کتاب ریاضیات و مونالیزا

کتاب ریاضیات و مونالیزا اثری از بولنت آتالای با ترجمه فیروزه مقدم است که در نشر مازیار به چاپ رسیده است. این کتاب ترکیبی زیبا از هنر و علم لئوناردو داوینچی، خالق پرتره مونالیزا یا همان لبخند ژکوند است. 

درباره کتاب ریاضیات و مونالیزا

پروفسور بولنت آتالای در این اثر برای ما گردشی در هنر، معماری و ریاضی ترتیب داده است که زیر چتر نبوغ لئوناردو داوینچی، هنرمند مشهور شکل می‌گیرد. او با شناخت خوبی که از هنر دارد، توانسته است زیبایی‌ها را بستاید و از رویدادهای علمی سخن بگوید. 

لئوناردو داوینچی را می‌توان الگویی از انسان-هنرمند، معمار، فیلسوف، دانشمند، و نویسنده دانست که در عصر رنسانس زندگی می‌کند. افرادی مانند او شاید به تعداد انگشتان دست باشند اما بولنت آتالای یکی از همان‌ها است و از همین رو می‌تواند به خوبی الگوی ذهنی داوینچی را برایمان شرح دهد. کسی که هم در هنر، هم در علم دستی داشت و کارهایش مانند نقش یک فرش زیبا گسترده شده است. 

ریاضیات و مونالیزا در ابتدا به تحول علوم پایه را از سرآغاز تمدن، می‌پردازد؛ زمانی که اعداد، در مصر باستان، زادگاه علم، اختراع شدند. نقش دانشمندان و اندیشمندان مسلمان، در انتقال دانش از فلاسفه عهد عتیق به اندیشمندان عصر رنسانس، بررسی می‌شود. سپس ما از رنسانس به انقلاب‌های علمی جهان سفر می‌کنیم: اکتشافات گالیله در مورد قانون آونگ و قانون سقوط آزاد، کشفیات نیوتون در مورد قانون عمومی گرانش و تدوین حساب دیفرانسیل و انتگرال (حسابان). همچنین به بررسی روش‌شناسی علمی لئوناردو می‌پردازیم که با نظریه‌ نسبیت اینشتین در قرن بیستم و ابداع مکانیک کوانتمی توسط چند فیزیکدان جوان و بسیار با استعداد تداوم یافت.

پس از اینکه موفق شدیم چارچوب علمی و محاسباتی هنر و علم، و افتراق نگرش‌های هنرمند و دانشمند در تشریح طبیعت را اثبات کنیم می‌توانیم به بررسی اسلوب لئوناردو و میراث او به عنوان هنرمند، دانشمند و مهندس بپردازیم. هرچند درونمایه این کتاب، ساختار (مدل) لئوناردو است اما او تنها سه فصل را به خودش اختصاص داده است. 

کتاب ریاضیات و مونالیزا را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم 

ریاضیات و مونالیزا کتابی است درخشان و زیبا برای تمام علاقه‌مندان به هنر و تمام دوست‌داران علم ریاضی و همه کسانی که زیبایی این دو را در کنار یکدیگر درک می‌کنند. 

بخشی از کتاب ریاضیات و مونالیزا 

در سر آغاز کتاب آمده است:

«لئوناردو یا میکل‌آنژ، یکی بعد از دیگری یا بالعکس. عمق نفوذ و نقش آنان به‌عنوان راهبران این حوزه بسیار حائز اهمیت است. به‌عنوان مهندس، میراث لئوناردو و فهرست بلندبالایی از اختراعات عینی و ذهنی را در بر می‌گیرد که فناور‌ی‌های آینده را صد‌ها سال قبل پیش‌انگاری می‌کند. لئوناردو آینده را اختراع می‌کند. از این رو، به حق او را باید آینده‌گرایی (فوتوریست) برجسته دانست.

فصل‌های «ریاضیات و مونالیزا» تحول علوم پایه را از سرآغاز تمدن، زمانی که اعداد، در مصر باستان، زادگاه علم، اختراع شدند پی می‌گیرد. در اینجا لازم است نقش مهم اندیشمندان مسلمان، نه تنها در انتقال دانش از فلاسفه عهد عتیق به اندیشمندان عصر رنسانس، بلکه به جهت اختراع ابزاری قدرتمند در علم و ریاضیات مورد بررسی قرار گیرد. این سیر ما را از رنسانس به انقلاب علمی قرن هفدهم، از اکتشافات گالیله در مورد قانون آونگ و قانون سقوط آزاد به کشفیات نیوتون در مورد قانون عمومی گرانش و تدوین حساب دیفرانسیل و انتگرال (حسابان) می‌رساند. روش‌شناسی علمی لئوناردو با نظریه‌ی نسبیت اینشتین در قرن بیستم و ابداع مکانیک کوانتومی توسط چند فیزیکدان جوان و بسیار با استعداد تداوم یافت.

«ریاضیات و مونالیزا» علم را از دریچه هنر، و هنر را از دریچه علم ارائه می‌دهد، و می‌کوشد در سطحی عالیتر به تحلیل این دو عرصه بپردازد. جاودانگی و جهان‌شمولی آثار لئوناردو خود گویا هستند. با وجود این، از آنجا که مدل لئوناردو رشته پیوندی فراهم می‌سازد، می‌توانیم در ابتدا به بررسی روح ناشکیبای او، این ذهن خارق‌العاده بپردازیم، و سپس منشاء ایده‌های او را بررسی، و در ‌‌نهایت هنر او را در سطوح مختلف ارزیابی کنیم.»

فهرست

• لئوناردو فلورانسی
• هم‌آمیزی علم و هنر
• نقاشی با اعداد
• ماهیت علم
• ماهیت هنر
• هنر طبیعت
• دانش هنر
• نگاه ناظر و نگاه سوژه
• لئوناردو هنرمندی پاره‌وقت
• دست‌نوشته‌های عالمی تمام عیار
• وحدت فیزیک آسمان و زمین
• بر‌ترین اثر هنری کلکسیونی قرن بیستم
• ترمیم شکاف فرهنگی