کتاب چگونه به سگم از نسبیت می گویم

کتاب چگونه به سگم از نسبیت می گویم مقدمه‌ای بر فیزیک کوانتوم است نوشتهٔ چاد اُورزل که با ترجمهٔ جمیل آریایی در انتشارات مازیار به چاپ رسیده است. چاد اُورزل، استاد فیزیک کالج یونیون، اسکنکتدی، نیویورک، نویسنده‌ٔ کتاب پرفروش چگونه به سگم از فیزیک کوانتوم می‌گویم، این بار نظریه‌های نسبیت خاص و عام اینشتین را به سگ پرسشگرش، اِمی، یاد می‌دهد که علاقه‌ٔ وافری به فیزیک دارد.

درباره کتاب چگونه به سگم از نسبیت می گویم

چاد اُورزل در اوقات بیکاری‌اش روی مبل راحتی خانه می‌نشیند، یا آن‌گاه که اِمی را به گردش روزانه می‌برد، یا هنگام سفر که اِمی را روی صندلی پشت اتوموبیل‌اش می‌نشاند، به پرسش‌های او درباره‌ٔ ایده‌های پیچیده‌ٔ اینشتین پاسخ می‌دهد. چرا زمان برای ناظری که در حال حرکت باشد کُندتر کار می‌کند؟ چرا طول اجسام در حال حرکت در جهت حرکتشان کوتاه می‌شود؟ گرانش چه تأثیری بر نور و زمان می‌گذارد؟ سامانه‌ٔ مکان‌یابی جهانی چگونه کار می‌کند؟ سیاهچاله‌ها چه نوع اجسامی هستند؟ مهبانگ چگونه رخ داد؟ معادله‌ی E = mc 2 چه می‌گوید؟ … او با مثال‌های ساده‌ای که سگ‌ها با آن‌ها آشنا هستند، این ایده‌ها را به اِمی می‌آموزد. سبک نگارش این کتاب به شیوه‌ای است که پیش از او، گالیله در کتاب گفتاری در باب دو علم جدید و جورج گاموف در کتاب آقای تامپکینز در سرزمین عجایب به کار برده‌اند. این شیوه نگارش در عین حال که زنده و سرگرم‌کننده است، به همه‌ٔ پرسش‌های هرکس، با هر سطح سواد، درباره‌ٔ مفاهیم پیچیده‌ٔ یکی از شاخه‌های فیزیک مدرن، نسبیت، پاسخ‌های قانع‌کننده می‌دهد.

کتاب چگونه به سگم از نسبیت می گویم را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب به کسانی که مایل هستند با زبانی ساده با مفاهیم کلی نظریهٔ نسبیت آشنا شوند، پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب چگونه به سگم از نسبیت می گویم

هرکجا که روی، آسمان همین رنگ است:

توصیف حرکت درحالی‌که ما واژهٔ نسبیت را بیشتر به آلبرت اینشتین نسبت می‌دهیم، ایدهٔ اصلی آن به پیشینیانی در گذشته‌های دور برمی‌گردد. خود اینشتین در کتاب معروفش با عنوان نسبیت: نظریهٔ خاص و عام این مفهوم را از آن گالیلئو گالیلئی (1642-۱۵۶۴) و سر آیزاک نیوتون (1727-۱۶۴۳) می‌داند که در حدود سه قرن قبل از این که او به دنیا بیاید می‌زیسته‌اند.

ایدهٔ اصلی نسبیت این است که قوانین فیزیک باید از دیدگاه همهٔ ناظرین یکسان باشند. خواه در حال حرکت باشید، خواه ساکن، فیزیک باید یکسان کار کند، یعنی اگر اجسام را هل بدهیم، باید شتاب بگیرند، انرژی و تکانه باید پایسته بمانند، و الی‌آخر.

این است عقل سلیم - اگر قوانین فیزیک برای سگ‌های در حال دویدن و سگ‌هایی که ساکن نشسته‌اند، یکسان نبود، نمی‌توانستیم جهان اطرافمان را درک کنیم یا حرکت اجسامی چون گلوله‌های جهنده و خوراکی‌هایی را که پرت می‌کنیم، پیشگویی کنیم.

ازآنجاکه سگ‌ها، بی‌آنکه دانش عمیقی از فیزیک داشته باشند می‌توانند مسیر حرکت توپ‌های تنیس را دنبال کنند و خوراکی‌ها را در هوا بقاپند، باید نسخهٔ ساده‌ای از نسبیت برقرار باشد. البته، فیزیک‌دان‌های انسانی عبارت ببین چطوری توپ تنیس را می‌گیرم را به‌عنوان اثبات نمی‌پذیرند، و ازاین‌رو باید وقتی که می‌گوییم اجسام در حال حرکت هستند، منظورمان را دقیق‌تر بیان کنیم.

آن دسته از ایده‌های اساسی که اینشتین را به تدوین نظریهٔ نسبیت رساندند، از تعاریف کاملاً دقیق حرکت آغاز می‌شوند. حال، با دنبال‌کردن این روند، باید معلوم کنیم که فیزیک‌دان‌ها چگونه حرکت اجسام را توصیف می‌کنند.