیز بود. هربار که می‌رفت، یک‌عالم یادگاری پشت سرش باقی می‌گذاشت ــ چیزهایی مثل تانک‌های کوچولو، کاردهای گورکه که دسته‌هایشان را با پوکه‌های فشنگ ساخته بودند، نشان‌های روی کلاه‌های نظامی و کلاهخودهای آلمانی، دکمه‌های فلزی و خلاصه انواع و اقسام وسایل نظامی ــ و تمام این خرت‌وپرت‌ها را به‌دقت در جعبه‌ای دراز بالای گنجه می‌چید تا شاید روزی به کار بیایند. پدرم از این نظر تا حدودی به کلاغ‌ها می‌مانست، چون خیال می‌کرد هرچیزی روزی به درد می‌خورد. اما تا پا از در بیرون می‌گذاشت، مادرم به من اجازه می‌داد صندلی زیر پایم بگذارم و گنجینهٔ پدرم را زیرورو کنم، ظاهراً او به اندازهٔ پدرم به این خرت‌وپرت‌ها بها نمی‌داد.»