کتاب خوشامدگویی به تناقض

کتاب خوشامدگویی به تناقض نوشته رحمان شریف زاده، جستاری در باب پارادوکس، تناقض و تناقض‌باوری است. 

جستار، بر طبق تعریفی که در یکی از مقالات وبلاگ طاقچه آمده است، چنین تعریفی دارد: «جستار متنی است که با مقاله و داستان و جزوه و رساله متفاوت است و در عین حال با همه ی این ها اشتراکاتی دارد. جستار نتیجه دیده شدن یک موضوع از نقطه نظر منحصر به فرد نویسنده است. اما لزوما نتیجه‌‌ای که از موضوع گرفته باعث نوشته ‌شدن جستار نمی‌شود. نویسنده در جستارنویسی آزادی مطلق دارد و می تواند ارزش‌گذاری کند. جستار ایده‌ای را بیان یا کاوش می کند که نظر خاص نویسنده است. ایده می‌تواند برگرفته از جزئی‌ترین اتفاقات روزانه باشد. فرق جستار با مقاله و داستان در این است که در جستار می‌توانیم هم‌زمان روایتی را تعریف کنیم، قصه‌ای تخیلی بگوییم یا مسئله‌ای را تحلیل منطقی کنیم.»

درباره کتاب خوشامدگویی به تناقض

رحمان شریف زاده در کتاب خوشامد گویی به تناقض، درباره مسائلی همانند پارادوکس، تناقض و تناقض‌باوری صحبت می‌کند. اما تناقض‌باوری چیست؟ دیدگاهی که این توانایی را دارد که حتی حیاتی‌ترین مبنای تاریخ اندیشه را نیز به چالش بکشد؛ تناقض باوری، منکر امتناع تمام تناقض‌ها است، علاوه بر این، به صدق برخی از آن‌ها نیز باور دارد. 

در این کتاب، مجموعه نوشته‌هایی را می‌خوانیم که درباره این موضوع نوشته شده‌اند. 

کتاب خوشامدگویی به تناقض را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم 

اگر از مطالعات فلسفی لذت می‌‌برید خواندن کتاب خوشامدگویی به تناقض را به شما پیشنهاد می‌کنیم. 

درباره رحمان شریف زاده 

رحمان شریف ‌زاده در سال ۱۳۶۳ متولد شد. او در رشته‌های فلسفه و منطق در دانشگاه‌های شهید بهشتی و تربیت مدرس تحصیل کرده است و در سال  ۱۳۹۴ از پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی دکترای خود را در او در رشته فلسفه علم و فناوری دریافت کرده است. رحمان شریف زاده تا به حال پژوهش‌هایی در زمینه‌های اخلاق فناوری، اخلاق و فلسفه اطلاعات، فلسفه فناوری، فلسفه علم، و تاریخ علم و فناوری انجام داده است و برخی از آن‌ها را نیز به چاپ رسانده است. 

بخشی از کتاب خوشامدگویی به تناقض

پارادوکس دروغ گو

این جمله را در نظر بگیرید:

الف) الف کاذب است.

الف یا صادق است یا کاذب. اگر صادق باشد، پس آنچه می گوید برقرار است و در این صورت کاذب است. اما اگر کاذب باشد، پس صادق است، چرا که این همان چیزی است که خود گزاره اظهار می‌کند. پس الف صادق است اگر و تنها اگر کاذب باشد و در این صورت الف هم صادق است هم کاذب. 

مقدمات این استدلال عبارت اند از طرح T تارسکی و اصل دو ارزشی .قواعد به کاررفته در این پارادوکس همان قواعد معتبر منطق کلاسیک‌اند. تناقض باور این پارادوکس را پارادوکسی صحیح می‌داند، چرا که مقدمات آن را صادق و قواعد به کاررفته را معتبر تلقی می‌کند. حال اگر این پارادوکس (یا هر پارادوکسی که تناقض باور آن را صادق می‌داند) را نپذیریم، باید سعی کنیم به نحوی موجه نشان دهیم که این پارادوکس صحت ندارد و تناقض بروزیافته تناقضی صادق نیست. در ادامه به دو نوع از این تلاش‌ها اشاره خواهیم کرد.

راه حل تارسکی

تارسکی معتقد است این پارادوکس در زبانی طرح شده که به لحاظ سمانتیک بسته است. او زبان طبیعی را به لحاظ سمانتیک بسته می داند. زبانی که به لحاظ سمانتیک بسته است این ویژگی‌ها را دارد :الف) هم عبارات خود را دارد، ب) هم ابزاری برای رجوع به آن‌هاست، ج) و هم محمولات سمانتیک »صدق« و »کذب« را دارد.

به باور تارسکی بروز تناقض در زبانی که به لحاظ سمانتیک بسته باشد اجتناب ناپذیر است. پس او سعی می‌کند زبانی طراحی کند که به لحاظ سمانتیک باز باشد. او سلسله‌ای از مرتبه‌های زبانی را جانشین یک زبان واحد می‌کند. در این زبان هر چند تمام گزاره‌ها دارای وضعیت‌های سمانتیک صدق و کذب خواهند بود، اما تمام این وضعیت‌های سمانتیک نمی‌توانند در یک مرتبە واحد ظهور یابند. این زبان دارای یک سلسله مراتب است به نحوی که وضعیت سمانتیک هر گزاره در مرتبە بالاتر از خود بیان می‌شود. 

فهرست 

• درآمدی به موضوع
• پارادوکس‌های صحیح و تناقض‌های صادق
• تناقض باوری و نظریە صدق
• علیه تناقض باوری (۱)
• علیه تناقض باوری (۲)
• منطق پارادوکس 
• چند مسئله دربارە تناقض باوری
• چند نکته پایانی
• منابع