کتاب تفسیر تدبر (جلد اول؛ سوره حمد)

کتاب تفسیر تدبر (جلد اول؛ سوره حمد) نوشتهٔ سیدمجتبی حسینی در انتشارات کتاب نیستان منتشر شده است.

درباره کتاب تفسیر تدبر (جلد اول؛ سوره حمد)

نویسنده در مقدمهٔ کتاب تفسیر تدبر (جلد اول؛ سوره حمد) می‌گوید قرآن تنها کتاب مردگان، کتاب تشریفات و مراسم نیست، بلکه کتاب زندگان، کتاب هدایت به زندگی ایدئال و پابرجا و استوار است. قرآن کتاب همگانی مسلمانان و راهنمای حیات آنان است. خواندن قرآن ثواب و اجر دارد، اما بهره‌گیری بیشتر، عمل به آن و کشف ضابطه‌ها، قانون‌ها و رهنمودهای الهی آن در جهت حل مسائل مختلف و ابعاد گوناگون زندگی دنیوی و اخروی است که در این مسیر، قرآن خود بر ما پرتوافکنی کند. مجموعهٔ تفسیر تدبر راهنمایی برای رسیدن به درک بهتر از قرآن است. 

خواندن کتاب تفسیر تدبر (جلد اول؛ سوره حمد) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به تمام علاقه‌مندان به تفسیر پیشنهاد می‌کنیم. 

بخشی از کتاب تفسیر تدبر (جلد اول؛ سوره حمد)

«اولین نکته درباره خود سوره است. قرآن کریم «یک‌جا» نازل نشده است، بسیاری از سوره‌های قرآن کریم هم یک‌جا نازل نشده‌اند، حتی تمام سوره‌های این مصحف‌ها یعنی قرآن‌های مکتوب، به صورت متوالی نازل نشده‌اند؛ یعنی وسط آیات یک سوره، ممکن است آیات دیگری نازل بشود و بعد دوباره آیات این سوره و... نهایتاً این شده که امروزه در دست ما است.

ممکن است این تصور پیش بیاید که پس تقسیم‌بندی سوره‌ها به عنوان سوره، نوعی تقسیم‌بندی انسانی است که بدون ارتباط با آن قرآنِ آسمانی انجام شده و سوره‌ها به عنوان یک تقسیم‌بندی حقیقی و آسمانی، حجیتی ندارند.

البته این بحث اشتباه و نادرست است. به این دلیل که جایگاه آیات در سوره‌ها را خود پیامبر (ص) مشخص می‌فرمودند و هر سوره برای خودش یک عنوان مستقلی داشته است. البته در مورد اسامی سوره‌ها، این‌گونه نیست که حتماً همه این نام‌گذاری‌ها از جانب خداوند یا حتی معصومین: صورت گرفته باشد. این‌که یک سوره‌ای اسمش شده است سوره «منافقین»، یک سوره‌ای «نساء» و یک سوره‌ای هم «عنکبوت»، چندان تعیین‌کننده نیست؛ فقط یک اشاره است برای این که دانسته شود منظور کدام سوره است.

ابتدا هم این‌طور بوده، مثلاً می‌گفتند: «سورة یُذکَرُ فیها البقره»، سوره‌ای که در آن بقره ذکر شده و آن‌قدر تکرار شد تا نام آن سوره شد البقره.

بعضی وقت‌ها سوره را به نام کلمات ابتدای آن می‌گذاشتند، یا به آن اشاره می‌کردند، مثلاً سوره‌ای که ابتدایش «قُلْ هُوَ الله» است. یا سوره حمد سوره‌ای که اولش «الحمدلله» است، و چون قرآن دو سوره دیگر هم دارد که با حمد شروع شده و آنها به نسبت این سوره طولانی‌تر است، به این سوره «حمد کوتاه» هم می‌گویند.

بنابراین تمام نام‌های سوره‌ها، مأثوره و منتسب به پیامبر (ص) و ائمه: نیست؛ مهم این‌که بافت یک سوره مورد تأیید خداوند (جل و علا) است، یعنی این بافت، به همین صورت بوده و این‌طور نبوده که مسلمین بعداً یک سری آیات را به انتخاب خودشان کنار هم بگذارند و بگویند این شد یک سوره؛ مثلاً سوره آل‌عمران؛ سوره النساء و...

لذا در روایات می‌بینیم که به این سوره‌ها با عنوان خود سوره اشاره شده و فضائلی برای آن ذکر فرموده‌اند، و معلوم می‌شود که این مجموعه از ابتدا تا انتها به رسمیت شناخته شده است.»