کتاب روان شناسی شخصیت از دیدگاه اسلامی

کتاب روان شناسی شخصیت از دیدگاه اسلامی نوشته علی اصغر احمدی، شخصیت انسان را باتکیه‌بر مفهوم قرآنی «شاکله» بررسی می‌کند. نویسنده رفتار را صرفاً واکنشی به محیط نمی‌داند و نقش نیت، نیاز، خلق‌وخو، عقل و اختیار را در شکل‌گیری شخصیت توضیح می‌دهد. پرسش اصلی این کتاب، چگونگی ارتباط رفتارهای گوناگون انسان با سازمان روانی اوست؛ سازمانی که از تعامل وراثت، محیط و انتخاب شکل می‌گیرد. انتشارات امیرکبیر این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب روان شناسی شخصیت از دیدگاه اسلامی

کتاب روان شناسی شخصیت از دیدگاه اسلامی، حاصل بررسی علی اصغر احمدی درباره‌ی مبانی شخصیت در تعالیم اسلامی است. نویسنده در مقدمه، ضرورت داشتن تصویری کلی از انسان را مطرح کرده است؛ تصویری که بتواند میان یافته‌های پراکنده درباره‌ی رفتار ارتباط برقرار کند. او منشأ نظریه‌ی پیشنهادی خود را تعالیم اسلامی معرفی می‌کند و میان مبانی این نظریه و امکان بررسی تجربی رفتارهای مرتبط با آن تفاوت می‌گذارد. بحث آغازین، تعریف‌های متفاوت شخصیت را کنار یکدیگر قرار می‌دهد. تعریف آلپورت بر سازمان درونی فرد تکیه دارد و تعریف والتر میشل، الگوهای رفتاری و سازگاری با محیط را برجسته می‌کند. این مقایسه زمینه‌ای برای ورود به مفهوم شاکله فراهم می‌سازد. نویسنده پنج معنای نیت، خلق‌وخو، حاجت و نیاز، مذهب و طریق، هیئت و ساخت را بررسی می‌کند. او معنای ساخت روانی را دربرگیرنده‌ی معانی دیگر می‌داند و شخصیت را محصول تعامل وراثت، محیط و اختیار معرفی کرده است.
کتاب روان شناسی شخصیت از دیدگاه اسلامی هشت فصل دارد. «شکل‌گیری شخصیت در انسان» و «سازماندهی ویژگی کلی حیات» زمینه‌ی بحث را می‌سازند. فصل‌های «غریزه و فطرت»، «عقل»، «نفس و هوای نفس» و «خودآگاه و ناخودآگاه» مفاهیم اصلی نظریه را گسترش می‌دهند. دو فصل پایانی، «بیماری و سلامت» و «سالم‌سازی و درمان»، به ملاک‌های سلامت روان، ناهنجاری و بهداشت روانی اختصاص یافته‌اند. بحث سازمان‌دهی، رفتار انسان را در سه فرایند جذب، هضم و انطباق توضیح می‌دهد: دریافت محرک، تجزیه‌وتحلیل آن و پاسخ‌دادن به موقعیت. مفهوم «من فعال» نیز به‌عنوان مرکز وحدت روانی مطرح می‌شود. مباحث فلسفی، ازجمله حرکت جوهری ملاصدرا، برای توضیح نسبت جسم و روح وارد بحث شده‌اند. خواننده در این کتاب با پیوند میان مفاهیم دینی و پرسش‌های روان‌شناسی شخصیت روبه‌رو می‌شود؛ پیوندی که شناخت مبانی نظری نویسنده برای دنبال‌کردن استدلال‌هایش اهمیت دارد.

خلاصه کتاب روان شناسی شخصیت از دیدگاه اسلامی

کتاب روان شناسی شخصیت از دیدگاه اسلامی رفتارهای انسان را جلوه‌هایی از شاکله‌ی او می‌داند. شاکله در تعریف نویسنده، ساخت روانی واحدی است که از تعامل وراثت، محیط و اختیار پدید می‌آید و بر تفسیر محرک‌ها و پاسخ به آن‌ها اثر می‌گذارد. نیازهای مشترک الزاماً رفتارهای یکسان ایجاد نمی‌کنند؛ شیوه‌ی برخورد با نیازها به شخصیت وابسته است. انسان نیز دریافت‌کننده‌ی منفعل پیام‌های محیط نیست و توانایی‌های فطری و عقلی در مواجهه‌ی او با محیط نقش دارند. نویسنده رشد شخصیت را براساس نسبت عقل و هوای نفس توضیح می‌دهد و نفس اماره، لوامه و مطمئنه را سه وضعیت این نسبت معرفی می‌کند. تمایز دریافت محرک از آگاهی نسبت به آن، بخش دیگری از توضیح ارتباط انسان با محیط است.

چرا باید کتاب روان شناسی شخصیت از دیدگاه اسلامی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب روان شناسی شخصیت از دیدگاه اسلامی عبارت‌اند از:

• این کتاب معنای شاکله و ارتباط آن با نیت، خلق‌وخو و نیاز را توضیح می‌دهد.
• خواننده با جایگاه اختیار در کنار وراثت و محیط در نظریه‌ی نویسنده آشنا می‌شود.
• بحث جذب، هضم و انطباق، چارچوب پیشنهادی نویسنده برای بررسی دریافت محرک‌ها و پاسخ‌های انسان را روشن می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب روان شناسی شخصیت از دیدگاه اسلامی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان روان‌شناسی که به مبانی نظری شخصیت علاقه دارند.
• پژوهشگران تعلیم‌وتربیت که نقش اختیار و فطرت را بررسی می‌کنند.
• خوانندگانی که خواهان شناخت تفسیر مفاهیم قرآنی در بحث شخصیت هستند.