کتاب معمای هابرماس

«معمای هابرماس» نوشته لاسه توماسن، استاد علوم سیاسی و روابط بی‌الملل دانشگاه اسکس است. این کتاب به بررسی آرا و اندیشه‌های یورگن هابرماس(-۱۹۲۹)، فیلسوف آلمانی در حوزه اقتصاد و سیاست می‌پردازد. این کتاب درباره قانون و دموکراسی است و علی‌الخصوص به این موضوع می‌پردازد که چه عاملی به قانون مشروعیت می‌بخشد. به عبارت دیگر، دغدغه کتاب این سوال است که پیروی از قانون برای خود قانون است یا به سبب ترس از تلافی ناشی از قانون‌شکنی؟ این کتاب و این نقل قول، به مباحث طولانی‌مدت برابری و آزادی در فلسفه و نظریه قانونی و سیاسی اشاره می‌کند: چه زمانی می‌توان گفت که شهروندان آزادند و با برابری از این آزادی لذت می‌برند؟ آزاد بودن به چه معناست؟ و ... این کتاب مهم‌ترین موضوعات مطرح‌شده در آثار هابرماس و نیز مهم‌ترین جنبه‌های آن موضوعات را در بر می‌گیرد. در فصل اول، دیدگاه هابرماس در برابر سایر نظریه‌پردازان انتقادی بررسی می‌شود. در فصل دوم، به معرفی نوشته‌های هابرماس در باب حوزه عمومی، علی‌الخصوص اثر تاثیرگذارش، «دگرگونی ساختاری حوزه عمومی» می‌پردازیم. در فصل سوم بر نظریه کنش ارتباطی تمرکز شده است. در این فصل، ایده‌های اصلی این نظریه را توضیح می‌دهم و شرح می‌دهم که چگونه هابرماس به این اندیشه‌ها رسید. هابرماس بر پایه نظریه عقلانیت ارتباطی، اخلاق گفتمان (یا تا حدودی نظریه گفتمانی اعتبار) را مطرح می‌کند. این موضوع را در فصل چهارم بررسی می‌کنم. در این فصل نظریه اعتبار هابرماس، از جمله اعتبار هنجارهای اجتماعی تبیین می‌شود. فصل پنج بر این موضوع متمرکز است که قانون هنگامی مشروعیت می‌یابد که مخاطبان آن همان مولفانش باشند. در فصل ششم به بررسی سه موضوعی می‌پردازیم که از اواسط دهه ۱۹۹۰ در مرکز توجه هابرماس بوده است. نخستین مسئله به دولت ملت مربوط می‌شود. موضوع دوم، نقش مذهب در جوامع معاصر است. نهایتا موضوع سوم به چالش‌های ناشی از تکنولوژی‌های جدید ژنتیکی برای فهم ما از انسان خودمختار می‌پردازد.