کتاب گفت و گو درباره خدا

کتاب گفت و گو درباره خدا (Dialogues about God) نوشته چارلز تالیافرو و ترجمه کامران شهبازی است و نشر کرگدن آن را منتشر کرده است. این کتاب از خلال یک گفت‌وشنود فلسفی و به‌جای ارائه‌ی یک پاسخ قطعی، چند موضع متفاوت را در مقابل یکدیگر می‌نشاند؛ خداباوری، خداناباوری، ندانم‌گرایی و نگاهی که خدا را فراتر از زبان و مفهوم می‌بیند. اهمیت کتاب حاضر در این است که مسئله‌ی خدا را نه به‌صورت خطابه، بلکه در قالب بحثی زنده، انتقادی و چندصدایی دنبال کرده است. اثر حاضر فقط درباره‌ی باور دینی نیست؛ بلکه درباره‌ی شیوه‌ی بحث‌کردن درمورد یکی از قدیمی‌ترین و حساس‌ترین سؤالات فلسفی نیز هست. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب گفت و گو درباره خدا اثر چارلز تالیافرو

کتاب گفت و گو درباره خدا نوشته‌ی چارلز تالیافرو و یکی از عنوان‌های مجموعه‌ی گفت‌وگواندیشی است. نویسنده معتقد است که اندیشیدن بدون گفت‌وگو کامل نمی‌شود. کتاب حاضر مسئله‌ی خدا را از راه پرسش، اعتراض، پاسخ و بازنگری نگریسته است. او به‌جای آنکه فقط از یک موضع دفاع کند، چند چشم‌انداز را کنار هم می‌گذارد تا اختلاف‌ها، تردیدها و نقاط تماس آن‌ها آشکار شود. فضای این اثر شبیه به یک میدان بحث است؛ تا متنی که نتیجه‌ی آن از پیش معلوم باشد.

گفت و گو درباره خدا در پنج گفت‌وشنود تنظیم شده است. گفت‌وشنود نخست شخصیت‌ها و مسئله‌های اصلی را معرفی می‌کند، گفت‌وشنود دوم به فهم کلاسیک از خدا می‌پردازد، گفت‌وشنود سوم استدلال‌های مهم در باب وجود خدا را بررسی می‌کند، گفت‌وشنود چهارم مسئله‌ی شر را پیش می‌کشد و گفت‌وشنود پنجم به سراغ موضوعاتی مانند معجزه، حلول، بهشت و جهنم می‌رود. پس از هر بخش نیز پرسش‌هایی برای تأمل بیشتر آمده است.

کتاب گفت و گو درباره خدا چهار شخصیت اصلی دارد؛ پت که از طبیعی‌گرایی سکولار دفاع می‌کند، کریس که خداباور است، تونی که ندانم‌گرا است و لیز که بر نابسندگی زبان و مفهوم در برابر امر متعالی پافشاری می‌کند. این شخصیت‌ها فقط برچسب‌های فکری نیستند و هرکدام مسیر استدلالی خود را دارند. بحث‌ها از پرسش‌های پایه‌ای مثل امکان‌پذیربودن مفهوم خدا آغاز می‌شود و به موضوعاتی مانند آگاهی، ضرورت، تبیین کیهان، تجربه‌ی دینی و حدود منطق می‌رسد.

خلاصه کتاب گفت و گو درباره خدا

کتاب با یک گفت‌وشنود فلسفی آغاز می‌شود که در آن پت، کریس و لیز درباره‌ی معناداربودن مفهوم خدا بحث می‌کنند. پت باور دارد که جهان طبیعی برای توضیح واقعیت کافی است و سخن‌گفتن از موجودی غیرفیزیکی و آگاه، ابهام‌های جدی دارد. کریس در برابر او از امکان انسجام خداباوری دفاع می‌کند و می‌کوشد نشان دهد که آگاهی، تجربه‌ی دینی و خودِ وجود کیهان پرسش‌هایی پدید می‌آورند که طبیعی‌گرایی به‌سادگی از کنارشان نمی‌گذرد. لیز نیز مسیر دیگری را باز می‌کند و می‌گوید خدا را نمی‌توان به‌تمامی در قالب مفاهیم انسانی جا داد. ادامه‌ی کتاب این اختلاف‌ها را بسط می‌دهد و آن‌ها را به مسئله‌ی شر، معجزه و حدود شناخت انسانی پیوند می‌زند.

چرا باید کتاب گفت و گو درباره خدا را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب گفت و گو درباره خدا را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب چند موضع اصلی در باب خدا را در کنار هم می‌گذارد و امکان مقایسه‌ی استدلال‌ها را فراهم می‌کند.
• خواننده با پرسش‌های محوری فلسفه‌ی دین، از امکان‌پذیری مفهوم خدا تا مسئله‌ی شر، روبه‌رو می‌شود.
• ساختار گفت‌وگویی اثر نشان می‌دهد هر ادعا چگونه با اعتراض، پاسخ و بازبینی سنجیده می‌شود.
• پرسش‌های پایانی هر گفت‌وشنود به ادامه‌ی فکرکردن و صورت‌بندی موضع شخصی کمک می‌کند.
• کتاب حاضر از خداباوری، خداناباوری، ندانم‌گرایی و نگاه تنزیهی گفته است.

خواندن کتاب گفت و گو درباره خدا را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب گفت و گو درباره خدا به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که می‌خواهند با استدلال‌های اصلی موافقان و مخالفان باور به خدا آشنا شوند.
• علاقه‌مندان به فلسفه‌ی دین که ترجیح می‌دهند بحث‌ها را در قالب گفت‌وشنود دنبال کنند.
• کسانی که درمورد نسبت علم، آگاهی، اخلاق و مسئله‌ی خدا سؤالات جدی دارند.
• مخاطبانی که از متن‌های پرسش‌محور و چندصدایی لذت می‌برند.
• دانشجویان و پژوهشگرانی که به‌دنبال نمونه‌ای روشن از جدل فلسفی منظم و مقایسه‌ی مواضع مختلف هستند.

درباره چارلز تالیافرو

چارلز تالیافرو (Charles Taliaferro) متولد ۲۵ اوت ۱۹۵۲ و فیلسوفی آمریکایی متخصص در الهیات و فلسفه‌ی دین است. او مدرک کارشناسی خود را از کالج گادرد، کارشناسی‌ارشد را از دانشگاه رود آیلند، کارشناسی‌ارشد مطالعات الهی را از مدرسه‌ی الهیات هاروارد و کارشناسی‌ارشد و دکتری را از دانشگاه براون دریافت کرد. تالیافرو استاد ممتاز بازنشسته‌ی فلسفه و استاد ممتاز بازنشسته‌ی اسکار و گرترود بو اووربی در کالج سنت اولاف، عضو مرکز کمبریج برای مطالعه‌ی افلاطون‌گرایی در دانشگاه کمبریج، پژوهشگر ارشد مؤسسه‌ی پژوهش برای ایمان و عضو مؤسسه‌ی سلطنتی فلسفه بوده است.

این نویسنده به‌مدت ۳۶ سال در کالج سنت اولاف تدریس کرد و ریاست گروه فلسفه‌ی این کالج را از سال ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۹ بر عهده داشت و پیش از آن نیز در دانشگاه ماساچوست، دانشگاه نوتردام و کالج کامیونیتی میدلسکس تدریس می‌کرد. چارلز تالیافرو نویسنده، هم‌نویسنده یا ویراستار بیش از ۳۵ کتاب بوده که یکی از آن‌ها گفت و گو درباره خدا (Dialogues about God) نام دارد.

آثار و مقاله‌های چارلز تالیافرو به زبان‌های روسی، چینی، پرتغالی، آلمانی، فارسی، کره‌ای، اسپانیایی و ترکی ترجمه شده‌اند. او از سال ۲۰۱۳ سردبیر مجله‌ی Open Theology بوده و در هیئت تحریریه‌ی مجله‌های گوناگونی عضویت داشته است. این نویسنده به‌عنوان پژوهشگر مدعو یا سخنرانِ دعوت‌شده در دانشگاه‌های بسیاری ازجمله براون، کمبریج، آکسفورد، پرینستون، شیکاگو، هاروارد، ییل، تورنتو و دانشگاه‌های کشورهای مختلف حضور داشته و از مدافعان دوگانه‌انگاری جوهری به شمار رفته است.

چه نسخه‌های دیگری از کتاب گفت و گو درباره خدا منتشر شده است؟

اثر حاضر با عنوان گفت‌وگوها درباره خدا با ترجمه‌ی سعید رفسنجانی‌نژاد توسط انتشارات حکمت در سال ‏‫۱۴۰۴ منتشر شده است.

بخشی از کتاب گفت و گو درباره خدا

«۳. گفت‌وشنود سوم: استدلال‌هایی به نفع وجود خدا

او گفت: «ذهن من نمی‌تواند عاطل‌وباطل بماند. بهم مسئله بده، روی سرم کار بریز … پیچیده‌ترین تحلیل را جلویم بگذار تا در وضع مناسبم قرار بگیرم. آن وقت می‌توانم از شر محرک‌های ساختگی خلاص شوم».

شرلوک هلمز در «علم استنتاج»

کریس: در مقابل طبیعی‌گرایی سکولار پت، چهار استدلال برای وجود خدا خواهم آورد. یکی‌شان را می‌توان استدلال هستی‌شناختی نامید، دیگر استدلال‌ها هم عبارت‌اند از استدلال جهان‌شناختی، استدلال جامع‌تر غایت‌شناختی و درنهایت، استدلال از طریق تجربهٔ دینی.

پت و لیز: هر موقع آماده بودی، بفرما، ولی لطفاً یکی‌یکی.

استدلال هستی‌شناختی

کریس: اولین استدلال به صورت‌بندی انتزاعی‌اش مشهور است و طرفداران اندکی دارد. البته توجهات بسیار زیادی را به خودش جلب کرده و من آن را قانع‌کننده می‌دانم. حتی اگر شما را قانع نکند، می‌تواند در روشن ساختن ادعای اصلی‌ام در گفت‌وشنود اول مفید باشد، یعنی این ادعا که مفهوم خدا مفهوم موجودیواجب‌الوجود است.

پت و لیز: ادامه بده!»