کتاب بر آستان ارادت

کتاب بر آستان ارادت را زهرا پارساپور و اکرم کرمی گردآوری کرده‌اند. این کتاب مجموعه‌ای کهن از اشعار آیینی تا قرن دهم است.

درباره کتاب بر آستان ارادت

 شعر شیعی در طول تاریخ با توجه به شرایط سیاسی و فرهنگی هر عصر فراز و فرودهایی داشت اما از جریان نایستاد و توانست در غنای ادبیات فارسی هم در بُعد زیباشناسی و شکلی و هم در بُعد محتوایی مؤثر باشد. جُنگها و دواوین نویافته از ادبیات شیعی نشان از مهجوریت و ناشناخته بودن این بخش از ادبیات ما حتی در میان معاصران دارد. این کتاب به معرفی و ارائه نمونه‌هایی کهن از سه گونۀ ادبی«سلام نامه»، «صلوات نامه» و «وداع نامه» پرداخته می‌شود که مرتبط با امر زیارت قبور مطهّر معصومین علیهم السلام است.

خواندن کتاب بر آستان ارادت را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به تمام علاقه‌مندان به شناخت تاریخ ادبیات مذهبی و خواندن نمونه‌های آن پیشنهاد می‌کنیم

بخشی از کتاب بر آستان ارادت

«صلوات‌نامه» گونه دیگری از شعر شیعی است که از نظر محتوایی کاملاً با «سلام‌نامه» ارتباط دارد. «صلوات‌نامه» همچون «سلام‌نامه» گونه‌ای قرآنی – ادبی است که معنای درود و رحمت در خود دارد. ذکر صلوات برگرفته از قرآن‌کریم است. براساس آیهٔ پنجاه و ششم سورهٔ «احزاب» «إِنَّ اللَّهَ وَمَلائِکتَهُ یصَلُّونَ عَلَی النَّبِی یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَیهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِیمًا» مؤمنان شایسته است بر رسول خدا درود و صلوات نثار کنند همان طور که خدا و ملائکه بر او صلوات می‌فرستند. «صلواتی که خداوند بر پیامبر می‌فرستد به معنی فرستادن رحمت است و «صلواتی» که فرشتگان و مؤمنان می‌فرستند به معنی طلب رحمت برای رسول خداست. (ر.ک. تفسیر نمونه، ۱۳۷۱. ج ۱۷: ۴۲۶)

درست است که «صلوات» معنای سلام را دارد اما با سلام و درود متفاوت است و مفسران در این موضوع به روایتی از پیامبر اشاره دارند که؛ «مردی خدمت پیامبر| عرض کرد: اما السلام علیک فقد علمنا فکیف الصلاهٔ علیک: ((سلام بر تو را ما می‌دانیم چگونه است، اما صلات بر شما باید چگونه باشد؟)) پیامبر فرمود بگو: اللهم صل علی محمد و علی آل محمد کما صلیت علی ابراهیم انک حمید مجید، اللهم بارک علی محمد و علی آل محمد کما بارکت علی ابراهیم و آل ابراهیم انک حمید مجید». (همان‌جا) در منابع دیگر نیز نقل شده است که «بعد از نزول آیهٔ مبارکهٔ ”صلوات“ از پیامبر اکرم|، سؤال شد که ای رسول خدا چگونه صلوات بفرستیم؟ پیامبر اکرم فرمودند: بگویید: «اَللّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمّدْ وَ آلِ مُحَمَّدْ» و حضرت رسول، مؤمنان را از صلوات ناقص برحذر داشته و فرمودند بر من صلوات ناقص نفرستید. از حضرت سؤال نمودند که صلوات ناقص کدام است؟ پیامبر اعظم| فرمود اینکه بگویید «اَللّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمّدْ» و ادامه ندهید، بلکه باید بگویید «اَللّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمّدْ وَ آلِ مُحَمَّدْ» و پیامبر فرمودند: کسی که بر من صلوات می‌فرستد ولی بر (آل) من صلوات نفرستد از بوی بهشت محروم خواهد ماند. همچنین حضرت فرموده‌اند: در هنگام صلوات بر من به اهل بیت من نیز صلوات و درود بفرستید و آنان را در هنگام صلوات بر من نادیده نگیرید زیرا تمام نسب‌ها در قیامت قطع می‌گردد، مگر نسبت و نسب من. رسول خدا|، در توضیح و تفسیر اسرار و برکت ”صلوات“ فرموده‌اند: صلوات بر محمّد و آل محمّد و حبّ علی بن ابی طالب، محبوب‌ترین اعمال در دنیا و آخرت است». (علاءالدّین، ۱۳۸۵: ۶۴)