کتاب صوتی اپیزود پنجم ـ غریق زلالی آب‌های جهان

رادیو نو پادکستی اینترنتی‌ است که در رسانه‌های نشر نو و تعدادی از رسانه‌های آنلاین منتشر می‌شود. در رادیو نو به موضوعات گوناگونی در زمینه‌های مختلف پرداخته می‌شود؛ مانند تاریخ، ادبیات، هنر، انسان. در هر قسمت از این پادکست، دربارهٔ یکی از کتاب‌های خوب بازار نشر ایران و یا نویسنده‌اش صحبت می‌شود. هدف سازندگان رادیو نو از تولید این پادکست این است که باهم نگاهی دقیق‌تر به جهان بیندازیم، صدای جهان را بهتر بشنویم و پابه‌‌پای هم به جاهایی سفر کنیم که پیش‌تر نرفته‌ایم.

هر قسمت از این پادکست را یک یا چند نویسنده‌ٔ مطرح و سرشناس نوشته است.

در اپیزود پنجم از فصل نخست که غریق زلالی آب‌های جهان نام دارد، به سراغ احمد شاملو رفته‌اند و یاد او را گرامی داشته‌اند. نویسندهٔ این قسمت زهرا خانلو است و نگین کیانفر گویندگی آن را انجام می‌دهد. نشر نو این پادکست را منتشر کرده است.

درباره اپیزود غریق زلالی آب‌های جهان

احمد شاملو متخلص به «الف. بامداد» و «الف. صبح»، شاعر، فیلم‌ساز، روزنامه‌نگار، پژوهشگر، مترجم، فرهنگ ‌نویس و از دبیران کانون نویسندگان ایران بود.

شهرت اصلی شاملو به‌خاطر نوآوری در شعر معاصر فارسی است. گونه‌ای از شعر که با نام شعر سپيد یا شعر شاملویی شناخته می‌شود و هم‌اکنون یکی از مهم‌ترین قالب‌های شعری مورد استفاده ایران به‌ شمار می‌رود.

‎احمد شاملو در ۲۱ آذر ۱۳۰۴ در خانهٔ شمارهٔ ۱۳۴ خیابان صفی علیشاه تهران متولد شد. پدرش حیدر نام داشت و به گفتهٔ شاملو در شعر «من بامدادم سرانجام…»، از مهاجران قفقازی بود که در انقلاب بلشويكی روسيه، به همراه خانواده‌اش به ایران کوچ کرده بود.

‎دوره‌ٔ کودکی‌ا‌‌ش را، به دلیل شغل پدرش که افسر ارتش بود و هرچند وقت به مأموریت می‌رفت، در شهرهایی چون رشت، سمیرم، اصفهان، آباده و شیراز گذراند. دوران دبستان را در شهرهای خاش، زاهدان، مشهد و بيرجند گذراند و از دوازده‌سیزده‌سالگی شروع به ضبط واژه‌های رايج در بين مردم (که در فرهنگ‌های رسمی ثبت نمی‌شود) کرد.

شاملو دبیرستان را در بیرجند، مشهد، گرگان و تهران گذراند. سال سوم دبیرستان را مدتی در دبیرستان ایران‌شهر و مدتی در دبیرستان فیروز بهرام تهران گذراند. به شوقِ آموختن زبان آلمانی در مقطع اول هنرستان صنعتی ایران و آلمان ثبت‌نام کرد.

‎در بحبوحهٔ جنگ جهانی دوم و ورود متفقین به خاک ایران، در فعالیت‌های سیاسی علیه متفقین در شمال کشور شرکت کرد. بعدها در تهران دستگیر و به بازداشتگاه سیاسی شهربانی و از آنجا به زندان شوروی در رشت منتقل شد. پس از آزادی از زندان، با خانواده به ارومیه رفت و تحصیل در کلاس چهارم دبیرستان را آغاز کرد. با به‌قدرت‌رسیدن پیشه‌وری و فرقهٔ دموکرات آذربایجان، همراه پدرش دستگیر شد و تا کسب تکلیف از مقامات بالاتر دو ساعت مقابل جوخهٔ آتش قرار گرفت. سرانجام آزاد شد و به تهران بازگشت. شاملو پس از این اتفاق برای همیشه ترک تحصیل کرد و در یک کتاب‌‌فروشی مشغول به کار شد.

‎در سال ۱۳۳۲ پس از کودتای ۲۸ مرداد علیه دکتر مصدق و با بسته‌شدن فضای سیاسی ایران، مأموران به خانه‌اش حمله کردند تا به خاطر کتاب‌ها و نوشته‌هایش دستگیرش کنند. شاملو موفق شد فرار کند. اما پس از چند روز در چاپخانهٔ روزنامهٔ اطلاعات دستگیر شد و به عنوان زندانی سیاسی به زندان موقت شهربانی برده شد. زمستان ۱۳۳۳ پس از تحمل یک سال حبس، از زندان آزاد شد.

‎در ۲۱سالگی، با نيما يوشيج آشنا شد. این آشنایی، باعث به‌وجودآمدن رابطه‌ای خانوادگی میان آن‌ها شد و تا سال‌ها ادامه پیدا كرد.

سال۱۳۴۱، احمد شاملو با آیدا سرکیسیان آشنا شد. این آشنایی تأثیر بسیاری بر زندگی او گذاشت و نقطهٔ عطفی برایش محسوب می‌شد.

در این قسمت از پادکست رادیو نو به جنبه‌های کمترگفته‌شده و شناخته‌شدهٔ زندگی و آثار شاملو پرداخته می‌شود.

شنیدن رادیو نو را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این پادکست را به دوستداران حوزه‌های ادبیات، تاریخ، فلسفه و هنر پیشنهاد می‌کنیم.