کتاب نامزد آقای مترجم

کتاب نامزد آقای مترجم (The translator's bride) نوشته ژوائو خیس و ترجمه پدیده الماسی است؛ نوولایی از مجموعه‌ی برج بابل که نشر چشمه در سال ۱۴۰۳ آن را منتشر کرده است. این اثر زندگی مترجمی را دنبال می‌کند که با آشفتگی عاطفی، تنگنای مالی و فرسودگی روزمره دست‌وپنجه نرم می‌کند و ذهنش مدام میان واقعیت و خیال در رفت‌وآمد است. در این کتاب، نگاه آشفته و گزنده‌ی راوی به آدم‌ها، کار ترجمه و زندگی شهری در هم می‌آمیزند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب نامزد آقای مترجم اثر ژوائو خیس

کتاب نامزد آقای مترجم، نوشته‌ی ژوائو خیس، داستانی فشرده و پرتنش از چند ساعت و چند برخورد ظاهراً معمولی است که در ذهن راوی به موقعیت‌هایی آشفته، خنده‌دار و گاه آزاردهنده تبدیل می‌شوند. شخصیت اصلی مترجمی است که پس از بدرقه‌کردن زنی به نام النا، در شهر پرسه می‌زند و همه‌چیز را از تراموا تا خانه و از اتاق اجاره‌ای تا دفتر ناشر و وکیل، از دریچه‌ی ذهنی عصبی و بی‌قرار روایت می‌کند. آنچه داستان را پیش می‌برد سیل بی‌وقفه‌ی قضاوت‌ها، خیال‌پردازی‌ها، تحقیرها، ترس‌ها و حسرت‌های راوی است. او هم‌زمان با فقر و بی‌اعتباری شغلی، تنهایی و دل‌بستگی عاطفی دست‌وپنجه نرم می‌کند.

کتاب نامزد آقای مترجم در ۱۳ فصل، بر پایه‌ی تک‌گویی درونی شکل گرفته است؛ تک‌گویی‌ای که در آن مرز میان مشاهده، توهم، اغراق و طنز پیوسته جابه‌جا می‌شود. راوی تقریباً به هر کسی که می‌بیند واکنشی تند و گاه بی‌رحمانه دارد، اما این نگاه افراطی به‌تدریج تصویری روشن از درماندگی و آسیب‌پذیری او ارائه می‌دهد. ترجمه در این اثر صرفاً یک شغل نیست؛ بخشی از موقعیت متزلزل مردی است که با کلمات سروکار دارد، اما در زندگی روزمره اختیار چندانی ندارد. فضاهای بسته، اتاق‌های تاریک، بدهی‌های پرداخت‌نشده، گفت‌وگوهای پرکنایه، تکرار واژه‌ها و وسواس‌های ذهنی فضایی می‌سازند که هم طنزآمیز است هم تلخ. این کتاب فرسایش روانی، جایگاه اجتماعی متزلزل و عشقی آمیخته به وابستگی را به تصویر می‌کشد، بی‌آنکه به رخدادهای متعدد و پرهیاهو متکی باشد.

خلاصه داستان نامزد آقای مترجم

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

راوی کتاب نامزد آقای مترجم پس از بدرقه‌کردن النا، زنی که از او فاصله گرفته و سفر کرده است، در باران در خیابان‌های شهر سرگردان می‌شود. او در تراموا و خانه‌ی اجاره‌ای و در دیدار با ناشران و اهل قلم، مدام با تحقیر، خشم، حسادت، خیال و دغدغه‌های مالی درگیر است. ذهن او هر اتفاق کوچک را به بحرانی بزرگ تبدیل می‌کند؛ از جاگذاشتن کلاه گرفته تا مطالبه‌کردن دستمزد ترجمه. در میان این پرسه‌زنی، رؤیای خریدن خانه و بازگرداندن النا نیز شکل می‌گیرد. ژوائو خیس تصویری از مردی می‌سازد که میان عشق، فقر، غرورِ زخمی و آشفتگی ذهنی گرفتار است.

چرا باید کتاب نامزد آقای مترجم را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب نامزد آقای مترجم را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب ذهن آشفته‌ی یک مترجم را با دقت واکاوی می‌کند.
• این اثر خواننده را با زندگی مترجمی روبه‌رو می‌کند که کار، معاش و جایگاه اجتماعی‌اش تحت فشار قرار دارد.
• این کتاب پیوند میان شکست عاطفی و فرسودگی روزمره را از خلال موقعیتی داستانی نشان می‌دهد.
• این اثر باتکیه‌بر تک‌گویی درونی، تجربه‌ای متفاوت از همراهی با شخصیتی عصبی، بدبین و آسیب‌پذیر فراهم می‌کند.
• این کتاب برای کسانی که به طنز سیاه و شخصیت‌های نامتعارف علاقه دارند، جذاب است.

خواندن کتاب نامزد آقای مترجم را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب نامزد آقای مترجم به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به نوولاهایی که بر ذهن و زبان یک شخصیت متمرکزند.
• خوانندگانی که به داستان‌های روان‌شناختی با راوی عصبی و آسیب‌پذیر علاقه دارند.
• کسانی که به داستانی درباره‌ی تنهایی، دل‌بستگی عاطفی و فرسودگی شغلی علاقه دارند.
• مخاطبانی که از طنز تلخ و نگاه گزنده به روابط اجتماعی لذت می‌برند.
• علاقه‌مندان به آثاری که در زمان کوتاه و با رخدادهای محدود پیش می‌روند.

درباره ژوائو خیس

ژوائو خیس (João Reis)، متولد ۱۹۸۵، نویسنده و مترجم ادبی پرتغالی است و در زمینه‌ی ترجمه از زبان‌های اسکاندیناوی، از جمله سوئدی، دانمارکی، نروژی و ایسلندی، فعالیت می‌کند. او در رشته‌ی فلسفه تحصیل کرده و در پرتغال، نروژ، سوئد و بریتانیا زندگی کرده است. ژوائو خیس در طول زندگی حرفه‌ای خود شغل‌های گوناگونی داشته و از کار در انتشارات کتاب تا آشپزی را تجربه کرده است. او چندین داستان کوتاه نوشته و کتاب حاضر نخستین اثر مهمش است. خیس با وجود اینکه در شمار نویسندگان نوظهور قرار می‌گیرد، به‌دلیل سبک متفاوتش با نویسندگانی مانند کنوت هامسون و فرانتس کافکا مقایسه شده است. شیوه‌ی نوشتن او در ادبیات معاصر پرتغال کم‌سابقه است.

این کتاب یا نویسنده چه جوایز و افتخاراتی کسب کرده است؟

آثار ژوائو خیس تاکنون چند بار در فهرست نهایی یا نیمه‌نهایی جوایز معتبر قرار گرفته‌اند؛ رمان «مادربزرگ و برف روسی» در سال ۲۰۱۸ نامزد نهایی جایزه‌ی فرناندو نامورا شد و در سال ۲۰۲۲ در فهرست بلند جایزه‌ی ادبی دوبلین قرار گرفت. رمان «ویرانی سکوت» نیز در سال ۲۰۱۹ به نیمه‌نهایی جایزه‌ی اوشنوس رسید. «دفترهای آب» هم در سال ۲۰۲۴ به فهرست نهایی جایزه‌ی فرناندو نامورا و جایزه‌ی بنیاد اَسا دِ کی‌روش راه یافت.

نظر افراد یا مجله‌های مشهور درباره این کتاب چیست؟

منتقدان از طنز سیاه، زبان گزنده و ذهن آشفته‌ی راوی به‌عنوان نقاط قوت این کتاب یاد کرده‌اند. فورورد ریویو کتاب را اثری هم‌زمان غم‌انگیز و کمیک دانسته و نوشته است که زبان تند و پرشتاب آن به‌خوبی درماندگی و عصبانیت راوی را منتقل می‌کند. نیوسیتی لیت نیز بر نقش ذهنیت و افکار وسواس‌گونه‌ی راوی در شکل‌گیری فضای کتاب تأکید کرده و مینه‌سوتا استار تریبون آن را نوولایی کمیک با راوی نامطمئن و آزاردهنده توصیف کرده است. این نقدها در مجموع نشان می‌دهند که جذابیت اصلی کتاب به صدای روایی منحصربه‌فرد، طنز تلخ و پرداخت ذهنیت شخصیت اصلی وابسته است.

بخشی از کتاب نامزد آقای مترجم

«سفر بازگشتم غم‌انگیز است، باران بی‌امان می‌بارد و من یکی از دست‌هایم را از پنجره بیرون آورده‌ام، تراموا آرام پیش می‌رود، کسی با عجله از روی ریل می‌گذرد، فریاد و ناسزا به گوش می‌رسد، این مردم چه‌قدر کسل‌کننده‌اند! دستی به صورتم می‌کشم، یک جورِ چندش‌آوری خیس می‌شود، زن روبه‌رویی سرش را برمی‌گرداند، چارهٔ دیگری ندارد، صورتم نمناک شده، شاید کار زشتی باشد که آدم جلوِ خانمی که هیچ نمی‌شناسدش صورت خود را خیس کند، من که از این چیزها سر درنمی‌آورم، تراموا دوباره راه می‌افتد، آن بیرون زنی که چند زنبیل به دست دارد چتری شکسته را در هوا بلند می‌کند و هوار می‌کشد، مطمئنم دلش می‌خواهد رانندهٔ تراموا مسئولیت چتر خسارت‌دیده‌اش را بر عهده بگیرد، لابد باید پول تعمیرش را هم بدهد، به قدری جیغ می‌زند و فریاد می‌کشد که وقتی دور می‌شویم هم هنوز صدایش را می‌شنوم، البته حق دارد، تقصیر او نبود، تازه اگر حواس‌مان باشد که این تصادف واقعاً تصادف نبوده، باید رانندهٔ تراموا را مسئول بدانیم، آن احمق به‌موقع ترمز نگرفت، بی‌خاصیت، مرتیکهٔ منحرف، طرف اگر بلیت‌فروش هم می‌شد به‌جدوجهد جیب کورها را می‌زد، این پست‌فطرت زیر بارِ ضرری که زده نمی‌رود.»