کتاب بی من مرو

«بی من مرو» تازه‌هایی دربارهٔ شمس، مولانا و نزدیکان، فراتر از تذکره و رمان، نوشته اعظم نادری است. درباره زندگی شمس و مولانا تا کنون داستان‌های زیادی نوشته شده است. اولین آن را دکتر عبدالحسین زرین‌کوب در کتاب «پله‌پله تا ملاقات خدا» نوشت و خیلی زود این روایت توانست توجه علاقه‌مندان به مولانا را جلب کند. بعد از آن در ۱۳۸۳، سعیده قدس، رمانی درباره کیمیا، همسر شمس تبریزی نوشت، نهال تجدد رمان «عارف جان‌سوخته» را نوشت که تا سال ۱۳۹۵، پنج بار چاپ شد. موریل مائوفری کتاب «دختر رومی» را نوشت که در ایران فروش چندانی نداشت و اما «ملت عشق» الیف شافاک که پرفروش‌ترین کتاب تاریخ نشر ترکیه شد، در ۱۳۹۵ در ایران مجوز گرفت و در عرض یک سال ۱۹ بار تجدید چاپ شد. در این کتاب، اعظم نادری این چهار رمان را بررسی کرده است. محور این بررسی‌ها زندگی شمس است و در خلال شناخت او به حقایقی درباره چهارشخصیت دیگر این داستان‌ها پردخته می‌شود. البته به جز شخص مولانا که پرداختن به او به گفته نویسنده مجالی فراختر می‌طلبد. نویسنده در این اثر ابتدا رمان‌های مذکور را معرفی کرده و سپس به مسایلی چون دیدار شمس و مولانا در تذکره‌ها، رمان‌ها و مقالات، شخصیت شمس و کیمیا و کراخاتون و بهاء الدین پرداخته و در نهایت رابطه شمس و مولانا را بررسی کرده است. درباره رمان «ملت عشق» در بخشی از کتاب آمده است: «این رمان دارای تکنیک و ساختار خلاقانه و نسبتا قوی است. در داستانِ حال، زاویهٔ دید، سوم شخص است و در داستانِ زمان گذشته، زاویهٔ دید، اول شخص است و هر فصل از زبان یک راوی روایت می‌شود. در این بخش ما با ۱۸ راوی سر و کار داریم؛ مولانا، شمس، کیمیا، کراخاتون، علاءالدین، بهاءالدین و... همه از راویان این بخش هستند. این‌ها موجب می‌شود با این که کتاب، روایت محور است و گفتگوها و کنش‌ها در آن کم است، خسته کننده نباشد؛ ضمن آن‌که نویسنده برای ایجاد کشش و تعلیق، از داستان زمان حال بهره برده تا لورفتگی موضوع داستان شمس و مولانا را جبران کند. چنان که آمد الیف شافاک تحصیل کردهٔ رشتهٔ مطالعات زنان نیز هست شاید به همین علت هم بازتابی از اندیشه‌های فمنیستی در کتاب او دیده می‌شود.»