کتاب خودشناسی

خودشناسی یکی از کتاب های مجموعه نوجوان و مهارت‌های زندگی نوشته دکتر علی‌اصغر احمدی است که در نشر پرکاس به چاپ رسیده است.

بدون شک بارها واژه روان‌شناسی به گوش شما خورده است. روان شناسی علمی است که به بررسی علمی رفتار و فرآیندهای ذهنی می‌پردازد. منظور از «رفتار» در روان‌شناسی، آن دسته از فعالیت‌های جاندار است که بوسیله یک جاندار دیگر یا با دستگاه‌های آزمایشگاهی قابل مشاهده است. و منظور از «فرآیندهای ذهنی» یعنی آن دسته از فعالیت‌های جاندار که قابل مشاهده مستقیم نیست، ولی می‌توان آن را از روی آثارش در رفتار فرد استنباط کرد. نمونه‌هایی از رفتار عبارتند از: مطالعه کردن، صحبت کردن، ورزش کردن، خوابیدن، حرف زدن در خواب، گره کردن مشت‌ها و ... و نمونه‌هایی از فرآیندهای ذهنی عبارتند از: حل مسئله، سبک تفکر، تغییرات مربوط به حافظه و یادگیری، ادراک و...

دکتر علی‌اصغر احمدی در کتاب خودشناسی، مباحثی از علم روان‌شناسی را آن‌گونه که در زندگی روزمره به کار می‌آید، به شما عرضه کرده است.

احمدی در ابتدا از تعریف شخصیت آغاز کرده است و مفهوم آن را از نظر روان‌شناسی بیان نموده، سپس مکانیزم‌های دفاعی را در رفتار انسان شامل فرافکنی، دلیل تراشی یا توجیه، واکنش عکس، واکنش تبدیل و واکنش انکار تشریح کرده است. در بخش دوم به بررسی خودآگاه و ناخودآگاه ذهن انسان پرداخته و راه‌های دستیابی به ناخودآگاه را بیان کرده است. در ادامه عناصر سازنده شخصیت، ذهن آدمی و فعالیت‌های آن را معرفی کرده و نگاهی به مفهوم هوشیاری آخرین بخش اولین کتاب از مجموعه ۳ جلدی نوجوان و مهارت‌های زندگی است.

خواندن کتاب خودشناسی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

نوجوانان و جوانان مخاطبان این کتاب‌اند.

 بخشی از کتاب خودشناسی

هوشیاری عبارت است از بخشی از فعالیت‌های انسان که با توجه، تذکر و تعمق همراه است.

برای پی‌بردن به این مفهوم، بهتر است مقایسه‌ای بین دو موقعیت کاملاً آشنا در زندگی، یکی خواب و دیگری حل مساله داشته باشیم.

هوشیاری ما در هنگام خواب، تقریباً به صفر می‌رسد زیرا تذکر و تعمق به چشم نمی‌خورد. هر چند که در طول خواب فعالیت‌های ذهنی انسان تعطیل نمی‌شود، ولی اثری از هوشیاری هم دیده نمی‌شود. وقتی از خواب بیدار می‌شویم، بتدریج هوشیاری خود را به دست می‌آوریم، ولی همان طور که همه می‌دانیم؛ از لحظه بیداری تا به دست آوردن کامل هوشیاری؛ مدت زمانی طول می‌کشد و این زمان بسته به افراد و موقعیت‌های مختلف، متفاوت است. بعضی از افراد بعد از بیداری مدت کوتاهی طول می‌کشد تا به هوشیاری بالایی دست یابند، ولی عده‌ای دیگر با سرعت بیشتری به این نقطه می‌رسند. در شرایطی که انسان باید بعد از بیداری واکنشی سریع از خود نشان دهد، دستیابی به هوشیاری سریعتر امکان می‌یابد تا زمانی که چنین ضرورتی وجود ندارد. اگر خواب را با حالتی که در آن مشغول حل مساله هستیم مقایسه کنیم، می‌بینیم که به هنگام حل مساله، در هوشیاری نسبتاً کاملی به سر می‌بریم. توجه ما کاملاً بر چیزی متمرکز است. مواد مورد نیاز خود را بخوبی به خاطر می‌آوریم و روی آنها تعمق می‌کنیم، به این ترتیب، پی‌می‌بریم که مهمترین تغییری که به هنگام خواب در ما اتفاق می‌افتد، کم شدن از دامنه فعالیت هوشیاری است.

آیا می‌توان از هوشیاری خود بیشتر استفاده کرد؟

با توجه به آنچه گفتیم، سوال‌های زیادی می‌تواند برای ما مطرح باشد. از آن جمله این که: هر یک از ما در طول روز، از چه مقدار از ظرفیت هوشیاری خود استفاده می‌کنیم؟

به عبارت دیگر، چه مقدار از وقتمان را در یک شبانه روز با همان تمرکزی که به هنگام حل مساله داریم، متوجه مسائل و پدیده‌های اطراف خود می‌کنیم؟

سوال دیگر این که: آیا همه انسان‌ها به یک میزان از هوشیاری خود استفاده می‌کنند؟

در این زمینه، بین افراد موفق و دانشمند با افراد معمولی چه تفاوتی وجود دارد؟

آیا می‌توان از هوشیاری خود بیشتر استفاده کرد؟

آیا راه‌هایی برای تقویت میزان استفاده از هوشیاری وجود دارد؟

و...